 |
| Nhiều người dân kỳ vọng mức điều chỉnh trợ cấp hưu trí xã hội sẽ sát với chi phí sống hiện nay. |
Bảo đảm “lưới an sinh” trước lạm phát
Theo Bộ Y tế, mức tăng 20% này được tính toán dựa trên hai yếu tố chính: mức tăng dự kiến của lương cơ sở khoảng 8% và mức trượt giá tiêu dùng (CPI) giai đoạn 2024-2026 khoảng 12%. Điều này nhằm đảm bảo giá trị thực của khoản trợ cấp không bị “hao hụt” theo thời gian, đồng thời giữ vai trò là “lưới an sinh cuối cùng” cho các nhóm dễ bị tổn thương trong xã hội.
Hiện nay, mức chuẩn trợ cấp 500.000 đồng/tháng được đánh giá là khá thấp so với thực tế. Con số này chỉ tương đương khoảng 22,7% chuẩn nghèo khu vực nông thôn và 17,8% ở khu vực đô thị. Trong khi đó, giá các mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm và dịch vụ y tế đều có xu hướng tăng nhanh hơn mức bình quân chung, khiến đời sống của người hưởng trợ cấp gặp nhiều khó khăn.
Cả nước hiện có khoảng 4,5 triệu người đang hưởng trợ cấp xã hội, chiếm khoảng 4,5% dân số. Trong số đó, có khoảng 2,5 triệu người cao tuổi đang nhận trợ cấp hưu trí xã hội. Đây là nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp và rõ rệt nhất từ đề xuất điều chỉnh này, bởi phần lớn họ không có nguồn thu nhập ổn định khác ngoài khoản hỗ trợ từ Nhà nước.
Đối tượng thụ hưởng chủ yếu bao gồm người từ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Ngoài ra, nhóm người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc diện hộ nghèo hoặc cận nghèo cũng có thể được xem xét mở rộng theo lộ trình. Các nhóm yếu thế khác như người khuyết tật nặng, trẻ em mồ côi, hay người đơn thân nghèo nuôi con nhỏ cũng sẽ được hưởng lợi gián tiếp khi mức chuẩn tăng lên.
Một điểm đáng chú ý là nhiều địa phương hiện đã chủ động nâng mức trợ cấp cao hơn chuẩn chung bằng nguồn ngân sách riêng. Một số thành phố lớn đang chi trả khoảng 650.000 đồng/tháng, thậm chí có nơi lên tới 700.000 đồng. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa các địa phương vẫn tồn tại, khiến mức sống của người hưởng trợ cấp chưa thực sự đồng đều trên phạm vi cả nước.
Việc nâng chuẩn lên 600.000 đồng/tháng được kỳ vọng sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách này, đồng thời tạo mặt bằng hỗ trợ cao hơn cho toàn bộ hệ thống an sinh xã hội. Đây cũng là bước đi phù hợp trong bối cảnh Nhà nước đang thúc đẩy cải cách tiền lương và chính sách phúc lợi, hướng tới nâng cao chất lượng sống cho người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế.
Kỳ vọng trợ cấp sát với chi phí thực tế
Chia sẻ về đề xuất này, bà Nguyễn Thị Lan (72 tuổi, Hà Nội) cho biết bà không có lương hưu, cuộc sống phụ thuộc chủ yếu vào khoản trợ cấp hàng tháng. Theo bà, nếu được tăng thêm 100.000 đồng thì sẽ phần nào giảm bớt gánh nặng chi tiêu, đặc biệt là tiền thuốc men và sinh hoạt hằng ngày. Với người cao tuổi, từng khoản hỗ trợ dù nhỏ cũng mang ý nghĩa rất lớn và thiết thực trong cuộc sống.
Ý kiến của bà Lan cũng phản ánh thực tế chung của nhiều người cao tuổi hiện nay, nhất là những người không có nguồn thu nhập ổn định. Trong bối cảnh giá cả sinh hoạt ngày càng tăng, khoản trợ cấp hiện tại được cho là khó đáp ứng đủ nhu cầu tối thiểu. Việc điều chỉnh tăng mức hỗ trợ vì vậy không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn thể hiện sự quan tâm của xã hội đối với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương.
Trong khi đó, anh Trần Văn Hùng, một lao động tự do tại TP. Hải Phòng, bày tỏ sự đồng tình với đề xuất nhưng cho rằng mức tăng vẫn chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu thực tế. Theo anh, chi phí sinh hoạt tại các đô thị lớn luôn ở mức cao, nên khoản trợ cấp dù tăng lên 600.000 đồng/tháng vẫn còn khá hạn chế, đặc biệt với những người không có thêm nguồn thu nhập nào khác để trang trải cuộc sống.
Anh Hùng cũng kỳ vọng rằng trong tương lai, Nhà nước sẽ tiếp tục điều chỉnh mức trợ cấp theo hướng linh hoạt và sát với thực tế hơn. Việc này sẽ giúp người dân ổn định cuộc sống, đồng thời góp phần giảm áp lực an sinh xã hội. Theo anh, các chính sách cần được xây dựng dựa trên sự thay đổi của thị trường và nhu cầu thực tế của người dân ở từng khu vực khác nhau.
Dưới góc nhìn chuyên gia, bà Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học - Lao động và Xã hội nhận định, việc nâng mức chuẩn trợ cấp là cần thiết và phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh đây chỉ là giải pháp trước mắt. Về lâu dài, cần phát triển hệ thống an sinh xã hội đa tầng, kết hợp giữa trợ cấp Nhà nước, bảo hiểm xã hội và sự hỗ trợ từ cộng đồng, nhằm đảm bảo tính bền vững và bao trùm cho toàn xã hội.
Hiện đề xuất vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến và hoàn thiện. Nếu được phê duyệt, chính sách dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Trong thời gian tới, cùng với sự phục hồi và phát triển của nền kinh tế, các cơ quan chức năng cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu để nâng cao hơn nữa mức hỗ trợ, nhằm đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển.
