Bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên - Ý nghĩa nhân văn, giá trị không thể cân đong đo đếm

Bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên mang đậm ý nghĩa nhân văn, giá trị không thể cân đong đo đếm.

Bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên - Điểm tựa của hàng triệu gia đình

Những con số thống kê trong thời gian qua tiếp tục khẳng định giá trị thiết thực của chính sách bảo hiểm y tế (BHYT). Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam, chỉ tính trong 6 tháng đầu năm 2026, quỹ BHYT đã chi khoảng 84.600 tỷ đồng cho khám chữa bệnh BHYT. Riêng nhóm học sinh, sinh viên có hàng triệu lượt khám chữa bệnh đã được quỹ BHYT thanh toán, trong đó có 20 trường hợp được chi trả từ hơn 565 triệu đồng đến trên 1,369 tỷ đồng chỉ trong 6 tháng đầu năm.

Nhìn vào con số này cũng đủ hình dung gánh nặng tài chính mà các gia đình phải đối mặt nếu không có tấm thẻ BHYT “lận lưng”. Đáng nói, đằng sau những khoản chi hàng trăm triệu hay hàng tỷ đồng không chỉ là những con số thống kê về tài chính, mà là những sinh mạng được cứu chữa, những gia đình giữ được niềm hy vọng và những ước mơ học tập không bị dang dở vì bệnh tật.

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, giá trị lớn nhất của BHYT không nằm ở số tiền người dân đóng góp hàng năm, mà ở khả năng bảo vệ người tham gia trước những rủi ro không thể dự báo. Câu chuyện bé T.K ở tỉnh miền núi Lai Châu là minh chứng rõ nét. Sinh ra trong gia đình thuần nông, nhiều năm liền T.K mang trong mình căn bệnh tim bẩm sinh, khi phát hiện ra thì tình trạng bệnh đã rất nặng, phải chuyển khẩn cấp về Bệnh viện Nhi Trung ương để phẫu thuật.

Hành trình giành giật sự sống cho bé T.K thực sự gian nan. Sự gian nan ở đây không chỉ đến từ đội ngũ y bác sĩ, mà còn đến từ chính gia đình nghèo khó của bé. Ca phẫu thuật cho bé T.K phức tạp, quá trình hồi sức kéo dài, cần nhiều thiết bị hiện đại hỗ trợ, nên chi phí điều trị rất lớn. May thay, ngoài sự hỗ trợ của chương trình “Trái tim cho em”, ca phẫu thuật cho bé T.K còn có sự đồng hành từ quỹ BHYT.

Nhờ đó, bé T.K có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao. Việc này giúp bé hồi phục nhanh và sớm trở lại cuộc sống bình thường. Đáng nói, gia đình bé đã giảm được gánh lo chi phí điều trị, yên tâm chăm sóc con trong suốt quá trình phẫu thuật và hồi phục sức khỏe.

Song, trường hợp bé T.K không phải là cá biệt. Trong những năm gần đây, quỹ BHYT đã chi trả hàng tỷ đồng cho nhiều trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo như: Bệnh Hemophilia, bệnh tích lũy Glycogen, suy tủy, ung thư máu, ghép tạng, tim bẩm sinh... Những khoản chi vượt xa khả năng tài chính của phần lớn các hộ gia đình, nhưng lại được bảo đảm bởi cơ chế chia sẻ rủi ro của chính sách BHYT.

Đối với học sinh, sinh viên, ý nghĩa của chính sách BHYT càng trở nên rõ nét hơn. Bởi, đây là nhóm đối tượng đang trong giai đoạn tuổi ăn tuổi lớn, chưa có thu nhập, hoàn toàn phụ thuộc vào gia đình. Chỉ một biến cố sức khỏe ập đến cũng có thể làm đảo lộn cuộc sống của cả gia đình, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập và tương lai của các em.

Thực tế trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy, trong số 20 học sinh, sinh viên có chi phí khám chữa bệnh BHYT cao nhất, nhiều trường hợp mắc các bệnh đặc biệt nặng như: Rối loạn đông máu, nhiễm trùng huyết, suy tim, viêm cơ tim, lupus ban đỏ hệ thống, suy thận cấp... Có trường hợp được quỹ BHYT thanh toán gần 1,4 tỷ đồng; có trường hợp được quỹ BHYT thanh toán hơn 1,15 tỷ đồng. Đây đều là những khoản chi vượt quá khả năng của đa số các gia đình, nếu phải tự thanh toán.

Điều này cho thấy, mỗi trường hợp được cứu chữa là minh chứng sinh động cho bản chất nhân văn của chính sách BHYT, nơi những đóng góp nhỏ của mỗi cá nhân trong cộng đồng được tập hợp lại, để hỗ trợ những người không may gặp rủi ro. Và, giá trị ấy không thể cân đo bằng tiền, bởi điều được giữ lại là sức khỏe, là tính mạng và là cơ hội để các em tiếp tục đến trường.

Đầu tư sức khỏe học đường là đầu tư cho tương lai đất nước

Trong chiến lược phát triển an sinh xã hội, việc thực hiện chính sách BHYT học sinh, sinh viên luôn được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Không chỉ nhằm bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe của trẻ em và thanh niên, chính sách còn góp phần hình thành nền tảng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong tương lai.

Việc thực hiện chính sách BHYT học sinh, sinh viên luôn được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Những kết quả đạt được trong thời gian qua cho thấy quyết tâm của Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị trong việc mở rộng diện bao phủ BHYT đối với học sinh, sinh viên. Năm học 2024-2025, cả nước có hơn 20,8 triệu học sinh, sinh viên tham gia BHYT, đạt tỷ lệ 98,4%, tiệm cận mục tiêu 100%. Đây là kết quả của sự phối hợp đồng bộ giữa ngành BHXH, ngành Giáo dục, các địa phương và các cơ sở giáo dục trong công tác tuyên truyền, vận động và tổ chức thực hiện.

Một dấu mốc quan trọng là từ ngày 1/7/2025, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP của Chính phủ chính thức nâng mức hỗ trợ đóng BHYT đối với học sinh, sinh viên từ 30% lên tối thiểu 50%. Với chính sách mới, mức đóng của học sinh, sinh viên giảm đáng kể, tạo điều kiện để nhiều gia đình, nhất là các hộ có hoàn cảnh khó khăn, tiếp tục duy trì việc tham gia BHYT cho con em mình.

Đây không đơn thuần là sự hỗ trợ về tài chính, mà còn thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước, đó là đầu tư cho sức khỏe thế hệ trẻ là đầu tư cho tương lai và sự phát triển bền vững của đất nước.

Trong bối cảnh mô hình bệnh tật đang có nhiều thay đổi, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, dịch bệnh truyền nhiễm vẫn tiềm ẩn nguy cơ, trong khi chi phí y tế ngày càng cao do sự phát triển của khoa học công nghệ và các kỹ thuật điều trị hiện đại, việc duy trì và mở rộng diện bao phủ BHYT học sinh, sinh viên càng trở nên cấp thiết.

Vì thế, mỗi tấm thẻ BHYT được phát hành không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính khi các em học sinh, sinh viên không may mắc bệnh, mà còn góp phần xây dựng nên cơ chế phòng ngừa rủi ro bền vững cho toàn xã hội.

Cùng với đó, bên cạnh mở rộng diện bao phủ, ngành BHXH cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và khám chữa bệnh BHYT; liên thông dữ liệu, sử dụng Căn cước công dân và ứng dụng VNeID, VssID thay thế thẻ BHYT giấy, tạo thuận lợi hơn cho người tham gia, trong đó có học sinh, sinh viên.

Có thể thấy, giá trị của BHYT học sinh, sinh viên không chỉ được thể hiện ở những khoản chi hàng trăm triệu hay hàng tỷ đồng cho các ca bệnh hiểm nghèo. Điều quan trọng hơn là chính sách này đã tạo dựng được “lá chắn” an sinh để các em học sinh, sinh viên đều được bảo vệ trước rủi ro sức khỏe, không bị bỏ lại phía sau vì hoàn cảnh kinh tế.

Trong hành trình hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân, mỗi học sinh, sinh viên tham gia BHYT hôm nay không chỉ đang bảo vệ chính mình, mà còn góp phần vun đắp quỹ BHYT - quỹ an sinh mang tính cộng đồng, nơi sự sẻ chia của số đông trở thành cơ hội sống, cơ hội mạnh khỏe trở lại của những người không may mắc bệnh.

Ý nghĩa ấy càng không thể đong đếm bằng những con số thống kê hay những khoản chi từ quỹ BHYT. Bởi, đó là giá trị của niềm tin, của sự công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế và của một chính sách nhân văn luôn đặt con người ở vị trí trung tâm của sự phát triển. Chính điều này đã và đang làm nên sức sống bền vững của chính sách BHYT học sinh, sinh viên trong hệ thống an sinh xã hội của Việt Nam.