 |
| Người lao động làm thủ tục hưởng BHTN tại Trung tâm Dịch vụ việc làn tỉnh Nghệ An. |
Mở rộng quyền lợi cho người thất nghiệp
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Luật Việc làm năm 2025 (hiệu lực từ ngày 1/1/2026) với nhiều điểm mới theo hướng mở rộng quyền lợi cho NLĐ. Cụ thể, NLĐ khi tham gia BHTN được hưởng 4 chính sách gồm tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề; trợ cấp thất nghiệp. Trong đó, chế độ “Hỗ trợ học nghề” được mở rộng thành “Hỗ trợ NLĐ tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề”. Đồng thời, Luật cũng giao Chính phủ căn cứ tình hình thực tế và kết dư quỹ BHTN để xem xét giảm mức đóng, hỗ trợ bằng tiền hoặc hình thức khác trong trường hợp khủng hoảng, suy thoái kinh tế, thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm.
Về trợ cấp thất nghiệp, Luật Việc làm năm 2025 bổ sung quy định NLĐ nghỉ việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu thì không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đồng thời, thời gian chờ đủ điều kiện hưởng trợ cấp được rút ngắn từ 15 ngày làm việc xuống còn 10 ngày làm việc đã giúp NLĐ được hưởng trợ cấp sớm hơn 5 ngày so với quy định tại Luật Việc làm năm 2013…
Tại Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Nghệ An, chị Nguyễn Thị Tú (30 tuổi, xã Hoa Quân) có gần 10 năm làm việc tại một công ty sản xuất linh kiện điện tử ở tỉnh Bắc Ninh chia sẻ, sau Tết, do con còn nhỏ, không có người chăm sóc nên thay vì tiếp tục bám trụ nơi đất khách, chị quyết định nghỉ việc để trở về quê tìm kiếm cơ hội mới: “Trước đây đi làm xa, thu nhập ổn định hơn, nhưng chi phí sinh hoạt cao, lại không có thời gian chăm con. Giờ về quê, tôi mong tìm được công việc phù hợp để vừa có thu nhập, vừa tiện chăm sóc gia đình”, chị Tú chia sẻ.
Cũng như chị Tú, nhiều lao động sau khi nghỉ việc đã lựa chọn nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp như một giải pháp tạm thời để ổn định cuộc sống. Khoản trợ cấp không chỉ giúp họ trang trải chi phí sinh hoạt trong thời gian chưa có việc làm, mà còn tạo điều kiện để tham gia các khóa đào tạo nghề, tìm kiếm công việc phù hợp hơn.
Theo số liệu từ Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Nghệ An, từ tháng 1/2026 đến nay, số người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp là 2.006 người, giảm 35% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, có tới 1.856 người được tư vấn việc làm và học nghề, trong đó nhiều người đã sớm tìm được công việc mới.
Bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Nghệ An nhận định, số lao động hưởng trợ cấp giảm cho thấy thị trường việc làm trong nước vẫn giữ được sự ổn định dù kinh tế thế giới biến động. Các doanh nghiệp đang nỗ lực duy trì chế độ để giữ chân NLĐ. Tuy nhiên, dự báo năm 2026 vẫn còn nhiều thách thức,đòi hỏi chính sách BHTN phải thực sự linh hoạt để làm điểm tựa an sinh. “Từ ngày 1/1/2026, khi Luật Việc làm (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, chính sách BHTN sẽ tập trung vào giải pháp phòng ngừa thất nghiệp và linh hoạt các chế độ hưởng đã tác động trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu người”, bà Hoa chia sẻ.
“Chìa khóa” góp phần ổn định kinh tế vĩ mô
Luật Việc làm năm 2025 mang đến 4 thay đổi cốt lõi nhằm tối ưu hóa quyền lợi cho NLĐ. Theo đó, BHTN bắt buộc được mở rộng cho NLĐ có hợp đồng từ 1 tháng trở lên (thay vì 3 tháng như trước) giúp bảo vệ cả nhóm lao động ngắn hạn và linh hoạt. Đồng thời, hỗ trợ học nghề thiết thực hơn để thu hút NLĐ chuyển đổi nghề nghiệp, ngoài miễn 100% học phí, Nhà nước bổ sung hỗ trợ tiền ăn 50.000 đồng/người/ngày thực học.
Ngoài ra, từ năm 2026, cả nước sẽ áp dụng thống nhất một mức hưởng tối đa. Cụ thể, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại tháng cuối cùng đóng BHTN thay vì phân biệt giữa khu vực Nhà nước và doanh nghiệp như Luật Việc làm năm 2023. “Các thay đổi trên không chỉ hỗ trợ kịp thời về tài chính mà còn tạo điều kiện để NLĐ nâng cao kỹ năng sớm quay trở lại thị trường lao động. Qua đó, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hướng tới một thị trường lao động phát triển bền vững”, bà Hoa nhấn mạnh.
Sự linh hoạt của Luật Việc làm năm 2025 đóng vai trò là “chìa khóa” góp phần vào sự ổn định kinh tế vĩ mô. Khi chính sách tốt, doanh nghiệp có thêm động lực phối hợp với Nhà nước để duy trì chế độ, tránh tình trạng “chảy máu” lao động sang các thị trường tự do thiếu bền vững. Đặc biệt, việc đẩy mạnh học nghề gắn với nhu cầu thực tế của các khu công nghiệp giúp lao động thất nghiệp trở thành lao động “có tay nghề cao”, góp phần tăng năng suất lao động.
Cũng theo chia sẻ của bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa, để tận dụng tối đa những “hướng mở” này, NLĐ cần chủ động cập nhật thông tin, liên hệ sớm với các trung tâm dịch vụ việc làm để được kết nối với các doanh nghiệp đang thiếu hụt nhân sự, tìm cho mình công việc mới phù hợp. Luật Việc làm năm 2025 là sự cam kết đồng hành của Nhà nước đối với NLĐ. Bằng cách mở rộng đối tượng, linh hoạt hóa trợ cấp và đặc biệt là ưu tiên đào tạo nghề, chính sách này đang biến rủi ro thất nghiệp thành cơ hội để NLĐ tự nâng cấp bản thân, xây dựng một tương lai nghề nghiệp vững chãi và thích ứng tốt hơn với những biến động của kinh tế toàn cầu.
