Tại xã Mẫu Sơn, anh Hoàng Văn Tuyên, 40 tuổi, làm nghề chở hàng thuê, thu nhập bấp bênh. Vợ anh buôn bán nhỏ ở chợ, thu nhập của hai vợ chồng chỉ đủ chi tiêu cho hai con ăn học. Anh bộc bạch: “Tôi cũng muốn sau này có lương hưu như cán bộ, nhưng giờ còn phải lo tiền học cho con, không có tích luỹ. Nếu được giảm mức đóng thì tôi sẽ cố gắng tham gia, chứ cứ thế này cũng lo vì các con ngày càng lớn, học hành tốn kém mà sức khỏe thì ngày càng giảm”.
Không riêng anh Tuyên, nhiều lao động tự do trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn dù dù hiểu rõ lợi ích của BHXH tự nguyện nhưng chưa thể tham gia do điều kiện kinh tế còn eo hẹp. Theo thống kê của BHXH tỉnh, mức đóng trung bình của người tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn Lạng Sơn chỉ đạt 493.000 đồng/tháng/người. Tính đến hết tháng 10/2025, toàn tỉnh có 16.444 người người tham gia BHXH tự nguyện, đạt 4,9% lực lượng lao động trong độ tuổi, thấp hơn so với thời điểm 31/12/2024 (5,46%).
 |
| Hội nghị tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT tại xã Hồng Phong, huyện Bình Gia (cũ). |
Do đó, để mở rộng diện bao phủ, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân, các cấp, ngành chức năng đang nghiên cứu giải pháp mở rộng khả năng tiếp cận và tham gia cho mọi đối tượng, nhất là các đối tượng lao động khu vực phi chính thức, nông dân, người nghèo, người có thu nhập thấp.
Ông Nông Việt Đức - chuyên viên tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả (BHXH cơ sở Cao Lộc) chia sẻ, thực tế, nhiều người đến xin rút BHXH một lần vì không đủ điều kiện kinh tế để tiếp tục tham gia. Cũng có nhiều người dân dù hiểu được lợi ích nhưng vẫn e ngại vì số tiền đóng hằng tháng khá cao so với thu nhập. Nếu tỉnh Lạng Sơn có thêm mức hỗ trợ, chỉ cần giảm thêm vài chục nghìn đồng mỗi tháng, thì việc tư vấn, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện sẽ dễ dàng hơn.
Trao đổi về giải pháp thúc đẩy chính sách, ông Hà Đình Hải - Phó Giám đốc BHXH tỉnh Lạng Sơn cho biết, qua nắm bắt thực tế, nhiều người dân dù mong muốn nhưng chưa thể tham gia vì khó khăn kinh tế. Nếu được hỗ trợ thêm, đặc biệt là với nhóm hộ nghèo, cận nghèo và người dân tộc thiểu số thì sẽ có thêm nhiều lao động tự do tham gia BHXH tự nguyện, tiến đến mục tiêu gia tăng số người tham gia BHXH tự nguyện để có nhiều người được hưởng các chế độ an sinh xã hội, giảm bớt gánh nặng tài chính, mở rộng khả năng tiếp cận và tham gia cho mọi đối tượng.
Tại khoản 6 Điều 6 Luật BHXH năm 2024 về chính sách của Nhà nước đối với BHXH quy định: “Khuyến khích các địa phương tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách, kết hợp huy động các nguồn lực xã hội hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện”. Trên cơ sở đó, BHXH tỉnh Lạng Sơn đã chủ động rà soát số liệu, tổng hợp nhóm đối tượng tiềm năng, tính toán mức hỗ trợ phù hợp và phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh xây dựng tờ trình và dự thảo Nghị quyết của HĐND tỉnh để trình HĐND tỉnh xem xét ban hành. Theo dự thảo, ngân sách tỉnh sẽ hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH tự nguyện ngoài mức Nhà nước đã hỗ trợ từ 10% đến 30% tùy nhóm đối tượng. Cụ thể, người thuộc hộ nghèo sẽ được hỗ trợ thêm 20%, hộ cận nghèo 15%, người trực tiếp tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố 30%, người dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn và các đối tượng khác được hỗ trợ thêm 10%. Với mức này, người dân thuộc hộ nghèo có thể được hỗ trợ tổng cộng 70% mức đóng hằng tháng, tương đương giảm khoảng 230 nghìn đồng mỗi tháng.
Hiện dự thảo đã được Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lạng Sơn tổ chức lấy ý kiến phản biện để tổng hợp, gửi cơ quan soạn thảo hoàn thiện trước khi trình HĐND tỉnh. Trong khi chờ HĐND tỉnh xem xét, BHXH tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, đa dạng hình thức tuyên truyền tại cơ sở để người dân hiểu đúng, hiểu đủ về lợi ích lâu dài của việc tham gia BHXH tự nguyện, từ đó nâng cao nhận thức và chủ động, tích cực tham gia.
