Thực hiện các chủ trương trong Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngày 6/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg về việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân.

Ngay sau khi Chính phủ ban hành Chỉ thị, cùng ngày Bộ Y tế cũng đã ban hành Kế hoạch triển khai nhiệm vụ. Theo đề xuất của Bộ Y tế, từ năm nay, ưu tiên thực hiện nhóm người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Ngoài ra, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân sử dụng người lao động theo quy định để tổ chức thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Đáng chú ý, kết quả khám được tổng hợp và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế; tích hợp trên ứng dụng VNeID theo hướng dẫn của Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Tại nhiều địa phương, công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí gắn với sổ sức khỏe điện tử cho người dân đã và đang được triển khai với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn.

Tại Hà Nội, từ ngày 1/7/2026, chương trình được bắt đầu. Theo kế hoạch, đối tượng được khám sức khỏe là toàn bộ người dân sinh sống trên địa bàn TP. Hà Nội, thường trú hoặc tạm trú từ 12 tháng trở lên có xác nhận qua VNeID, ước khoảng 9,2 triệu người và được chia thành 5 nhóm. Trong đó, ngay từ ngày 1/7, ưu tiên khám trước cho nhóm 1 gồm: Người cao tuổi, khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, mắc bệnh mạn tính, vùng khó khăn với khoảng 1,7 triệu người; nhóm 5: Lao động tự do, buôn bán… và trẻ em dưới 6 tuổi với khoảng hơn 2 triệu người.

Bà Nguyễn Thị Hiền, ở phường Từ Liêm, TP. Hà Nội chia sẻ, nhiều năm nay thỉnh thoảng tôi vẫn đi khám ở Trạm y tế phường bằng thẻ bảo hiểm y tế. Dù được Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả nhưng thường thấy trong người có bệnh mới đến khám. Hôm nay được nhận giấy mời khám sức khỏe định kỳ, tôi rủ thêm chị dâu cùng đi. Được khám tổng quát miễn phí hoàn toàn, những người già yếu như chúng tôi mừng lắm.

Ngay trong những ngày khám sức khỏe đầu tiên trên quy mô toàn TP. Hà Nôi, ghi nhận tại nhiều xã, phường trên địa bàn TP. cho thấy, công tác tổ chức được triển khai đồng bộ, bài bản. Nhiều người dân đã có mặt từ sớm tại các điểm khám sức khỏe định kỳ miễn phí để được kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm bệnh tật và lập hồ sơ sức khỏe điện tử.

Tại TP. Hồ Chí Minh, với sự vào cuộc của chính quyền cơ sở, hoạt động khám sức khỏe toàn dân tại TP. được đẩy mạnh. Theo số liệu cập nhật trên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng đến ngày 24/6/2026, trong 31 ngày đầu triển khai (từ ngày 25/5 - 24/6), toàn TP. đã có 108.895 người dân được khám sức khỏe, bình quân khoảng 3.380 người mỗi ngày.

Trong hai ngày 27 và 28/6/2026, tại Hà Tĩnh đã khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân; đồng thời thành lập 9 tổ công tác để chỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ triển khai trên toàn tỉnh. Theo báo cáo từ Sở Y tế, tính từ đầu năm đến nay, trên 606.000 người dân Hà Tĩnh đã được khám sức khỏe, khám sàng lọc miễn phí, đạt 45,4% dân số.

Tại Huế, UBND thành phố ban hành Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí giai đoạn 2026 -2030, với mục tiêu từ năm 2026, 100% người dân được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm. Toàn bộ người dân sau khi được khám sẽ được lập hồ sơ theo dõi sức khỏe và cập nhật vào Sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe liên tục theo vòng đời.

Một điểm đáng chú ý của Nghị quyết số 72-NQ/TW là chủ trương thực hiện chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội, nâng mức phụ cấp ưu đãi nghề lên mức tối thiểu 70% cho người thường xuyên và trực tiếp làm chuyên môn y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng.

Có thể thấy lâu nay, đây là lực lượng phải chịu khá nhiều thiệt thòi khi thu nhập thấp, ít có cơ hội làm thêm để tăng thu nhập, cũng như chưa được đánh giá đúng vai trò, vị trí. Tại Nghị quyết số 72-NQ/TW đã công nhận và có ý nghĩa khích lệ lớn đối với đội ngũ y, bác sỹ trong lĩnh vực y tế dự phòng, nhân viên y tế làm công tác chuyên môn tại trạm y tế xã, phường. Điều này càng phù hợp trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương mới.

Đánh giá về chủ trương này, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho rằng, chính sách đãi ngộ tốt hơn sẽ ngày càng có nhiều bác sĩ lựa chọn y tế dự phòng, tự nguyện về trạm y tế công tác, nâng cao chất lượng cho tuyến y tế cơ sở, y tế dự phòng. Hệ thống y tế cơ sở sẽ trở thành "người gác cổng", vừa giảm tải cho hệ thống điều trị tuyến trên, vừa bảo vệ sức khỏe người dân và tăng tính công bằng trong tiếp cận y tế, kể cả ở những khu vực vùng sâu vùng xa.

Y tế cơ sở đóng vai trò then chốt, nền móng để chính sách miễn viện phí thành công. Nghị quyết số 72-NQ/TW nêu rõ đến năm 2027 mục tiêu mỗi trạm y tế xã có 4-5 bác sĩ thường trực. Để đạt được điều này, Bộ Y tế sẽ luân chuyển ít nhất 1.000 bác sĩ từ tuyến trên về trạm y tế xã làm việc lâu dài từ 1-3 năm. Ban hành chính sách phụ cấp ưu đãi nghề, tối thiểu 70% cho bác sĩ y tế cơ sở và 100% cho bác sĩ làm việc ở vùng sâu, vùng xa. Bảo đảm danh mục thuốc, trang thiết bị y tế phù hợp, đầy đủ để phục vụ khám chữa bệnh ban đầu, nhân lực là yếu tố số một. “Phải có bác sĩ cắm chốt lâu dài, đủ thuốc, đủ thiết bị mới thu hút người dân khám chữa bệnh tại tuyến cơ sở. Đây cũng là nơi triển khai quyền lợi cơ bản nhất của chính sách miễn viện phí”, bà Trang nói.

Nghị quyết 72-NQ/TW đã mở ra hướng đi đúng, toàn diện và nhân văn. Nhưng để đưa chính sách đi vào cuộc sống thành công, không chỉ mỗi ngành Y tế mà cần có sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương và cả người dân. Vì vậy, cần sự chủ động phối hợp chặt chẽ giữa ngành Y tế với các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố để cùng triển khai các giải pháp đồng bộ, hiệu quả, kịp thời.