Phóng viên: Thưa ông, trong bối cảnh nhiều thay đổi về tổ chức bộ máy hành chính cũng như yêu cầu ngày càng cao đối với công tác an sinh xã hội. Ông có thể cho biết những kết quả nổi bật nhất của BHXH tỉnh Lào Cai trong thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN thời gian qua?

Ông Phạm Công Cường: Có thể khẳng định rằng, thời gian qua, đặc biệt trong 6 tháng đầu năm 2026 là giai đoạn BHXH tỉnh Lào Cai phải triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ quan trọng. Trong đó, vừa thực hiện các chỉ tiêu được BHXH Việt Nam giao, vừa thích ứng với việc vận hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Nhưng bằng sự nỗ lực, cố gắng, tinh thần đoàn kết, phát huy mọi thế mạnh, BHXH tỉnh Lào Cai đã đạt được kết quả rất đáng khích lệ. Theo đó, điểm nổi bật đầu tiên là công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục được thực hiện chủ động, hiệu quả. Trên cơ sở tham mưu của BHXH tỉnh, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản quan trọng nhằm tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn. Có thể nói, đây là nền tảng quan trọng giúp các địa phương, sở, ngành thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Về kết quả phát triển người tham gia, ước tính đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh có trên 180 nghìn người tham gia BHXH, đạt gần 80% kế hoạch BHXH Việt Nam giao năm 2026; cùng với đó là gần 116,5 nghìn người tham gia BHTN, đạt trên 94% kế hoạch. Đáng chú ý, toàn tỉnh có trên 1,559 triệu người tham gia BHYT, tương ứng tỷ lệ bao phủ 91,86% dân số. Đây là kết quả rất đáng ghi nhận trong bối cảnh địa bàn miền núi, nhiều xã vùng cao còn gặp khó khăn về điều kiện kinh tế và thu nhập của người dân.

Bên cạnh đó, công tác thu BHXH, BHYT, BHTN tiếp tục duy trì ổn định với tổng số thu dự ước đạt 2.744 tỷ đồng. Tổng số nợ, số tiền chậm đóng thuộc diện tính lãi tương ứng tỷ lệ 2,05%, thấp hơn 0,6% so với chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao. Song song với đó, các chế độ, chính sách cho người tham gia luôn được giải quyết đầy đủ, kịp thời. Trong 6 tháng đầu năm, BHXH tỉnh đã giải quyết chế độ cho hơn 26 nghìn lượt người; tổng chi các chế độ BHXH, BHTN đạt khoảng 2.591 tỷ đồng.

Đối với lĩnh vực BHYT, BHXH tỉnh đã thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT cho hơn 1,1 triệu lượt người dân. Điều này cho thấy vai trò hết sức quan trọng của chính sách BHYT trong việc bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe của nhân dân, đặc biệt là đồng bào vùng sâu, vùng xa.

Một kết quả khác rất đáng chú ý là công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết qua môi trường điện tử đạt khoảng 90%; tỷ lệ xác thực dữ liệu người tham gia với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đạt 99,97%; 100% cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn đã thực hiện khám, chữa bệnh BHYT bằng căn cước công dân gắn chip và ứng dụng VNeID. Đây là những nền tảng quan trọng để xây dựng ngành BHXH hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Phóng viên: Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT. Với vị trí đặc thù, quan trọng trong vùng Tây Bắc, là cửa ngõ kết nối Việt Nam với khu vực và quốc tế, đồng thời là trung tâm kinh tế, văn hóa và giao thương sầm uất, theo ông, đâu là những yếu tố giúp Lào Cai đạt được kết quả tích cực trong công tác phát triển người tham gia thời gian qua?

Ông Phạm Công Cường: Kinh nghiệm lớn nhất của chúng tôi là phải huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT. Theo đó, trong thời gian qua, BHXH tỉnh đã chủ động phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, các sở, ngành, đoàn thể và chính quyền cơ sở triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền đa dạng, phù hợp với đặc thù từng địa bàn và từng nhóm đối tượng.

Phối hợp với Tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng xây dựng và triển khai Kế hoạch tổ chức Hội nghị truyền thông khách hàng, tuyên truyền nhóm nhỏ nhằm phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT tự đóng trên địa bàn các xã, phường.

Đặc biệt, trong 6 tháng đầu năm, BHXH tỉnh tiếp tục duy trì hiệu quả mô hình “Thứ Hai - Vì sức khỏe cộng đồng” tại Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai, tư vấn, hỗ trợ gần 500 lượt người dân về chính sách BHXH, BHYT.

Đáng chú ý, hưởng ứng Tháng Vận động triển khai BHXH toàn dân năm 2026, toàn tỉnh đã tổ chức hàng nghìn hoạt động truyền thông trực tiếp và trực tuyến. Chúng tôi tổ chức hơn 1.600 cuộc truyền thông nhóm nhỏ, hàng trăm đợt tuyên truyền lưu động, hàng chục hội nghị đối thoại với người dân. Bên cạnh đó, các nền tảng số, mạng xã hội và hình thức livestream cũng được đẩy mạnh nhằm tiếp cận người dân hiệu quả hơn.

Qua tuyên truyền, phát triển được 5.918 người tham gia BHXH tự nguyện, 9.732 người tham gia BHYT tự đóng, trong đó có 778 người tham gia mới BHXH tự nguyện và 1.319 người tham gia mới BHYT; vận động 508 người nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Toàn tỉnh, tổ chức 130 hội nghị tuyên truyền, đối thoại, tập huấn với 8.564 người tham dự; 25 điểm truyền thông cộng đồng, tư vấn cho 2.556 lượt người. Tổ chức 02 hội nghị trực tuyến (livestream) tuyên truyền, tư vấn chính sách BHXH, BHYT, thu hút trên 65.000 lượt xem, 1.928 lượt tương tác và 469 lượt chia sẻ.

Một yếu tố quan trọng khác là sự quan tâm của tỉnh đối với chính sách an sinh xã hội. UBND tỉnh đã phê duyệt kinh phí hỗ trợ đóng BHYT và BHXH tự nguyện cho các đối tượng thuộc diện được hỗ trợ. Điều này góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, người có thu nhập thấp.

Phóng viên: Bên cạnh những kết quả đạt được, đâu là những khó khăn, thách thức lớn nhất mà BHXH tỉnh Lào Cai đang phải đối mặt trong quá trình thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN hiện nay?

Ông Phạm Công Cường: Những kết quả BHXH tỉnh Lào Cai đạt được trong thời gian qua là rất đáng khích lệ. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhìn nhận rằng nhiệm vụ phía trước vẫn rất nặng nề. Một trong những khó khăn có thể kể đến đó là công tác phát triển người tham gia BHXH và xử lý tình trạng chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN.

Lào Cai là tỉnh miền núi với tỷ lệ lao động phi chính thức còn khá lớn. Thu nhập của nhiều hộ dân chưa ổn định, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tham gia BHXH tự nguyện của người dân.

Hiện số người tham gia BHXH tự nguyện mới đạt khoảng 56% kế hoạch năm. Điều này đồng nghĩa với việc trong 6 tháng cuối năm toàn tỉnh cần phát triển thêm hơn 35 nghìn người tham gia BHXH tự nguyện mới hoàn thành chỉ tiêu được giao.

Do đó, thời gian tới, BHXH tỉnh sẽ tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức truyền thông theo hướng gần dân, sát dân hơn; tăng cường phối hợp với chính quyền cơ sở, các tổ chức đoàn thể để đưa chính sách đến từng thôn bản, khu dân cư, giúp người dân hiểu rõ hơn về lợi ích lâu dài của BHXH và BHYT.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh dẫn đến tình trạng chậm đóng hoặc nợ kéo dài. Một số đơn vị có số tiền chậm đóng BHXH lớn, thời gian kéo dài nhưng chưa thực hiện nộp BHXH đúng quy định. Còn tình trạng một số doanh nghiệp thực tế không còn hoạt động nhưng không phối hợp làm thủ tục dừng hoạt động và hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

Ngoài ra, BHXH tỉnh cũng đang gặp một số khó khăn liên quan đến kinh phí ngân sách hỗ trợ đóng BHYT từ các năm trước đối với một số nhóm đối tượng. Hiện chúng tôi chủ động báo cáo cấp có thẩm quyền để phối hợp xử lý, bảo đảm quyền lợi của người dân.

Trong lĩnh vực khám chữa bệnh BHYT, áp lực kiểm soát chi phí ngày càng lớn khi nhu cầu khám chữa bệnh của người dân tăng cao. BHXH tỉnh phải vừa bảo đảm quyền lợi cho người tham gia, vừa quản lý quỹ BHYT an toàn, hiệu quả và đúng quy định.

Với sự chỉ đạo của BHXH Việt Nam, của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và sự phối hợp của các ngành, cùng các giải pháp đồng bộ, chúng tôi tin tưởng những khó khăn này sẽ từng bước được tháo gỡ trong thời gian tới để công tác thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN tiếp tục được triển khai hiệu quả, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Phóng viên: Với những kết quả đã đạt được trong thời gian qua, ông có thể chia sẻ những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của BHXH tỉnh Lào Cai sẽ triển khai trong 6 tháng cuối năm 2026 và những năm tiếp theo nhằm hướng tới mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân, thưa ông?

Ông Phạm Công Cường: Xác định phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BHTN là một trong những nhiệm vụ trong tâm, xuyên suốt, trong thời gian tới, BHXH tỉnh sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ, trong đó, mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và bảo đảm tốt nhất các quyền lợi an sinh xã hội.

Theo đó, BHXH tỉnh Lào Cai sẽ sẽ tiếp tục tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh triển khai hiệu quả các chủ trương, nghị quyết của Trung ương và của tỉnh về BHXH, BHYT. Trong đó, trọng tâm là thực hiện các mục tiêu phát triển người tham gia BHXH đến năm 2030 và mục tiêu BHYT toàn dân.

Cùng với đó, BHXH tỉnh sẽ tập trung cao độ cho công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; tăng cường rà soát các nhóm đối tượng tiềm năng; đẩy mạnh truyền thông theo từng nhóm dân cư; phát huy vai trò của hệ thống đại lý thu, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền cơ sở.

Về công tác thu và giảm nợ, chúng tôi sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên ngành; đôn đốc các đơn vị thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BHTN; kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động.

Trong lĩnh vực giải quyết chế độ và khám chữa bệnh BHYT, BHXH tỉnh tiếp tục thực hiện phương châm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; bảo đảm các chế độ BHXH, BHTN được giải quyết kịp thời, chính xác; đồng thời kiểm soát hiệu quả chi phí khám chữa bệnh BHYT.

Đặc biệt, chúng tôi sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai hiệu quả Đề án 06 của Chính phủ; hoàn thiện cơ sở dữ liệu; mở rộng các dịch vụ công trực tuyến; nâng cao tỷ lệ giao dịch điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt.

Một nhiệm vụ rất quan trọng khác là tiếp tục hoàn thiện quy trình tổ chức thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm hoạt động của hệ thống BHXH cơ sở thông suốt, không làm gián đoạn việc giải quyết chế độ, chính sách cho người dân và doanh nghiệp.

Tôi tin rằng, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân, doanh nghiệp cùng những nỗ lực của toàn hệ thống BHXH, tỉnh Lào Cai sẽ từng bước hiện thực hóa mục tiêu BHXH toàn dân, BHYT toàn dân, góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!