![]() |
| Công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân làm thủ tục dịch vụ công trực tuyến BHXH, BHYT được đẩy mạnh tại Bắc Ninh. |
Đưa dữ liệu vào các quy trình nghiệp vụ
7.483 người đã dừng tham gia BHXH tự nguyện. Đó là số liệu được UBND TP. Bắc Ninh đưa vào Kế hoạch số 392/KH-UBND ngày 26/10/2026 về triển khai “Tháng cao điểm vận động nhân dân tham gia BHYT” năm 2027, tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện năm 2026. Đây là số người đã từng tham gia BHXH tự nguyện nhưng hiện đã dừng đóng, được thống kê đến hết tháng 8/2026. Danh sách này trở thành nguồn dữ liệu quan trọng để UBND thành phố Bắc Ninh chỉ đạo rà soát, phân loại và tổ chức vận động người dân tiếp tục tham gia trong tháng cao điểm.
Với BHXH tự nguyện, việc gián đoạn có thể khiến người dân phải kéo dài thời gian tích lũy để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Bởi vậy, bên cạnh việc tìm kiếm người tham gia mới, việc nhận diện và vận động những người đã dừng tham gia trở lại cũng có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu mở rộng diện bao phủ bền vững.
Cũng theo Kế hoạch của UBND TP. Bắc Ninh, cơ quan BHXH có trách nhiệm cung cấp dữ liệu người chưa tham gia, người gián đoạn tham gia cho các địa phương và tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng. Trên cơ sở dữ liệu được cung cấp, các địa phương phối hợp với cơ quan BHXH và tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia tiến hành rà soát, phân loại theo từng nhóm đối tượng. Với người đã dừng đóng BHXH tự nguyện, việc tuyên truyền cần bắt đầu từ tìm hiểu nguyên nhân gián đoạn, từ đó tư vấn cụ thể về quyền lợi, mức đóng, phương thức đóng và chính sách hỗ trợ của Nhà nước, địa phương. Đối với người chưa tham gia BHYT hoặc sắp hết hạn thẻ, cần tập trung hướng dẫn mức đóng, quyền lợi và vận động tham gia, gia hạn kịp thời.
Cách làm này tạo ra một thay đổi quan trọng trong phương thức tuyên truyền tại địa phương. Thay vì chỉ phổ biến chính sách trên diện rộng và trông chờ vào việc người dân tự tìm hiểu, cơ quan BHXH có thể xác định cụ thể hơn nhóm đối tượng cần được cung cấp thông tin, tư vấn. Với người đã dừng BHXH tự nguyện, nội dung tiếp cận cần tập trung vào việc tìm hiểu nguyên nhân gián đoạn, giải thích quyền lợi, mức đóng, phương thức đóng và chính sách hỗ trợ hiện hành. Với người chưa tham gia BHYT hoặc sắp hết hạn thẻ, trọng tâm là hướng dẫn điều kiện, mức đóng và vận động gia hạn đúng thời điểm.
Từ dữ liệu ban đầu, hoạt động vận động được triển khai qua mạng lưới tại cơ sở. Trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, cán bộ Mặt trận, các hội, đoàn thể và nhân viên thu có vai trò phối hợp rà soát, tuyên truyền, tư vấn trực tiếp. Mỗi nhóm dân cư có đặc điểm và điều kiện khác nhau nên việc lựa chọn cách tiếp cận cũng cần phù hợp với từng địa bàn, thay vì áp dụng một thông điệp chung cho tất cả.
Rất chi tiết, kế hoạch của thành phố Bắc Ninh đặt mục tiêu trong tháng cao điểm phát triển 4.690 người tham gia BHYT mới, 3.546 người tham gia BHXH tự nguyện mới; đồng thời rà soát 7.483 người đã dừng tham gia BHXH tự nguyện và phấn đấu vận động 4.139 người trong số này tiếp tục tham gia trở lại.
Việc đưa dữ liệu cụ thể vào kế hoạch và gắn với trách nhiệm của từng cấp, từng lực lượng cho thấy dữ liệu đang được sử dụng như một công cụ tổ chức thực hiện chính sách, chứ không đơn thuần là nguồn số liệu báo cáo.
Thực tế, trong 9 tháng đầu năm 2026, qua công tác tuyên truyền, tư vấn, vận động và hỗ trợ, BHXH thành phố Bắc Ninh đã phát triển mới 623 người tham gia BHXH tự nguyện, 961 người tham gia BHYT hộ gia đình; đồng thời vận động 5.465 người tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện và 11.944 người tái tục BHYT hộ gia đình.
Dữ liệu nâng cao hiệu quả giải quyết những yêu cầu thực tế
Nếu trong công tác phát triển người tham gia, dữ liệu giúp cơ quan BHXH xác định đúng nhóm cần vận động, thì ở các khâu giải quyết chế độ và thực hiện chính sách BHYT, dữ liệu là cơ sở quan trọng để đối chiếu thông tin, kiểm tra điều kiện và kiểm soát quá trình thực hiện.
Để đạt mục tiêu này, yêu cầu tiên quyết là phải đảm bảo kết nối, đồng bộ dữ liệu người tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đến hết tháng 9/2026, BHXH thành phố Bắc Ninh đã đồng bộ thông tin của hơn 3,37 triệu người tham gia BHXH, BHYT, BHTN với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đạt tỷ lệ 99,95%. Còn 1.541 trường hợp chưa đồng bộ được, chủ yếu do chưa có mã định danh cá nhân hoặc căn cước công dân, hoặc thông tin chưa đủ điều kiện để thực hiện đồng bộ.
Tỷ lệ đồng bộ cao tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc xác thực thông tin người tham gia, hạn chế sai lệch trong quá trình giải quyết thủ tục và hỗ trợ người dân khi giao dịch với cơ quan BHXH. Trong giải quyết chế độ BHXH, việc đối chiếu thông tin và rà soát dữ liệu có ý nghĩa trực tiếp đối với quyền lợi của người lao động. Chỉ một sai lệch về quá trình đóng, thông tin cá nhân hoặc điều kiện hưởng cũng có thể ảnh hưởng đến việc tiếp nhận, thẩm định và giải quyết hồ sơ. Vì vậy, khai thác dữ liệu không chỉ nhằm rút ngắn thao tác hành chính mà còn góp phần giúp cơ quan BHXH kiểm tra đầy đủ căn cứ trước khi giải quyết chế độ.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, BHXH thành phố Bắc Ninh đã giải quyết 1.746 hồ sơ hưởng chế độ BHXH hằng tháng, 17.071 hồ sơ hưởng BHXH một lần và 289.319 lượt người hưởng các chế độ ngắn hạn. Khối lượng xử lý lớn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với chất lượng dữ liệu, khả năng liên thông giữa các hệ thống và trách nhiệm của viên chức trong quá trình kiểm tra, thẩm định hồ sơ.
![]() |
| BHXH TP. Bắc Ninh ra quân tuyên truyền vận động người dân tham gia BHXH, BHYT. |
Cùng với đó, quá trình đồng bộ dữ liệu cũng đang mở ra nhiều thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp để thực hiện các dịch vụ công mang tính liên thông. Tiêu biểu là dịch vụ công liên thông đăng ký khai sinh, cấp thẻ BHYT trẻ em dưới 6 tuổi (có 17.539 hồ sơ được thực hiện thành công). Kết quả triển khai Đề án 06 (tính từ khi bắt đầu triển khai Đề án 06 đến hết 8/2026): triển khai khám, chữa bệnh BHYT bằng căn cước công dân (CCCD) gắn chip (không cần sử dụng thẻ BHYT), với tổng số trên 21,1 triệu lượt tra cứu thông tin, tỷ lệ tra cứu thành công đạt 92,72%.
Đối với lĩnh vực BHYT, dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh được các cơ sở y tế chuyển lên Hệ thống thông tin giám định BHYT, tạo cơ sở để cơ quan BHXH thực hiện giám định, rà soát và thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo quy định. Trong 9 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn thành phố ghi nhận hơn 4,8 triệu lượt khám bệnh, chữa bệnh BHYT, với tổng chi phí đề nghị thanh toán 3.486 tỷ đồng. Với khối lượng dữ liệu lớn, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích, đối chiếu giúp cơ quan BHXH nhận diện những nội dung cần rà soát, đặc biệt là các chỉ số chi phí có biến động bất thường so với mặt bằng chung, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý quỹ BHYT, đồng thời bảo đảm quyền lợi khám bệnh, chữa bệnh của người tham gia.
Dữ liệu, chuyển đổi số phải đem lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp
Từ phát triển người tham gia đến giải quyết chế độ BHXH, giám định BHYT, có thể thấy dữ liệu đang hiện diện ở nhiều khâu trong hoạt động của cơ quan BHXH. Nhưng dữ liệu không tự tạo ra hiệu quả. Giá trị của dữ liệu phụ thuộc vào độ chính xác, tính đầy đủ, khả năng kết nối và quan trọng hơn là cách con người khai thác, sử dụng dữ liệu trong thực tiễn.
Một yêu cầu khác là nâng cao năng lực khai thác dữ liệu của đội ngũ cán bộ. Dữ liệu chỉ thực sự hữu ích khi người sử dụng biết đặt câu hỏi đúng, nhận diện thông tin cần kiểm tra và chuyển hóa kết quả rà soát thành hành động nghiệp vụ phù hợp. Trong công tác phát triển người tham gia, đó là khả năng phân loại đối tượng và lựa chọn phương thức vận động. Trong giải quyết chế độ, đó là năng lực đối chiếu quá trình tham gia, xác minh thông tin và thẩm định hồ sơ. Trong giám định BHYT, đó là khả năng khai thác dữ liệu để rà soát chi phí, đồng thời bảo đảm việc đánh giá tuân thủ quy định chuyên môn.
Từ thực tiễn tại BHXH TP. Bắc Ninh, có thể thấy hướng chuyển đổi quan trọng không nằm ở việc sở hữu ngày càng nhiều dữ liệu, mà ở khả năng đưa dữ liệu vào đúng khâu, đúng quy trình và tạo ra hành động cụ thể. Một danh sách người đã dừng tham gia chỉ có ý nghĩa khi được rà soát, xác minh và chuyển thành những cuộc tư vấn phù hợp. Một hồ sơ điện tử chỉ thực sự có giá trị khi thông tin được đối chiếu chính xác, giúp giải quyết quyền lợi đúng quy định. Và dữ liệu khám, chữa bệnh chỉ góp phần quản lý quỹ hiệu quả khi được khai thác gắn với nghiệp vụ giám định và trách nhiệm chuyên môn.
Ông Hồ Minh Thế, Giám đốc BHXH TP. Bắc Ninh cũng nhấn mạnh: sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tổ chức thực hiện chính sách; khai thác hiệu quả các nền tảng số, dữ liệu và dịch vụ công để người dân, doanh nghiệp tiếp cận chính sách thuận tiện hơn, giảm thời gian và chi phí cho người dân, đơn vị sử dụng lao động.
Chuyển đổi số không phải để nói chúng ta có bao nhiêu phần mềm hay dịch vụ công. Điều quan trọng là người dân sử dụng có thuận tiện không, doanh nghiệp có giảm được thời gian, chi phí không? Tôi cho rằng phải chuyển từ “tư duy quản lý”' sang “tư duy phục vụ, kiến tạo”, ông Hồ Minh Thế nhấn mạnh.