Các lĩnh vực liên quan đến công nghệ dữ liệu, sức khỏe và năng lượng xanh được dự đoán dẫn dắt xu hướng tăng trưởng việc làm mới tại Việt Nam trong 3 - 5 năm tới.
 |
| Kết quả khảo sát về xu hướng nhân lực của Navigos Group. |
Khảo sát về xu hướng nhân lực của Navigos Group cho thấy, doanh nghiệp Việt Nam nhận định rõ xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ của các vị trí gắn liền với công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các ngành công nghiệp mới.
Chuyên gia trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học là vị trí được dự báo tăng trưởng cao nhất, với 71,2%, xuất phát từ nhu cầu tự động hóa quy trình, tối ưu vận hành và ứng dụng AI trong phân tích, ra quyết định. Tiếp theo, chuyên gia dữ liệu lớn được kỳ vọng tăng mạnh nhờ sự bùng nổ dữ liệu doanh nghiệp và nhu cầu xây dựng hệ thống phân tích dự báo hiệu quả với 42,8%. Đặc biệt, chuyên gia an ninh mạng cũng nằm trong nhóm nghề tăng trưởng trọng điểm khi doanh nghiệp chuyển dịch sang nền tảng số và đối mặt với rủi ro tấn công mạng ngày càng gia tăng, với 28,4%.
Bên cạnh lĩnh vực công nghệ, nhóm nghề liên quan đến chăm sóc sức khỏe và con người cũng được dự báo gia tăng nhu cầu. Các vị trí như chuyên viên trị liệu tâm lý - tư vấn sức khỏe tinh thần (18,8%) và y tá - điều dưỡng (16,4%) tăng trưởng nhờ nhu cầu về sức khỏe tinh thần sau đại dịch, đô thị hóa nhanh và sự mở rộng của hệ thống y tế, đặc biệt là khu vực tư nhân. Ngoài ra, các ngành công nghiệp mới và kinh tế xanh cũng nổi lên như những lĩnh vực tăng trưởng đáng chú ý. Kỹ sư bán dẫn được thúc đẩy bởi định hướng phát triển ngành chip của Việt Nam và nhu cầu toàn cầu đối với linh kiện điện tử với 8,8%.
Số lượng kỹ sư năng lượng tái tạo cũng được dự báo tăng trưởng 7,6% phản ánh xu hướng đầu tư mạnh mẽ vào điện gió, điện mặt trời và cam kết Net Zero 2050 . Chuyên viên phát triển bền vững tăng theo nhu cầu doanh nghiệp tuân thủ tiêu chuẩn ESG và nâng cao hiệu quả vận hành theo hướng xanh và sạch, với 6,8%.
Các dữ liệu trên cho thấy thị trường lao động Việt Nam đang dịch chuyển rõ rệt sang các nhóm công việc chuyên môn cao về công nghệ số, dữ liệu, an ninh mạng, công nghiệp bán dẫn, năng lượng tái tạo và chăm sóc sức khỏe.
Xu hướng này thể hiện rõ tác động kết hợp của chuyển đổi số, nhu cầu an toàn thông tin, sự thay đổi hành vi xã hội và định hướng phát triển bền vững. Trong 3-5 năm tới, các nhóm nghề này được kỳ vọng sẽ dẫn dắt nhu cầu tuyển dụng, tạo ra khoảng trống lớn về nhân lực kỹ thuật cao và mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ cho lao động có chuyên môn sâu. Đáng chú ý, năng lực công nghệ và các kỹ năng giao tiếp, quan hệ giữa cá nhân được dự đoán dẫn dắt xu hướng yêu cầu kỹ năng tại Việt Nam.
Kết quả khảo sát còn cho thấy, các doanh nghiệp xác định khá rõ những năng lực cốt lõi cần được ưu tiên trong giai đoạn 3-5 năm tới, phản ánh sự dịch chuyển mạnh mẽ của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và AI diễn ra sâu rộng.
Nổi bật nhất là yêu cầu về khả năng hiểu và ứng dụng công nghệ trong công việc, với 76,8% doanh nghiệp ưu tiên. Tỷ lệ vượt trội này cho thấy kỳ vọng rằng năng lực công nghệ không còn giới hạn trong các vị trí chuyên môn kỹ thuật, mà đã trở thành yêu cầu phổ biến đối với hầu hết các vai trò trong doanh nghiệp, từ vận hành, tài chính, nhân sự đến kinh doanh, nhằm đảm bảo hiệu quả làm việc trong môi trường số hóa.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp ngày càng coi trọng những năng lực giúp người lao động thích ứng và ra quyết định trong môi trường biến động, như khả năng kiên trì, linh hoạt và thích nghi với thay đổi, năng lực ứng dụng AI và phân tích dữ liệu, cũng như khả năng phân tích tình huống và đưa ra giải pháp phù hợp.
Xu hướng này phản ánh sự thay đổi vai trò của con người trong kỷ nguyên AI, từ việc thực hiện các tác vụ mang tính lặp lại sang xử lý vấn đề phức tạp, đánh giá thông tin và đưa ra quyết định có giá trị gia tăng cao.
Song song với đó, các kỹ năng liên quan đến giao tiếp và dẫn dắt con người vẫn tiếp tục được đánh giá cao. Giao tiếp đa ngôn ngữ và khả năng lãnh đạo - tạo ảnh hưởng trở nên đặc biệt quan trọng trong bối cảnh doanh nghiệp vận hành theo mô hình linh hoạt, đa quốc gia và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban, đội nhóm.
Tổng thể các kết quả cho thấy yêu cầu về nhân tài đang dịch chuyển rõ rệt. Năng lực công nghệ trở thành điều kiện nền tảng, trong khi khả năng phân tích, hợp tác và thích ứng quyết định mức độ tạo ra giá trị cạnh tranh trong môi trường làm việc mới.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nhấn mạnh doanh nghiệp cần đầu tư bài bản vào việc nâng cấp năng lực số cho toàn bộ đội ngũ. Người lao động cần chủ động củng cố năng lực công nghệ, tăng cường tư duy phản biện và khả năng thích ứng để duy trì lợi thế trên thị trường lao động trong tương lai.
