Phóng viên: Thưa ông, đâu là những chuyển biến nổi bật trong tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Lào Cai thời gian qua?

Ông Phạm Công Cường: Điều chúng tôi nhận thấy rõ nhất là nhận thức và trách nhiệm trong tổ chức thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) ngày càng được nâng lên. BHXH, BHYT không còn chỉ là nhiệm vụ riêng của cơ quan BHXH mà đã nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và sự phối hợp ngày càng chặt chẽ của các sở, ngành, địa phương.

BHXH tỉnh xác định công tác tham mưu phải được thực hiện chủ động, kịp thời, bám sát thực tiễn. Trên cơ sở đó, nhiều chủ trương, giải pháp về phát triển người tham gia, tuyên truyền chính sách, hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT đã được tỉnh quan tâm chỉ đạo. BHXH tỉnh cũng tăng cường phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương để đưa nhiệm vụ thực hiện chính sách xuống từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Kết quả 7 tháng năm 2026 cho thấy số người tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp đều tăng so với cùng kỳ, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 92,36% dân số. Tuy nhiên, theo tôi, điều quan trọng hơn những con số là chính sách ngày càng đi sâu vào cuộc sống. Người dân tham gia BHYT được bảo đảm quyền lợi khi khám, chữa bệnh; người lao động tham gia BHXH được giải quyết các chế độ theo quy định; người tham gia BHXH tự nguyện có thêm cơ hội tiếp cận lương hưu và các quyền lợi mới. Đó chính là giá trị cốt lõi mà chúng tôi hướng tới trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách.

Phóng viên: Với đặc thù tỉnh miền núi, địa bàn rộng, dân cư phân tán, đâu là yếu tố then chốt để đưa chính sách BHXH, BHYT đến gần hơn với người dân, thưa ông?

Ông Phạm Công Cường: Thực tiễn cho thấy muốn chính sách thực sự đi vào cuộc sống thì trước hết phải có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và phải bám sát cơ sở.

BHXH tỉnh luôn xác định việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT cần gắn với trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và các ngành. Cơ quan BHXH làm tốt vai trò tham mưu và tổ chức thực hiện, nhưng để tiếp cận được từng nhóm dân cư thì rất cần sự tham gia của chính quyền cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, nhân viên thu, cộng tác viên và các tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng.

Cùng với đó, chúng tôi chú trọng rà soát dữ liệu người chưa tham gia; khai thác dữ liệu tiềm năng từ cơ sở dữ liệu của ngành và các cơ quan liên quan; phối hợp với cơ quan thuế để xác định các đơn vị, người lao động thuộc diện tham gia; giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị và cán bộ phụ trách địa bàn.

Công tác truyền thông cũng được đổi mới theo hướng sát với từng nhóm đối tượng. Với lao động tự do, điều quan trọng là giúp người dân hiểu tham gia BHXH tự nguyện hôm nay sẽ tạo nền tảng như thế nào cho cuộc sống khi về già. Với BHYT, cần làm rõ giá trị chia sẻ rủi ro khi không may ốm đau, bệnh tật.

Thực tế các đợt cao điểm vừa qua cho thấy những nơi bám sát địa bàn, rà soát đúng đối tượng, huy động tốt chính quyền cơ sở và đổi mới cách tuyên truyền thì kết quả phát triển người tham gia tích cực hơn. Một số BHXH cơ sở như Văn Chấn, Mậu A, Bát Xát, Văn Bàn, Bảo Thắng và Lục Yên đã hoàn thành, vượt chỉ tiêu được giao trong các đợt cao điểm phát triển người tham gia BHYT.

Vì vậy, chúng tôi xác định phải tiếp tục hướng mạnh hoạt động về cơ sở, tiếp cận đúng người, đúng nhu cầu để người dân hiểu, đồng thuận và chủ động tham gia chính sách.

Phóng viên: Mở rộng người tham gia đã khó, duy trì diện bao phủ bền vững còn khó hơn. BHXH tỉnh Lào Cai xác định giải bài toán này như thế nào?

Ông Phạm Công Cường: Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của BHXH tỉnh. Mục tiêu không chỉ là vận động thêm người tham gia mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để người dân duy trì quá trình tham gia lâu dài.

Dư địa phát triển BHXH tự nguyện vẫn còn lớn, trong khi nhóm đối tượng tiềm năng chủ yếu thuộc khu vực phi chính thức, thu nhập chưa ổn định. Với BHYT, bên cạnh tiếp tục mở rộng diện bao phủ, chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc duy trì những người đã tham gia, nhất là trong bối cảnh một số nhóm sắp hết thời gian được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng, trong khi khả năng tự đóng của một bộ phận người dân còn hạn chế.

Trước những thách thức đó, BHXH tỉnh đã phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, tham mưu chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHXH tự nguyện, BHYT đối với một số nhóm đối tượng trên địa bàn; đồng thời tiếp tục rà soát, phân loại các nhóm tiềm năng để lựa chọn hình thức tuyên truyền, vận động phù hợp.

Một yếu tố rất quan trọng là phải nâng cao nhận thức về tính dài hạn của chính sách. BHXH tự nguyện là quá trình tích lũy cho tuổi già; BHYT là cơ chế chia sẻ rủi ro trong cộng đồng. Khi người dân hiểu rõ quyền lợi và ý nghĩa của việc tham gia liên tục thì diện bao phủ mới thực sự bền vững.

Vì vậy, cùng với chính sách hỗ trợ, chúng tôi tiếp tục đổi mới truyền thông, tăng cường đối thoại, tư vấn trực tiếp, đưa những trường hợp thụ hưởng thực tế đến gần người dân hơn. Mục tiêu là chuyển dần từ “vận động tham gia” sang nâng cao nhận thức để người dân chủ động tham gia và chủ động bảo đảm an sinh cho chính mình.

Phóng viên: Bảo đảm quyền lợi và giảm chậm đóng có ý nghĩa như thế nào đối với niềm tin của người dân, người lao động vào chính sách BHXH, BHYT?

Ông Phạm Công Cường: Chúng tôi xác định phát triển người tham gia phải luôn đi đôi với bảo đảm quyền lợi. Người dân chỉ thực sự tin tưởng và gắn bó lâu dài với chính sách khi quyền lợi của họ được giải quyết đầy đủ, kịp thời và thuận tiện.

Vì vậy, BHXH tỉnh luôn chú trọng tổ chức tốt công tác giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp; bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT; đồng thời tăng cường giám định, kiểm soát chi phí để sử dụng quỹ đúng quy định và hiệu quả.

Trong 7 tháng năm 2026, tổng số chi BHXH, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn đạt 3.084 tỷ đồng, tăng 591 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025; toàn tỉnh có 1.359.664 lượt khám, chữa bệnh BHYT với tổng chi phí 1.235 tỷ đồng. Những con số này phần nào cho thấy quy mô và ý nghĩa của chính sách trong đời sống người dân.

Đối với chậm đóng, quan điểm của BHXH tỉnh là phải triển khai quyết liệt các giải pháp bởi vấn đề này liên quan trực tiếp đến quyền lợi người lao động. Chúng tôi thường xuyên rà soát, phân loại đơn vị theo thời gian, số tiền và nguyên nhân chậm đóng để có giải pháp phù hợp; tăng cường đôn đốc, làm việc trực tiếp, kiểm tra chuyên ngành và phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý theo quy định.

Mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người tham gia, đồng thời quản lý, sử dụng các quỹ an sinh an toàn, hiệu quả. Đây cũng là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin của người dân, người lao động và doanh nghiệp đối với chính sách.

Phóng viên: Trên nền tảng những kết quả đạt được, thời gian tới, BHXH tỉnh Lào Cai sẽ triển khai giải pháp trọng tâm như thế nào để Lào Cai tiếp tục củng cố lưới an sinh trong thời gian tới, thưa ông?

Ông Phạm Công Cường: Chúng tôi xác định mục tiêu xuyên suốt là tiếp tục mở rộng diện bao phủ đi đôi với nâng cao chất lượng phục vụ và bảo đảm đầy đủ quyền lợi của người tham gia.

Trước hết, BHXH tỉnh tiếp tục chủ động tham mưu Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chính sách; phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và chính quyền địa phương để đưa các chỉ tiêu, nhiệm vụ về BHXH, BHYT vào quá trình tổ chức thực hiện ở từng địa bàn.

Cùng với đó là tiếp tục tập trung phát triển người tham gia, đặc biệt là BHXH tự nguyện và BHYT; khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu để xác định chính xác nhóm tiềm năng; tổ chức các đợt cao điểm và giao trách nhiệm cụ thể đến từng đơn vị, cán bộ phụ trách địa bàn.

Một nhiệm vụ rất quan trọng khác là tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số theo hướng lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm; khai thác hiệu quả dữ liệu để vừa nâng cao chất lượng phục vụ, vừa hỗ trợ công tác quản lý và phát triển người tham gia.

BHXH tỉnh cũng sẽ tiếp tục thực hiện tốt công tác giải quyết, chi trả chế độ; tăng cường quản lý quỹ, kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh BHYT; quyết liệt giảm chậm đóng; đồng thời nâng cao trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương và thái độ phục vụ của đội ngũ viên chức.

Về lâu dài, mục tiêu không chỉ nằm ở tỷ lệ bao phủ hay số lượng người tham gia. Điều quan trọng hơn là làm sao để mỗi người dân hiểu được giá trị của BHXH, BHYT, chủ động tham gia và được bảo đảm đầy đủ quyền lợi khi cần đến chính sách.

Khi chính sách đến đúng người, quyền lợi được bảo đảm và người dân tin tưởng, lưới an sinh sẽ ngày càng vững chắc. Đó cũng là mục tiêu mà BHXH tỉnh Lào Cai cùng các cấp, các ngành trên địa bàn tiếp tục hướng tới, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo đời sống và sức khỏe Nhân dân, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của tỉnh.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!