Theo ghi nhận của Phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, tại chương trình, đại diện lãnh đạo Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP. Đà Nẵng cùng lãnh đạo, chuyên viên các phòng nghiệp vụ BHXH TP. Đà Nẵng đã trực tiếp giải đáp những vướng mắc, tình huống thực tế mà người lao động, người dân và doanh nghiệp thường gặp trong quá trình tham gia, thụ hưởng chính sách BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).

Ông Văn Phú Quân, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP. Đà Nẵng cho biết, nội dung giải đáp trực tuyến xoay quanh các vấn đề liên quan đến chính sách BHXH, BHYT; Một số nội dung liên quan Luật BHXH số 41/2024/QH15, Luật số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT; Những điểm mới của chính sách BHXH, BHYT theo Luật, Nghị định, Thông tư mới ban hành; Mức đóng, phương thức đóng BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện.

Chương trình ngay lập tức “sôi động” với câu hỏi của anh Trần Hoàng (phường Cẩm Lệ): Uống rượu, bia mà tham gia giao thông bị tai nạn giao thông có được hưởng BHYT không? Về vấn đề này ông Lưu Phước Hoàng, Phó trưởng phòng phụ trách phòng Chế độ BHYT (BHXH TP. Đà Nẵng) cho biết, theo quy định tại khoản 16 Điều 22 Luật số 46/2014/QH13 ngày 13/6/2014 sửa đổi, bổ sung một số điều Luật BHYT đã bãi bỏ khoản 12, Điều 23 “Khám bệnh, chữa bệnh tổn thương về thể chất, tinh thần do hành vi vi phạm pháp luật của người đó gây ra”.

Vì vậy, trường hợp uống rượu, bia mà tham gia giao thông bị tai nạn vẫn được hưởng quyền lợi về BHYT tại các cơ sở khám chữa bệnh theo quy định hiện hành.

Trong khi đó anh Nguyễn Lân Hùng lại quan tâm đến thủ tục khám chữa bệnh BHYT: Tôi đi khám chữa bệnh mà quên mang thẻ giấy BHYT. Vậy có cách nào để tôi được khám không?

Trước câu hỏi trên ông Huỳnh Ngọc Thạo, Trưởng phòng Công nghệ thông tin và chuyển đổi số, BHXH TP. Đà Nẵng chia sẻ: Người tham gia BHYT có 3 cách đăng ký khám chữa bệnh, đó là: Sử dụng thẻ căn cước công dân gắn chip; Cài đặt ứng dụng VssID - BHXH số trên điện thoại thông minh để có thể sử dụng hình ảnh thẻ BHYT điện tử thay cho thẻ giấy; Tích hợp thẻ BHYT lên ứng dụng VNeID (định danh điện tử mức độ 2) trên điện thoại thông minh để có thể sử dụng hình ảnh thẻ BHYT điện tử thay cho thẻ giấy.

Cũng liên quan đến chính sách BHYT, Bạn đọc có địa chỉ mail: thienhuong78xxx@gmail.com hỏi lại băn khoăn: Bố đẻ tôi bị đột quỵ cấp cứu tại Trung tâm y tế khu vực Hải Châu, chuyển cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Đà Nẵng. Bố tôi nằm viện 14 ngày thì xuất viện về nhà, các khoản chi phí trong thời gian này có được thanh toán BHYT không? tái khám định kỳ có được thanh toán 100% không?

Về vấn đề này, ông Lưu Phước Hoàng cho biết, do bạn không cung cấp đầy đủ thông tin thẻ BHYT của bố bạn thuộc đối tượng nào, nên căn cứ theo Điểm g Điều 9 Thông tư số 01/2025/TT-BYT quy định “Trường hợp cấp cứu, sau giai đoạn điều trị cấp cứu, người bệnh được chuyển vào điều trị nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi đã tiếp nhận cấp cứu người bệnh hoặc được chuyển đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác để tiếp tục điều trị theo yêu cầu chuyên môn hoặc được chuyển về nơi đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu sau khi đã điều trị ổn định” là trường hợp chuyển người bệnh giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT theo đúng trình tự.

Vì vậy, các khoản chi phí trong thời gian 14 ngày nằm viện được hưởng mức tối đa theo quy định mức hưởng trên thẻ BHYT, áp dụng đối với các hạng mục BHYT chi trả.

Căn cứ theo Mục 5 Điều 11 Thông tư số 01/2025/TT-BYT quy định “Số lần hẹn khám lại được thực hiện theo yêu cầu chuyên môn sau mỗi lượt khám bệnh, chữa bệnh. Chỉ được hẹn khám lại một lần sau khi kết thúc một đợt điều trị”, quyền lợi BHYT vẫn được đảm bảo đầy đủ khi tái khám theo quy định.

Theo ghi nhận của chúng tôi tại chương trình, rất nhiều người dân quan tâm đến mức hưởng khi đi khám chữa bệnh BHYT. Anh Phạm Long băn khoăn: Người tham gia BHYT tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng cơ sở đăng ký khám bệnh, chữa bệnh BHYT ban đầu, không đúng quy định về chuyển người bệnh thì có được quỹ BHYT thanh toán hay không?

Theo ông Lưu Phước Hoàng, người tham gia BHYT tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng cơ sở đăng ký khám bệnh, chữa bệnh BHYT ban đầu, không đúng quy định về chuyển người bệnh được quỹ BHYT thanh toán theo tỷ lệ phần trăm của mức hưởng quy định tại khoản 1 Điều 22 Luật BHYT, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT năm 2024.

Cụ thể: 100% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản hoặc cấp chuyên sâu trong trường hợp chẩn đoán xác định, điều trị một số bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần phẫu thuật hoặc sử dụng kỹ thuật cao do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định;

100% mức hưởng đối với người dân tộc thiểu số và người thuộc hộ nghèo đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, người đang sinh sống tại xã đảo, huyện đảo khi khám bệnh, chữa bệnh nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu;

100% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp ban đầu; 100% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản;

100% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản, cấp chuyên sâu mà trước ngày 01 tháng 01 năm 2025 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là tuyến huyện;

Từ 50% - 100% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh ngoại trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản căn cứ kết quả xếp cấp chuyên môn kỹ thuật theo lộ trình và tỷ lệ mức hưởng cụ thể do Chính phủ quy định, trừ trường hợp quy định tại điểm a và điểm đ khoản này;

40% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh nội trú tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu, trừ trường hợp quy định tại các điểm a, b, đ và h khoản này;

50% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh ngoại trú theo lộ trình do Chính phủ quy định và 100% mức hưởng khi khám bệnh, chữa bệnh nội trú trong trường hợp khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp chuyên sâu mà trước ngày 1/1/2025 đã được cơ quan có thẩm quyền xác định là tuyến tỉnh.

Ông Nguyễn Lân (phường Thanh Khê), đại diện một doanh nghiệp băn khoăn: Doanh nghiệp nộp tiền BHXH hàng tháng vào ngày 1 của tháng kế tiếp có được gọi là chậm đóng hay không?

Ông Trần Anh Huy, Phó Trưởng phòng Quản lý thu và Phát triển người tham gia cho biết, căn cứ vào quy định của Luật BHXH số 41/2024/QH15, hằng tháng doanh nghiệp phải đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN và đóng chậm nhất vào negày cuối cùng của tháng tiếp theo đối với phương thức đóng hằng tháng. Sau thời hạn đó, nếu không đóng thì doanh nghiệp chậm đóng.

Trong khi đó anh Trịnh Hoàng (phường Hòa Cường) lại đặt câu hỏi: Giám đốc công ty TNHH có bắt buộc đóng BHXH, BHYT, BHTN hay không? Và mức đóng cho Giám đốc có khác với người lao động bình thường không? Cách đăng ký và thủ tục như thế nào?

Ông Trần Anh Huy cho biết, tại điểm i khoản 1 Điều 2 Luật BHXH số 41/2024/QH15, điểm a khoản 1 Điều 12 của Luật số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT; khoản 1 Điều 32 Luật Việc làm số 74/2025/QH15 quy định người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Mức đóng BHXH, BHYT, BHTN là 32% tiền lương làm căn cứ đóng (trường hợp giám đốc có hưởng lương).

Tại điểm n khoản 1 Điều 2 Luật BHXH số 41/2024/QH15, điểm b khoản 1 Điều 12 của Luật BHYT số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT quy định người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương thuộc đối tượng tham gia BHXH, BHYT. Mức đóng BHXH, BHYT là 29,5% do chủ doanh nghiệp lựa chọn tiền lương nhưng thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng (trường hợp giám đốc không có hưởng lương).

Hiện nay, việc đăng ký tham gia BHXH, BHYT cho chủ doanh nghiệp có thể thực hiện qua giao dịch điện tử. Bạn có thể liên hệ với các nhà IVAN như Thái Sơn, Visnam, VNPT … để được hướng dẫn hồ sơ giao dịch điện tử với cơ quan BHXH.

Chị Võ Uyên lại băn khoăn: Bố tôi nay là 55 tuổi, có nhận được văn bản yêu cầu đóng BHXH bắt buộc vì Bố tôi là chủ hộ kinh doanh. Vậy Bố tôi phải đóng BHXH bắt buộc đến khi nào khi mà bố tôi đã lớn tuổi?

Ông Trần Anh Huy cho biết, căn cứ vào quy định Tại điểm a khoản 2 Điều 3 Nghị định số 158/NĐ-CP ngày 25/6/2025 và Tại điểm c khoản 7 Điều 2 Luật BHXH số 41/2024/QH15, bố của chị sẽ tham gia BHXH bắt buộc cho đến độ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động (Nghị định số 135/2020/NĐ-CP ngày 18/11/2020 của Chính phủ).

Chị Lê Thị Thủy lại băn khoăn, hiện nay một bộ phận người lao động trẻ có xu hướng theo đuổi “tự do tài chính”, ưu tiên tự tích lũy cá nhân thay vì tham gia BHXH. Dưới góc độ bảo đảm an sinh xã hội bền vững, BHXH TP. Đà Nẵng có khuyến nghị gì đối với người lao động trẻ trong việc lựa chọn giải pháp tài chính dài hạn?

Ông Văn Phú Long, Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia cho biết, xu hướng theo đuổi “tự do tài chính” của người lao động trẻ là một tín hiệu tích cực, thể hiện sự chủ động và tư duy tiến bộ trong quản lý tài chính cá nhân.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rõ rằng: Không một kênh tích lũy hay đầu tư riêng lẻ nào có thể thay thế vai trò của BHXH trong việc bảo đảm an sinh dài hạn.

BHXH hiện là trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, với hàng chục triệu người tham gia và hàng triệu người đang được chi trả lương hưu, trợ cấp hằng tháng.

Giá trị cốt lõi của BHXH nằm ở tính ổn định, bền vững và được Nhà nước bảo hộ, có cơ chế điều chỉnh theo biến động kinh tế - xã hội. Đây là những yếu tố mà các kênh đầu tư cá nhân, dù linh hoạt và tiềm năng, vẫn khó có thể bảo đảm một cách chắc chắn trong suốt vòng đời mỗi người.

Thực tế cho thấy, rủi ro tài chính không chỉ nằm nhiều ở giai đoạn còn trẻ, mà còn thường xuất hiện khi bước vào tuổi nghỉ hưu, khi khả năng tạo thu nhập giảm sút trong khi nhu cầu chi tiêu, đặc biệt là chi phí chăm sóc sức khỏe, ngày càng gia tăng. Nếu không có một nền tảng bảo đảm như BHXH hoặc nguồn tích lũy đủ vững vàng, người lao động rất dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt thu nhập và phụ thuộc tài chính.

Vì vậy, chúng tôi khuyến nghị người lao động trẻ không nên đặt “tự do tài chính” và BHXH ở hai lựa chọn đối lập. Thay vào đó, cần xem đây là hai trụ cột bổ trợ cho nhau: Tham gia BHXH sớm, duy trì liên tục để có nền tảng an sinh vững chắc; đồng thời chủ động tích lũy, đầu tư phù hợp nhằm gia tăng giá trị tài chính cá nhân. Sự kết hợp hài hòa này chính là giải pháp toàn diện, giúp bảo vệ tương lai một cách an toàn và bền vững.