Cảnh báo từ những ca bệnh thoát vị đĩa đệm ở tuổi học đường

Ca phẫu thuật thoát vị đĩa đệm cho bệnh nhân D. Ảnh: BV

Một số trường hợp thoát vị đĩa đệm ở các trường hợp học sinh cho thấy bệnh lý cột sống không chỉ gặp ở người trưởng thành mà còn xuất hiện ở lứa tuổi học đường.

Đau lưng kéo dài từ những năm học cấp 2

Trong những năm học cấp 2, D. thường xuyên tham gia các hoạt động thể thao, đặc biệt là chơi bóng chuyền. Tuy nhiên, sau mỗi lần vận động, em thường xuất hiện tình trạng đau lưng. Ban đầu, gia đình nghĩ đây chỉ là biểu hiện căng cơ thông thường nên sử dụng miếng dán giảm đau.

Sau nhiều lần đau tái diễn, D. được đưa đến bệnh viện địa phương thăm khám, chẩn đoán giãn cơ và điều trị bằng thuốc kết hợp vật lý trị liệu. Đến năm lớp 10, cơn đau vẫn kéo dài, kèm tê bì chân. Em được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm và tiếp tục điều trị bảo tồn bằng thuốc, tập bơi, đu xà, châm cứu và vật lý trị liệu.

Tuy nhiên, tình trạng bệnh không cải thiện. Đầu năm học 2026-2027, cơn đau trở nên nghiêm trọng, khiến D. đi lại khó khăn, dáng đi lệch, có thời điểm gần như không thể tự di chuyển. Kết quả thăm khám cho thấy khối thoát vị L4-L5 chèn ép ống sống và rễ thần kinh, cần can thiệp phẫu thuật.

Tại Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á, sau khi đánh giá tổn thương, các bác sĩ Khoa Sọ Não Cột Sống 2 quyết định phẫu thuật nội soi giải ép thần kinh, lấy phần nhân đĩa đệm thoát vị.

Phẫu thuật được thực hiện qua hai đường mổ nhỏ, mỗi đường khoảng 0,5 cm. Bằng hệ thống nội soi và dụng cụ chuyên biệt, các bác sĩ lấy phần nhân đĩa đệm thoát vị, giải phóng chèn ép thần kinh, hạn chế tác động đến cơ và mô mềm xung quanh cột sống.

Sau một ngày hậu phẫu, D. đã có thể đi lại, các triệu chứng đau cải thiện rõ rệt. Kết quả điều trị giúp em từng bước lấy lại khả năng vận động sau thời gian dài bị những cơn đau ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập.

Không chủ quan với những cơn đau lưng ở người trẻ

Thoát vị đĩa đệm thường gặp ở người trung niên và cao tuổi, liên quan đến quá trình lão hóa, thoái hóa đĩa đệm và những tác động kéo dài lên cột sống. Tuy nhiên, bệnh cũng được ghi nhận ở người trẻ, thậm chí ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Một trường hợp khác là bé gái Y.T. (13 tuổi, ngụ phường Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh) bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng từ L3 đến S1, chèn ép nhiều rễ thần kinh, gây đau lưng lan xuống chân trái, tê yếu và khó đi lại. Bé được các bác sĩ Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh phẫu thuật điều trị.

Ca bệnh có nhiều yếu tố phức tạp do bệnh nhi nặng 103 kg, đồng thời mắc đái tháo đường type 2, thiếu máu thiếu sắt, rối loạn đông máu và rối loạn chuyển hóa lipid. Những bệnh lý đi kèm làm tăng nguy cơ trong quá trình gây mê, phẫu thuật và hồi phục. Nhờ chuẩn bị kỹ lưỡng và phối hợp đa chuyên khoa, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau 5 ngày, bé giảm rõ rệt cơn đau, sức cơ hai chi dưới cải thiện và có thể tự đi lại.

Theo các bác sĩ, thoát vị đĩa đệm ở trẻ em và thanh thiếu niên là bệnh lý không thường gặp. Tuy nhiên, các trường hợp thực tế cho thấy cần quan tâm hơn đến sức khỏe cột sống ở lứa tuổi học đường. Hoạt động thể thao cường độ cao, động tác sai kỹ thuật, tư thế vận động không phù hợp hoặc chấn thương có thể làm tăng nguy cơ tổn thương cột sống.

Các bác sĩ khuyến cáo trẻ cần duy trì hoạt động thể chất phù hợp, khởi động kỹ trước khi tập luyện, thực hiện đúng kỹ thuật và tránh vận động quá sức. Phụ huynh không nên chủ quan khi trẻ đau lưng kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.

Khi xuất hiện tình trạng đau lưng dai dẳng, đau lan xuống mông, chân hoặc kèm tê bì, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân. Đặc biệt, nếu đau lưng đi kèm yếu chân tiến triển, khó đi lại hoặc rối loạn tiểu tiện, đại tiện, cần đến cơ sở y tế cấp cứu để được đánh giá và xử trí kịp thời. Phát hiện sớm, điều trị đúng phương pháp góp phần hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh kéo dài.