Chuyển đổi số tại Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội đang tiến sâu vào từng nghiệp vụ. Công nghệ giờ đây gắn trực tiếp với quá trình giải quyết thủ tục, khám chữa bệnh, thụ hưởng chính sách, mở ra phương thức phục vụ thuận tiện, minh bạch, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

Có mặt tại Trung tâm Phục vụ hành chính công TP. Hà Nội - Chi nhánh số 2 để tìm hiểu thủ tục bảo hiểm y tế (BHYT) cho người lao động, chị Nguyễn Thị Yến, nhân viên Công ty TNHH Phần mềm FPT, nhanh chóng được hướng dẫn đến quầy chuyên môn để giải đáp những vướng mắc. Tại đây, chị được tư vấn cụ thể về trường hợp của người lao động, đồng thời hướng dẫn tra cứu thông tin và thực hiện các thao tác cần thiết trên ứng dụng VssID.

Điều khiến chị Yến ấn tượng là nhiều thủ tục BHXH, BHYT giờ đây đã có thể thực hiện trên môi trường điện tử. Người dân, doanh nghiệp có thể chủ động thao tác từ xa; khi phát sinh vướng mắc vẫn có thể tìm đến điểm phục vụ hành chính công gần nhất để được hỗ trợ, thay vì phải trực tiếp đến cơ quan BHXH.

“Việc số hóa các thủ tục hành chính tạo thuận lợi rất lớn cho người dân, giúp tiết kiệm thời gian, công sức đi lại. Kết quả cũng có thể được trả qua đường bưu điện nên người dân thuận tiện hơn. Doanh nghiệp cũng như người dân chúng tôi rất phấn khởi”, chị Yến chia sẻ.

Sự thay đổi ấy tưởng như nằm ở những thao tác rất nhỏ như lấy số thứ tự, chọn đúng quầy, được hướng dẫn trực tuyến, tra cứu thông tin trên ứng dụng hay nhận kết quả từ xa. Song khi đặt trong hàng triệu giao dịch liên quan đến BHXH, BHYT mỗi năm, mỗi lần giảm một chuyến đi, một bộ giấy tờ hay một khâu kê khai đều góp phần tạo nên giá trị thực tế của chuyển đổi số.

Ở phía cơ quan thực hiện, chuyển đổi số cũng đang làm thay đổi cách cán bộ BHXH xử lý công việc. Chị Luy Thị Tranh, chuyên viên BHXH cơ sở Tây Hồ, cho biết người dân và doanh nghiệp đã bắt đầu làm quen với việc thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử. Hiện 10 thủ tục hành chính toàn trình đang được triển khai, quy trình tương đối đơn giản nên các đơn vị có thể nhanh chóng tiếp cận.

Theo chị Tranh, khi thủ tục, biểu mẫu và quy trình được đưa lên môi trường trực tuyến, người dân có thể thao tác tại nhà, doanh nghiệp thực hiện ngay tại đơn vị. Hồ sơ, giấy tờ cần thiết có thể gửi trên hệ thống; những nội dung cần trao đổi cũng được hỗ trợ từ xa, giảm nhu cầu phải trực tiếp đến cơ quan BHXH.

Thay đổi này đồng thời giảm áp lực tại bộ phận tiếp nhận. Thay vì cán bộ phải hướng dẫn lặp lại từng quy trình cho từng người đến giao dịch, người sử dụng có thể chủ động theo dõi các bước, biểu mẫu đã được tích hợp trên dịch vụ công. Cán bộ có thêm điều kiện tập trung xử lý nghiệp vụ, trong khi người dân tiết kiệm thời gian chờ đợi.

Thời gian qua, BHXH thành phố Hà Nội đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuẩn hóa dữ liệu và mở rộng dịch vụ công trực tuyến. Với quy mô dân số lớn, chất lượng dữ liệu được xác định là nền tảng chuyển đổi số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giải quyết thủ tục và bảo đảm quyền lợi an sinh xã hội cho người dân.

Sau 9 tháng năm 2026, Hà Nội đã xác thực đúng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư 8.541.782 trường hợp, đạt 99,7%. Tỷ lệ liên thông dữ liệu khám, chữa bệnh BHYT đúng ngày đạt 89,2%. Những kết quả này góp phần giảm giấy tờ, hạn chế sai lệch thông tin và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ hành chính.

Các thủ tục liên thông gắn với từng giai đoạn cuộc đời tiếp tục phát huy hiệu quả. Hà Nội đã hoàn tất liên thông đăng ký khai sinh, cấp thẻ BHYT cho 286.548 trẻ dưới 6 tuổi; đồng thời liên thông đăng ký khai tử, giải quyết trợ cấp mai táng phí cho 1.234 trường hợp, giảm thời gian và công sức đi lại giữa các cơ quan.

Trong lĩnh vực y tế, thành phố đã cấp 1.022.627 giấy chứng nhận khám sức khỏe theo Đề án 06, 339.624 giấy chứng sinh và 5.297 giấy báo tử. Việc kết nối dữ liệu quy mô lớn cho thấy chuyển đổi số đang chuyển từ xây dựng hạ tầng công nghệ sang phục vụ trực tiếp nhu cầu thiết yếu của người dân.

Đáng chú ý, từ ngày 6/10/2026, BHXH thành phố Hà Nội triển khai cấp sổ BHXH điện tử, bổ sung thêm giấy tờ an sinh quan trọng trên môi trường số. Việc thực hiện căn cứ Luật BHXH năm 2024, Nghị định 164/2025/NĐ-CP, Thông tư 09/2026/TT-BTC và Quyết định 366/QĐ-BHXH, theo hướng dẫn tại Thông báo 6969/TB-BHXH.

Sổ BHXH điện tử được cấp khi người tham gia đề nghị cấp mới, cấp lại do thay đổi thông tin, điều chỉnh nội dung, gộp sổ hoặc xác nhận bảo lưu thời gian đóng BHXH, bảo hiểm thất nghiệp. Mã số BHXH được cập nhật theo số căn cước công dân hoặc số định danh cá nhân, góp phần thống nhất thông tin quản lý.

Người tham gia có thể nhận, sử dụng sổ BHXH điện tử qua VNeID mức độ 2, ứng dụng VssID hoặc email; thẻ BHYT điện tử phục vụ khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí theo quy định. BHXH Hà Nội đề nghị đơn vị sử dụng lao động, cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý đối tượng hướng dẫn người dân cập nhật thông tin, bổ sung email chính chủ.

Để nâng cao hiệu quả vận hành, Hà Nội đề nghị BHXH Việt Nam nghiên cứu chức năng tự động gửi sổ điện tử qua email, tăng liên thông giữa các phần mềm nghiệp vụ và hướng dẫn thống nhất quy trình ký số biểu mẫu BHYT. Người tham gia trước ngày 1/10/2026 chưa được cấp bản điện tử vẫn sử dụng sổ giấy, thẻ hiện có theo quy định, bảo đảm quyền lợi liên tục.

Đánh giá về kết quả chuyển đổi số thời gian qua, ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc BHXH thành phố Hà Nội cho rằng, chuyển đổi số đã trở thành một trong những động lực quan trọng để ngành đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Nhiều quy trình nghiệp vụ được đưa lên môi trường số, tạo thuận lợi trong tiếp nhận, giải quyết hồ sơ và thụ hưởng chính sách.

Theo ông Huyến, giá trị nổi bật của quá trình này nằm ở việc dữ liệu ngày càng được chuẩn hóa, kết nối, khai thác hiệu quả hơn. Việc đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, liên thông dữ liệu khám chữa bệnh, triển khai dịch vụ công trực tuyến đã giúp giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát, quản lý các quỹ BHXH, BHYT, BHTN.

Những kết quả đạt được cũng cho thấy chuyển đổi số đang đi sâu hơn vào các hoạt động gắn trực tiếp với người tham gia. Từ đăng ký khai sinh, cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi đến sử dụng căn cước, VNeID, VssID khi khám chữa bệnh, nhiều thủ tục từng cần hồ sơ giấy đã từng bước được thực hiện trên môi trường điện tử, giúp người dân giảm thời gian đi lại.

Đặc biệt, việc triển khai sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử tiếp tục mở rộng không gian phục vụ trên môi trường số. Theo ông Huyến, để sổ BHXH điện tử trên VssID vận hành thuận lợi, BHXH thành phố Hà Nội đã đề nghị BHXH Việt Nam nghiên cứu chức năng tự động gửi sổ qua email, đồng thời tăng cường liên thông giữa phần mềm tiếp nhận hồ sơ với các hệ thống nghiệp vụ thu, chi.

"Tuy nhiên, chuyển đổi số theo lãnh đạo BHXH thành phố Hà Nội phải được nhìn nhận từ hiệu quả thực tế thay vì số lượng ứng dụng hay thủ tục được số hóa. Thước đo quan trọng là người dân thực hiện thủ tục thuận tiện hơn, doanh nghiệp giảm thời gian và chi phí tuân thủ, cán bộ xử lý công việc nhanh hơn, dữ liệu phục vụ quản lý ngày càng chính xác, an toàn, thông suốt", ông Huyến nhấn mạnh.

Từ yêu cầu đó, trong những tháng cuối năm 2026, BHXH thành phố Hà Nội xác định tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục, mở rộng dịch vụ công trực tuyến. Thành phố cũng tiếp tục phối hợp với Trung tâm Phục vụ hành chính công hướng dẫn thực hiện 10 thủ tục hành chính lĩnh vực BHXH, BHYT tại 141 điểm hỗ trợ dịch vụ công trên địa bàn.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tiếp tục rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, trong đó tập trung hoàn thành rà soát dữ liệu thuế trước ngày 30/11/2026. BHXH thành phố Hà Nội sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ để nhận diện các dấu hiệu bất thường, kiểm soát rủi ro, phòng ngừa hành vi trục lợi, góp phần quản lý an toàn, hiệu quả các quỹ BHXH, BHYT, BHTN.

Cùng với hoàn thiện dữ liệu, BHXH thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp các đơn vị sử dụng lao động, cơ sở giáo dục, cơ sở khám chữa bệnh và các đơn vị liên quan để cập nhật thông tin người tham gia. Việc chuẩn hóa số định danh cá nhân, email cùng các trường dữ liệu cần thiết là điều kiện quan trọng để sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử được vận hành đồng bộ, thuận tiện.

“Yêu cầu xuyên suốt trong quá trình này là đặt người dân, doanh nghiệp ở vị trí trung tâm, lấy sự hài lòng làm thước đo chất lượng phục vụ. Với BHXH thành phố Hà Nội, chuyển đổi số phải tiếp tục đi vào chiều sâu, biến dữ liệu thành công cụ phục vụ, biến công nghệ thành tiện ích để chính sách an sinh đến với người dân nhanh chóng, thuận tiện hơn”, ông Nguyễn Ngọc Huyến nhấn mạnh.