Chủ động bảo vệ quyền lợi người lao động
Phó Giám đốc BHXH TP. Đà Nẵng Văn Phú Quân cho biết, để giải quyết tình trạng trên, nhằm bảo vệ quyền lợi cho người lao động, Giám đốc BHXH TP. Đà Nẵng đã chỉ đạo các phòng nghiệp vụ và BHXH các cơ sở rà soát, lập danh sách và gửi 1.305 văn bản đôn đốc đến từng đơn vị yêu cầu khắc phục chậm đóng, hoàn thành nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp.
BHXH TP. Đà Nẵng luôn nỗ lực bảo vệ cũng như giải quyết đầy đủ chế độ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho người lao động
Để doanh nghiệp và người lao động hiểu được trách nhiệm và quyền lợi của mình trong việc tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp, thời gian qua, BHXH TP. Đà Nẵng đã đẩy mạnh công tác truyền thông, tăng cường đăng tải thông tin, cảnh báo về các hành vi vi phạm quy định đóng BHXH; tuyên truyền các trường hợp điển hình chấp hành tốt chính sách, tạo sức lan tỏa và nâng cao ý thức tuân thủ của doanh nghiệp.
Đặc biệt, BHXH TP. Đà Nẵng đã ban hành 11 Quyết định thành lập Tổ công tác để thông báo tình hình đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp và phổ biến quy định của pháp luật về các biện pháp xử lý chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp theo Luật BHXH năm 2024, Bộ luật Hình sự năm 2015.
Tổ công tác gồm đại diện các phòng Kiểm tra, Phòng Quản lý thu và phát triển người tham gia, cùng BHXH cơ sở và các cơ quan phối hợp như Công an, Thuế, Phòng Kinh tế, Liên đoàn Lao động… làm việc trực tiếp với 834 đơn vị sử dụng lao động có số chậm đóng lớn, kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.
Trong buổi làm việc, Tổ công tác tập trung phân tích rõ trách nhiệm pháp lý của người sử dụng lao động, yêu cầu cam kết khắc phục toàn bộ số tiền chậm đóng trong thời hạn cụ thể; đồng thời thông tin, hướng dẫn doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, bảo đảm duy trì tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho người lao động.
Sau các buổi làm việc, nhiều đơn vị đã chủ động nộp tiền chậm đóng, cam kết hoàn thành nghĩa vụ trước ngày 31/12/2025.
Cũng theo ông Văn Phú Quân, tính đến ngày 30/10, đã có 779 đơn vị đã khắc phục chuyển nộp số tiền chậm đóng/trốn đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp với tổng số tiền 24.793 triệu đồng/221.948.464.063 đồng, đạt tỷ lệ 11,17%.
Trong đó có 482 đơn vị đã khắc phục toàn bộ số chậm đóng/trốn đóng với tổng số tiền 10.880 triệu đồng; 297 đơn vị đã khắc phục một phần số tiền chậm đóng/trốn đóng với số tiền 13.913 triệu đồng.
Dễ vướng Luật Hình sự
Theo BHXH TP. Đà Nẵng với quy định mới của Nghị định số 274/2025/NĐ-CP, từ ngày 30/11/2025, những đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng BHXH, BH thất nghiệp nếu không kịp thời khắc phục rất dễ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cụ thể, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 274/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc, BH thất nghiệp; khiếu nại, tố cáo về BHXH. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 30/11/2025.
Công ty CP công nghiệp Quảng An 1 - Chi nhánh Đà Nẵng chậm đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp kéo dài nhiều năm liền khiến cuộc sống của người lao động bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Theo nghị định, hành vi chậm đóng sẽ được xem xét chuyển thành trốn đóng BHXH khi người sử dụng lao động không khắc phục sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng BHXH, BH thất nghiệp theo quy định hoặc sau khi cơ quan BHXH đã có văn bản đôn đốc thực hiện trách nhiệm đóng mà vẫn không thực hiện nghĩa vụ.
Theo đó, thời điểm chuyển hành vi từ chậm đóng BHXH, BH thất nghiệp sang trốn đóng được xác định như sau:
Trường hợp 1, người sử dụng lao động chưa đăng ký tham gia BHXH, BH thất nghiệp cho người lao động. Nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia BHXH, BH thất nghiệp theo quy định của pháp luật về BHXH và BH thất nghiệp mà vẫn chưa đăng ký, hành vi chậm đóng chuyển thành trốn đóng. Thời điểm bắt đầu tính là ngày thứ 61 kể từ sau thời hạn đăng ký.
Trường hợp 2, người sử dụng lao động đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, BH thất nghiệp thấp hơn theo quy định của pháp luật về BHXH và BH thất nghiệp.
Đối với đơn vị đóng hằng tháng, hành vi được xác định là trốn đóng bắt đầu từ sau ngày cuối cùng của tháng tiếp theo tháng phát sinh tiền lương đã đăng ký làm căn cứ đóng.
Đối với đơn vị đóng 3 tháng hoặc 6 tháng một lần: Hành vi được xác định là trốn đóng bắt đầu từ sau ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng đã đăng ký làm căn cứ đóng.
Trường hợp 3, người sử dụng lao động chậm đóng dù đã được cơ quan BHXH đôn đốc theo quy định.
Nếu văn bản đôn đốc được gửi trong 45 ngày kể từ khi hết hạn đóng mà đơn vị vẫn không nộp sau 60 ngày, hành vi bị chuyển thành trốn đóng từ ngày thứ 61.
Đối với đơn vị đã được cơ quan BHXH gửi văn bản đôn đốc sau 45 ngày, hành vi trốn đóng được xác định từ ngày thứ 15 kể từ khi cơ quan BHXH ban hành văn bản.
Doanh nghiệp bị xác định trốn đóng BHXH, BH thất nghiệp phải nộp toàn bộ số tiền trốn đóng cùng tiền lãi 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày trốn đóng. Hành vi trốn đóng có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội theo Bộ luật Hình sự.
Bên cạnh đó, để tạo điều kiện cho đơn vị, doanh nghiệp hoạt động trong lúc khó khăn, Nghị định cũng quy định các trường hợp theo quy định tại khoản 1 Điều 39 của Luật BHXH không bị coi là trốn đóng BHXH bắt buộc, BH thất nghiệp khi có một trong các lý do sau theo công bố của cơ quan có thẩm quyền về phòng, tránh thiên tai, tình trạng khẩn cấp, phòng thủ dân sự và phòng, chống dịch bệnh, bao gồm:
Bão, lũ, ngập lụt, động đất, hỏa hoạn lớn, hạn hán kéo dài và các loại thiên tai khác ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh;
Dịch bệnh nguy hiểm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tài chính của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động; Tình trạng khẩn cấp theo quy định của pháp luật gây ảnh hưởng đột xuất, bất ngờ đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động; Các sự kiện bất khả kháng khác theo quy định của pháp luật dân sự.
Theo ông Văn Phú Quân bằng mọi giải pháp phù hợp với quy định của pháp luật, BHXH TP. Nẵng đặt mục tiêu đến cuối năm 2025 hoàn thành chỉ tiêu giảm chậm đóng, đảm bảo người lao động được thụ hưởng đầy đủ chính sách BHXH, BHYT, BH thất nghiệp góp phần củng cố niềm tin và ổn định an sinh xã hội trên địa bàn TP. Đà Nẵng.
“Thu hồi tiền chậm đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm xã hội nhằm bảo vệ an sinh cho người lao động của cơ quan BHXH nói riêng và của các cấp chính quyền, sở ban, ngành, cộng đồng doanh nghiệp nói chung. BHXH TP. Đà Nẵng sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, kiên quyết xử lý nghiêm những đơn vị sử dụng lao động cố tình vi phạm, đồng thời hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp gặp khó khăn” – ông Quân cho biết.
Lê Văn
