Phóng viên: Thưa ông, kết quả phát triển người tham gia BHXH, BHYT trong 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy những chuyển biến gì trong tổ chức thực hiện chính sách an sinh trên địa bàn tỉnh Phú Thọ?

Ông Nguyễn Duy Phương: Trong 9 tháng đầu năm 2026, BHXH tỉnh Phú Thọ bám sát chỉ đạo của BHXH Việt Nam, chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai các giải pháp phát triển người tham gia. Công tác tham mưu tập trung vào hoàn thiện cơ chế, chính sách, giao chỉ tiêu đến xã, phường, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người tham gia.

BHXH tỉnh đã xây dựng kịch bản phù hợp với tình hình thực tế, giao chỉ tiêu cụ thể hằng tháng đến từng BHXH cơ sở và thường xuyên đánh giá kết quả. Cùng với đó là phối hợp với Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT các cấp rà soát dữ liệu tiềm năng, tổ chức hội nghị phát triển người tham gia, mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia.

Đến hết tháng 9/2026, số người tham gia BHXH bắt buộc là 615.504 người, đạt 98,32% kế hoạch năm, chiếm 32,94% lực lượng lao động; tăng 7.204 người so với tháng trước. Kết quả thực hiện đạt 103,77% kế hoạch tháng, với 20/21 đơn vị hoàn thành kế hoạch tháng. Đây là kết quả tích cực, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát để phát triển đầy đủ người thuộc diện tham gia.

Cùng với đó, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt 145.858 người, bằng 94,69% kế hoạch năm, chiếm 7,8% lực lượng lao động; tăng 5.166 người so với tháng trước và tăng 6.568 người so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, kết quả này mới đạt 96,55% kế hoạch tháng. Vì vậy, BHXH tự nguyện vẫn là nội dung phải tập trung trong những tháng còn lại của năm.

Đối với BHYT, toàn tỉnh có 3.421.416 người tham gia, đạt 96,84% kế hoạch năm, bao phủ 95,15% dân số. So với cuối năm 2025, số người tham gia tăng 109.852 người, nhưng riêng tháng 9 giảm 925 người so với tháng trước. Diễn biến này cho thấy cùng với vận động người tham gia mới, việc duy trì, tiếp nối quá trình tham gia cần được quan tâm thường xuyên.

Công tác thu cũng có chuyển biến tích cực, theo đó tính đến hết tháng 9 năm 2026, tổng số tiền thu BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đạt 15.366 tỷ đồng, bằng 74,26% kế hoạch BHXH Việt Nam giao, tăng 2.088 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, thu BHXH bắt buộc là 9.840 tỷ đồng, BHXH tự nguyện 578 tỷ đồng, bảo hiểm thất nghiệp 713 tỷ đồng và BHYT 4.235 tỷ đồng.

Một điểm đáng chú ý trong tổ chức thực hiện là BHXH tỉnh tăng cường phối hợp với Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT các cấp, rà soát dữ liệu tiềm năng, đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức hội nghị phát triển người tham gia; mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động của Tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia, đã thực hiện rà soát dữ liệu của cơ quan Thuế, Tài chính, Ban Quản lý khu công nghiệp tỉnh tại 18.833 đơn vị, với 147.534 lao động; kết quả có 5.459 đơn vị với 29.863 lao động đã tham gia; 13.374 đơn vị với 117.671 lao động không thuộc đối tượng tham gia, còn phải tiếp tục rà soát 7.172 đơn vị, với 159.155 lao động; tổ chức 305 hội nghị truyền thông khách hàng với 9.574 người dự hội nghị, kết quả có 729 người tham gia BHXH tự nguyện, 745 người tham gia BHYT hộ gia đình tăng mới.

Mô hình “Thôn, Tổ dân phố an sinh” cũng đã được triển khai tại 66 thôn, tổ thuộc 66 xã, phường. Việc đưa hoạt động truyền thông, hỗ trợ xuống địa bàn dân cư giúp cơ quan BHXH tiếp cận người dân trực tiếp hơn, gắn thông tin chính sách với việc tư vấn, giải đáp trong quá trình vận động tham gia.

Những kết quả trên là cơ sở để tiếp tục triển khai nhiệm vụ cuối năm. Tuy nhiên, mức độ hoàn thành giữa các nhóm chính sách chưa đồng đều. Do đó, BHXH tỉnh tiếp tục theo dõi sát kết quả từng đơn vị, tháo gỡ khó khăn theo đặc thù địa phương, tập trung vào những chỉ tiêu còn khoảng cách so với kế hoạch.

Phóng viên: Khoảng cách cần hoàn thành trong 3 tháng cuối năm hiện nay ra sao? Từ kết quả tháng 9, đâu là vấn đề cần ưu tiên giải quyết để mở rộng người tham gia một cách bền vững, thưa ông?

Ông Nguyễn Duy Phương: Theo kế hoạch BHXH Việt Nam giao, đến hết tháng 9 năm 2026, toàn tỉnh còn phải phát triển 10.493 người tham gia BHXH bắt buộc, 8.179 người tham gia BHXH tự nguyện và 111.512 người tham gia BHYT để hoàn thành kế hoạch năm.

BHXH tỉnh xác định nguyên nhân chủ yếu khiến BHXH tự nguyện chưa đạt kế hoạch tháng là một bộ phận người tham gia đến hạn đóng nhưng chưa tiếp tục tham gia. Đối với BHYT, một số người hết hạn thẻ chưa tham gia lại, trong đó có nhóm sinh viên cao đẳng, đại học năm thứ nhất sau khi hết thời gian tham gia của năm học trước.

Từ thực tế này, công tác phát triển người tham gia phải đồng thời giải quyết 2 yêu cầu, thứ nhất, tăng cường vận động người chưa tham gia và hỗ trợ người đến hạn tiếp tục tham gia.

Thứ hai là nâng cao hiệu quả thực hiện ở từng BHXH cơ sở. Trong tháng 9, có 11/21 đơn vị hoàn thành kế hoạch tháng về BHXH tự nguyện, trong khi BHYT chỉ có 2/21 đơn vị hoàn thành kế hoạch tháng. Kết quả này đòi hỏi việc theo dõi, chỉ đạo phải sát từng địa bàn và từng nhóm người tham gia, kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai.

Đối với BHXH bắt buộc, hệ thống sẽ rà soát dữ liệu tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng. Hiện toàn tỉnh còn phải tiếp tục rà soát 7.172 đơn vị với 159.155 lao động. Đây là dữ liệu cần được kiểm tra, đối chiếu để xác định tình trạng và đối tượng tham gia; không thể đồng nhất toàn bộ số lao động trong dữ liệu cần rà soát với số lao động chưa tham gia BHXH.

Cùng với phát triển người tham gia, công tác đôn đốc thu, giảm tiền chậm đóng phải được thực hiện thường xuyên. Đến hết tháng 9/2026, số tiền chậm đóng chiếm 1,37% kế hoạch thu, thấp hơn chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao. Tuy vậy, BHXH tỉnh vẫn phải tiếp tục theo dõi, đôn đốc để bảo đảm việc đóng và quyền lợi của người tham gia.

Như vậy, trọng tâm cuối năm đã được xác định khá rõ: bám sát chỉ tiêu còn phải phát triển, duy trì người đến hạn đóng, tập trung vào BHYT học sinh, sinh viên, tiếp tục rà soát dữ liệu đơn vị sử dụng lao động và nâng cao hiệu quả phối hợp tại cơ sở. Các nhiệm vụ này cần được triển khai đồng bộ, gắn với kết quả thực hiện hằng tháng.

Phóng viên: Để tăng tốc hoàn thành mục tiêu năm 2026, BHXH tỉnh sẽ triển khai những giải pháp trọng tâm nào đối với BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện và BHYT, đặc biệt là BHYT học sinh, sinh viên?

Ông Nguyễn Duy Phương: Trong 3 tháng cuối năm, BHXH tỉnh xác định phải chủ động xây dựng các giải pháp tăng cường đôn đốc thu, giảm tiền chậm đóng và phát triển người tham gia hằng tháng. Việc triển khai tiếp tục dựa trên kết quả thực hiện, dữ liệu rà soát và tình hình thực tế của từng địa phương.

Đối với BHXH bắt buộc, chúng tôi tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát dữ liệu, xác định đơn vị và người lao động thuộc diện tham gia. Công việc này gắn với hướng dẫn, hỗ trợ đơn vị sử dụng lao động thực hiện chính sách, đồng thời tăng cường đôn đốc thu và kiểm tra việc chấp hành quy định.

BHXH tỉnh sẽ đẩy mạnh kết nối, liên thông hệ thống dữ liệu chuyên ngành về BHXH, BHYT với các sở, ngành để kiểm soát việc đóng BHXH, BHYT, BHTN. Dữ liệu được khai thác hiệu quả sẽ hỗ trợ quá trình rà soát, đối chiếu, giúp việc tổ chức thực hiện có căn cứ và sát thực tế hơn.

Công tác kiểm tra chuyên ngành tiếp tục được thực hiện, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, phòng ngừa các hành vi vi phạm, gian lận, trục lợi quỹ. Đồng thời, BHXH tỉnh triển khai hiệu quả quy chế phối hợp đã ký với Viện kiểm sát nhân dân tỉnh trong tiếp nhận, chuyển giao và xử lý thông tin về vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, BHYT.

Đối với BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình, giải pháp trọng tâm là tiếp tục đưa truyền thông, tư vấn, hỗ trợ đến thôn, xóm, tổ dân phố. Hoạt động này gắn với phối hợp cùng chính quyền cơ sở, Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT các cấp và các tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia.

Nội dung truyền thông phải gắn với những vấn đề người dân cần được giải đáp trong quá trình tham gia. Cùng với hội nghị tập trung, BHXH tỉnh tiếp tục phát huy các hình thức tư vấn trực tiếp, đối thoại, hỗ trợ tại cơ sở, giúp người dân tiếp cận thông tin chính sách thuận lợi hơn.

Trong 9 tháng đầu năm, toàn tỉnh đã tổ chức 94 hội nghị tuyên truyền tại doanh nghiệp thu hút sự tham gia của 6.998 người lao động; 305 hội nghị truyền thông khách hang với 9.574 người tham gia và 961 hội nghị tuyên truyền, đối thoại chính sách BHXH, BHYT với 32.678 người tham dự. Đây là kênh để cung cấp thông tin, tiếp nhận và giải đáp những câu hỏi của người dân, người lao động và đơn vị, đồng thời hỗ trợ hoạt động phát triển người tham gia tại địa phương.

Bên cạnh truyền thông trực tiếp, BHXH tỉnh tiếp tục phát huy ưu thế của truyền thông hiện đại, đa phương tiện và các ứng dụng Internet. Cổng thông tin điện tử, Fanpage, Zalo OA và đường dây nóng được sử dụng để cung cấp thông tin, tư vấn chính sách. Lũy kế đến kỳ báo cáo, đã tiếp nhận, trả lời 1.668 lượt câu hỏi của người dân qua Fanpage Facebook, Zalo OA và đường dây nóng điện thoại.

Đối với BHYT học sinh, sinh viên, nhiệm vụ trước mắt là phối hợp với các cơ sở giáo dục triển khai thực hiện năm học 2026-2027, đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn, giải đáp chính sách. Trong đó, cần chú ý nhóm sinh viên năm thứ nhất chưa tham gia trở lại sau khi hết thời gian tham gia của năm học trước.

BHXH tỉnh và Sở Giáo dục và Đào tạo đã ban hành báo cáo tổng kết công tác phối hợp năm học 2025-2026, phương hướng triển khai năm học 2026-2027 và hướng dẫn liên ngành về thực hiện BHYT học sinh, sinh viên. Đây là cơ sở để tiếp tục phối hợp triển khai trong những tháng cuối năm. Các hình thức truyền thông được thực hiện phù hợp với môi trường giáo dục, kết hợp trực tiếp và trực tuyến.

Để các giải pháp đạt hiệu quả, BHXH tỉnh tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, viên chức và người lao động. Việc đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân phải đúng thực chất, gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Phóng viên: Mở rộng diện bao phủ cần gắn với chất lượng phục vụ và bảo đảm quyền lợi thụ hưởng. BHXH tỉnh sẽ thực hiện yêu cầu này như thế nào để hỗ trợ hoàn thành các mục tiêu cuối năm?

Ông Nguyễn Duy Phương: Phát triển người tham gia luôn đi cùng trách nhiệm giải quyết, chi trả đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách. Trong 3 tháng cuối năm, BHXH tỉnh tiếp tục thực hiện nhiệm vụ này với quy trình cải cách, tạo thuận lợi nhất cho người dân, người lao động.

Đối với BHYT, chúng tôi tiếp tục phối hợp với Sở Y tế và các cơ sở khám, chữa bệnh giải quyết khó khăn, vướng mắc trong thực hiện chính sách, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

Đến hết tháng 9 năm 2026, toàn tỉnh có 3.932.189 lượt khám, chữa bệnh BHYT với tổng chi phí 4.606,9 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu vừa bảo đảm quyền lợi người tham gia, vừa quản lý, sử dụng quỹ đúng quy định, tăng cường kiểm soát chi phí trong những tháng cuối năm.

BHXH tỉnh tiếp tục sàng lọc, cảnh báo, kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh BHYT; kiểm tra, xác minh các dấu hiệu lạm dụng được phát hiện qua hệ thống và kiên quyết từ chối thanh toán chi phí không đúng quy định, bất hợp lý. Đây là nhiệm vụ gắn với trách nhiệm bảo vệ quỹ và quyền lợi hợp pháp của người tham gia.

Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh. BHXH tỉnh tăng cường kết nối, liên thông dữ liệu với các sở, ngành để phục vụ quản lý việc đóng, giải quyết và chi trả chính sách nhanh chóng, thuận lợi.

Theo số liệu, đến nay, toàn tỉnh đã có 3.422.894/3.425.521 người được đồng bộ, xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đạt 99,92%. Số người tham gia BHXH, BHYT sử dụng ứng dụng VssID là 1.463.665 người. Những kết quả này là cơ sở để tiếp tục hỗ trợ người tham gia tiếp cận thông tin và thực hiện các giao dịch trên môi trường điện tử.

Từ tháng 10/2026, BHXH tỉnh thông báo, hướng dẫn đơn vị sử dụng lao động và người lao động sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử; triển khai chuyển đổi sử dụng số định danh cá nhân, căn cước công dân thay thế mã số BHXH và bộ mã quản lý trên các phần mềm nghiệp vụ. Đến nay toàn tỉnh còn 702/4340.697 người tham gia BHXH, BHYT chưa đồng bộ được số định danh cá nhân, căn cước công dân, chiếm 0,02%. Trong quý IV/2026, BHXH tỉnh, BHXH các cơ sở sẽ phối hợp với các cơ quan có liên quan, phấn đấu hoàn thành đồng bộ dữ liệu của 100% người tham gia BHXH, BHYT.

BHXH tỉnh cũng tiếp tục phối hợp với Sở Y tế, Công an tỉnh triển khai Sổ sức khỏe điện tử, giấy chuyển tuyến, giấy hẹn khám lại trên ứng dụng VNeID; hướng dẫn người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH tích hợp thẻ BHYT. Những nhiệm vụ này được thực hiện cùng với rà soát, hoàn thiện dữ liệu, khắc phục các trường hợp chưa đồng bộ.

Việc chi trả chế độ tiếp tục được phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan. Đến hết tháng 9/2026, tỷ lệ người nhận chế độ qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đạt 99,08%. BHXH tỉnh tiếp tục tuyên truyền, vận động duy trì hình thức này, đồng thời bảo đảm chi trả đầy đủ, kịp thời.

Với những giải pháp cụ thể, đồng bộ, BHXH tỉnh Phú Thọ khắc phục khó khăn, quyết tâm hoàn thành và phấn đấu vượt chỉ tiêu, nhiệm vụ trong năm 2026, mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT, BHYT hướng đến an sinh vững bền.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!