Theo báo cáo, mỗi ngày có hơn 1.500 vụ tấn công được ghi nhận, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở khu vực Đông Nam Á. Điều này cho thấy mối đe dọa an ninh mạng đang ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn khi chúng ta phụ thuộc nhiều hơn vào công nghệ.
 |
| Mỗi ngày có hơn 1.500 vụ tấn công được ghi nhận, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất ở khu vực Đông Nam Á. |
Số vụ tấn công đáng báo động
Trong 6 tháng đầu năm 2025, có tới gần 192.000 vụ tấn công bằng phần mềm gián điệp (hay còn gọi là "spyware") được phát hiện và ngăn chặn tại Việt Nam. Con số này tăng gần 80% so với cùng kỳ năm trước. Điều này có nghĩa là trung bình mỗi ngày, có hơn 1.500 lần tin tặc cố gắng xâm nhập để lấy cắp dữ liệu của chúng ta. Việt Nam hiện đang nằm trong nhóm các quốc gia bị tấn công nhiều nhất ở Đông Nam Á.
Phần mềm gián điệp là gì: Phần mềm gián điệp là một loại chương trình độc hại được cài đặt lén lút vào điện thoại hoặc máy tính của bạn mà bạn không hề hay biết. Mục đích chính của nó là theo dõi và thu thập những thông tin riêng tư của bạn. Khác với virus làm hỏng máy, phần mềm gián điệp thường không phá hoại dữ liệu mà âm thầm "ăn trộm" những gì bạn gõ trên bàn phím, ảnh chụp màn hình, lịch sử bạn vào trang web nào, thông tin đăng nhập tài khoản, thậm chí cả thông tin tài chính cá nhân.
Nguyên nhân gia tăng các cuộc tấn công: Các chuyên gia cho rằng, số vụ tấn công tăng mạnh là do ngày càng nhiều người chuyển sang làm mọi thứ trên mạng, từ mua sắm, làm việc đến giao lưu. Khi chúng ta online nhiều hơn, chúng ta vô tình để lại nhiều "dấu vết số" và tạo ra nhiều "cửa ngõ" để tin tặc xâm nhập. Ngoài ra, việc mua bán các công cụ phần mềm độc hại ngày càng dễ dàng cũng khiến cho bọn tội phạm mạng dễ dàng thực hiện các cuộc tấn công tinh vi hơn.
Cách thức lây lan và thu thập dữ liệu: Phần mềm gián điệp có thể lây nhiễm vào thiết bị của bạn qua nhiều cách. Có loại rất tinh vi đến mức có thể cài vào máy mà không cần bạn bấm hay làm bất cứ thao tác gì (gọi là "zero-click"). Thông thường, chúng sẽ ẩn mình trong các gói cài đặt ứng dụng giả mạo, các trang web không an toàn hoặc các tập tin bị nhiễm mã độc. Sau khi xâm nhập, chúng sẽ lặng lẽ ghi lại mọi hoạt động của bạn và gửi tất cả dữ liệu đánh cắp được về cho kẻ tấn công để chúng sử dụng hoặc bán lại.
Lời khuyên an toàn
Để bảo vệ bản thân và thông tin cá nhân khỏi các phần mềm gián điệp, hãy thực hiện các bước sau:
- Cập nhật phần mềm thường xuyên: Luôn cài đặt các bản cập nhật mới nhất cho hệ điều hành (như iOS, Android, Windows) và các ứng dụng trên điện thoại, máy tính - Các bản cập nhật này thường vá các lỗ hổng bảo mật mà kẻ xấu có thể lợi dụng.
- Sử dụng phần mềm bảo mật tốt: Cài đặt một chương trình diệt virus hoặc phần mềm chống gián điệp uy tín trên tất cả các thiết bị, hãy nhớ bật tính năng quét và bảo vệ theo thời gian thực để phát hiện sớm các mối đe dọa.
- Cẩn thận với những gì bạn click: Đừng bấm vào các đường link lạ trong tin nhắn, email hoặc trên mạng xã hội, đặc biệt là khi bạn không rõ nguồn gốc. Tránh tải ứng dụng từ các nguồn không chính thức hoặc không rõ ràng.
- Dùng mật khẩu mạnh và xác thực 2 lớp: Đặt mật khẩu khó đoán, kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt cho các tài khoản quan trọng. Hãy bật tính năng xác thực hai lớp (2FA) bất cứ khi nào có thể để tăng cường bảo mật.
- Theo dõi thiết bị của bạn: Chú ý các dấu hiệu bất thường như máy chạy chậm, pin hết nhanh đột ngột, máy nóng lên không rõ lý do, tự động xuất hiện quảng cáo lạ, hoặc các ứng dụng lạ tự động cài đặt... - đây có thể là dấu hiệu bạn đã bị tấn công.
- Khởi động lại thiết bị định kỳ: Một cách đơn giản nhưng đôi khi hiệu quả để ngăn chặn một số loại phần mềm gián điệp hoạt động là khởi động lại điện thoại hoặc máy tính của bạn thường xuyên.
