Đối với nhiều lao động tự do, người làm việc trong khu vực phi chính thức, thu nhập không ổn định khiến việc tham gia BHXH tự nguyện đôi khi chưa được ưu tiên. Không ít người chỉ nhận thấy rõ tính ưu việt, sự cần thiết của chính sách khi tuổi cao, sức yếu, không còn khả năng lao động nhưng lại thiếu nguồn thu nhập ổn định để bảo đảm cuộc sống.

Từ thực tế đó, BHXH tỉnh Quảng Trị đã chủ động đổi mới nội dung, phương thức truyền thông theo hướng đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng nhóm đối tượng. Thay vì chỉ tập trung tuyên truyền thông một chiều, cơ quan BHXH đưa hoạt động tư vấn, giải đáp chính sách qua nhiều hình thức khác tạo sự gần gũi với người dân.

Một trong những cách làm đáng chú ý, sáng tạo và mang lại hiệu quả cao là triển khai mô hình “Điểm truyền thông cộng đồng” tại các chợ dân sinh, nơi tập trung đông tiểu thương, hộ kinh doanh cá thể và lao động tự do. Tại đây, người dân được trực tiếp tìm hiểu về mức đóng, phương thức đóng, quyền lợi được hưởng cũng như chính sách hỗ trợ của Nhà nước khi tham gia BHXH tự nguyện, bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình.

Tại chợ Đông Hà, mô hình này đã thu hút sự quan tâm của đông đảo tiểu thương và người dân. Để chương trình đạt hiệu quả, trước thời điểm tổ chức một tuần, BHXH cơ sở Đông Hà phối hợp với Ban Quản lý chợ thông báo rộng rãi về thời gian, địa điểm, nội dung chương trình trên hệ thống loa truyền thanh và các trang mạng xã hội.

Trong chương trình, viên chức BHXH và nhân viên thu trực tiếp tư vấn, giải đáp những vấn đề người dân quan tâm, đồng thời hướng dẫn tra cứu quá trình tham gia BHXH, BHYT trên ứng dụng VssID - BHXH số, kiểm tra giá trị sử dụng thẻ BHYT và tiếp cận thông tin chính sách qua các kênh truyền thông chính thống.

Kết thúc chương trình, 70 tiểu thương tại chợ Đông Hà đã đăng ký tham gia BHXH tự nguyện. Kết quả này cho thấy hiệu quả thiết thực của cách làm đưa chính sách đến tận nơi người dân, thay vì chỉ chờ người dân chủ động tìm đến cơ quan BHXH.

Từ mô hình tại chợ Đông Hà, hoạt động truyền thông cộng đồng tiếp tục được triển khai tại nhiều địa điểm, với cách thức tổ chức phù hợp điều kiện thực tế và đặc điểm của từng nhóm đối tượng. Riêng tháng 9/2026, BHXH tỉnh tổ chức ba điểm truyền thông cộng đồng tại ba chợ trên địa bàn, qua đó phát triển được 74 người tham gia BHXH tự nguyện.

Cùng với đó, các hình thức tuyên truyền, đối thoại theo nhóm nhỏ tiếp tục được đẩy mạnh. Theo báo cáo của BHXH tỉnh, trong tháng 10/2026, toàn tỉnh tổ chức 219 hội nghị tuyên truyền, phổ biến, tư vấn chính sách BHXH, BHYT và hội nghị theo nhóm nhỏ, qua đó phát triển được 942 người tham gia BHXH tự nguyện và 319 người tham gia BHYT hộ gia đình.

Bên cạnh tuyên truyền trực tiếp, BHXH tỉnh tăng cường khai thác các nền tảng truyền thông số, phối hợp với cơ quan báo chí để phổ biến chính sách. Tính đến tháng 10, đơn vị đã biên tập, sản xuất, đăng tải và chia sẻ 1.994 tin, bài, nội dung số; tư vấn, giải đáp ch0 2.347 lượt người dân qua điện thoại, tin nhắn và các kênh trực tuyến.

Những nỗ lực trên đã góp phần tích cực vào kết quả phát triển người tham gia BHXH, BHYT. Đến hết tháng 10/2026, toàn tỉnh có 147.593 người tham gia BHXH bắt buộc, đạt 99,6% kế hoạch năm; 68.950 người tham gia BHXH tự nguyện, đạt 100,3% kế hoạch; 134.332 người tham gia BHTN, đạt 99,64% kế hoạch.

Đặc biệt, số người tham gia BHYT đạt hơn 1,53 triệu người, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 97,5% dân số, cao hơn 1,34 % so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao đến hết năm 2026.

Khi hoạt động truyền thông được đổi mới theo hướng gần dân, sát nhu cầu thực tế, chính sách BHXH, BHYT có thêm cơ hội để lan tỏa, từng bước trở thành điểm tựa an sinh cho người dân.

Cùng với mở rộng diện bao phủ, BHXH tỉnh Quảng Trị chú trọng nâng cao chất lượng phục vụ, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình tham gia và thụ hưởng chính sách.

Một trong những kết quả nổi bật là việc mở rộng chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân. Tính đến ngày 31/10/2026, toàn tỉnh có 96,6% người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng nhận tiền qua tài khoản, cao hơn 7,6 điểm phần trăm so với chỉ tiêu được BHXH Việt Nam giao và cao hơn 5,6 điểm phần trăm so với mục tiêu phấn đấu của UBND tỉnh.

Kết quả này không chỉ góp phần bảo đảm an toàn, minh bạch trong chi trả mà còn giúp người thụ hưởng tiết kiệm thời gian đi lại, từng bước hình thành thói quen sử dụng các dịch vụ thanh toán số.

Công tác ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số cũng đạt những kết quả tích cực. Đến hết tháng 10, hơn 99,97% người tham gia BHYT đã được đồng bộ thành công thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Hơn 6,1 triệu lượt bệnh nhân được tiếp đón khám, chữa bệnh BHYT bằng căn cước công dân gắn chip, với tỷ lệ tiếp đón thành công đạt 88,19%.

Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu không chỉ góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn quy trình thực hiện thủ tục mà còn tạo thuận lợi cho công tác quản lý, giải quyết chế độ, chính sách và phục vụ người dân.

Song song với cải cách hành chính, công tác kiểm tra việc chấp hành pháp luật BHXH, BHYT, BHTN tiếp tục được tăng cường. Lũy kế đến hết tháng 10/2026, BHXH tỉnh đã kiểm tra 186 đơn vị sử dụng lao động, đạt 97% kế hoạch; kiểm tra 13 cơ sở khám, chữa bệnh BHYT, đạt 86% kế hoạch; hoàn thành kiểm tra 8 tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng và kiểm tra nội bộ 10 BHXH cấp cơ sở.

Riêng trong tháng 10, qua công tác kiểm tra, cơ quan BHXH đã thu hồi hơn 257 triệu đồng tiền chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN; xử phạt vi phạm hành chính một đơn vị sử dụng lao động với số tiền hơn 22,7 triệu đồng.

Đáng chú ý, BHXH tỉnh đã phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh tổ chức hội nghị về thực hiện pháp luật BHXH, BHYT, BHTN đối với nhóm dễ bị tổn thương hoặc liên quan đến bảo vệ lợi ích công. Hoạt động phối hợp này góp phần tăng cường sự gắn kết giữa các cơ quan trong thực thi chính sách, hướng tới bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn vẫn đối mặt với không ít khó khăn.

Theo báo cáo của BHXH tỉnh, lũy kế đến hết tháng 10/2026, tổng số thu BHXH, BHYT, BHTN vẫn còn đạt thấp hơn chỉ tiêu BHXH Việt Nam. Một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ thu là việc điều chỉnh, bổ sung một số chính sách BHYT trên địa bàn làm tăng số người được ngân sách nhà nước đóng, hỗ trợ đóng.

Trước thực tế này, BHXH tỉnh đã phối hợp với Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh bổ sung nguồn kinh phí; đồng thời tiếp tục đôn đốc thu, giảm tiền chậm đóng, tăng cường kiểm tra và phối hợp với các cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi người tham gia.

Không chỉ khó khăn về nguồn kinh phí, quá trình tổ chức thực hiện chính sách còn phát sinh những vướng mắc về nghiệp vụ và hệ thống quản lý. Trong đó, việc sử dụng chung mã đơn vị đối với một số nhóm người tham gia BHYT do ngân sách nhà nước đóng, quỹ BHXH đóng khiến công tác thống kê, tổng hợp số liệu theo từng địa bàn cấp xã gặp khó khăn.

Để tháo gỡ, BHXH tỉnh đã kiến nghị BHXH Việt Nam nghiên cứu, hướng dẫn việc quản lý mã đơn vị chi tiết theo địa bàn cấp xã; đồng thời hoàn thiện, nâng cấp phần mềm nghiệp vụ nhằm bảo đảm việc trích chuyển, quyết toán kinh phí chăm sóc sức khỏe ban đầu được thực hiện thuận lợi, thống nhất.

Đây là những vấn đề mang tính kỹ thuật nhưng có tác động trực tiếp đến hiệu quả quản lý, khả năng phối hợp với chính quyền cơ sở cũng như chất lượng phục vụ người tham gia và thụ hưởng chính sách.

Đưa chính sách đến gần người dân không chỉ là mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, mà quan trọng hơn là giúp mỗi người hiểu rõ quyền lợi, chủ động tham gia và được thụ hưởng đầy đủ, kịp thời các chính sách an sinh. Đó cũng là nền tảng để BHXH tỉnh Quảng Trị tiếp tục mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT, hướng tới mục tiêu an sinh xã hội toàn diện, bền vững.