 |
| Danh mục thuốc BHYT sẽ được mở rộng trong năm 2026. |
Tình trạng thiếu một số loại thuốc thuộc phạm vi BHYT tại cơ sở khám, chữa bệnh tiếp tục được cử tri nhiều địa phương quan tâm. Cử tri tỉnh Tây Ninh phản ánh dù người dân đã tham gia BHYT, một số trường hợp vẫn phải tự mua thuốc bên ngoài, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi cũng như làm phát sinh thêm chi phí trong quá trình điều trị.
Từ thực tế này, cử tri đề nghị ngành y tế có giải pháp bổ sung kịp thời thuốc, dịch vụ kỹ thuật thuộc phạm vi thanh toán của quỹ BHYT tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Mục tiêu là bảo đảm người tham gia được hưởng đầy đủ quyền lợi ngay tại nơi điều trị, hạn chế tình trạng có thẻ BHYT song vẫn phải bỏ tiền mua thuốc bên ngoài.
Cùng mối quan tâm, cử tri tỉnh Khánh Hòa đề nghị tiếp tục bổ sung danh mục thuốc được BHYT thanh toán, tạo thuận lợi hơn cho người dân khi khám, chữa bệnh. Cử tri tỉnh Nghệ An cũng kiến nghị mở rộng phạm vi chi trả, ưu tiên thuốc điều trị bệnh nặng, bệnh hiểm nghèo, bởi đây là nhóm bệnh thường kéo theo chi phí lớn và thời gian điều trị kéo dài.
Hơn 1.000 hoạt chất đang được BHYT thanh toán
Phản hồi các kiến nghị, Bộ Y tế cho biết danh mục thuốc thuộc phạm vi thanh toán của quỹ BHYT tại Việt Nam hiện tương đối đầy đủ, toàn diện nếu đặt trong tương quan với mức đóng. Danh mục được xây dựng theo hoạt chất hoặc thành phần, tạo điều kiện để cơ sở khám, chữa bệnh có nhiều lựa chọn thuốc thành phẩm khi tổ chức đấu thầu, mua sắm và sử dụng.
Theo Thông tư số 20/2022/TT-BYT, danh mục hiện có 1.037 hoạt chất thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc 27 nhóm lớn, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu. Riêng nhóm điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch có 76 hoạt chất, phục vụ nhu cầu điều trị những bệnh lý có chi phí cao, yêu cầu sử dụng thuốc trong thời gian dài.
Điểm đáng chú ý là danh mục được quy định theo tên hoạt chất hoặc thành phần, không giới hạn dạng bào chế hay tên thương mại. Vì vậy, số thuốc thành phẩm thực tế có thể được quỹ BHYT thanh toán lớn hơn đáng kể so với số lượng hoạt chất được liệt kê, giúp các cơ sở y tế linh hoạt hơn trong lựa chọn thuốc phục vụ điều trị.
Đối với y học cổ truyền, phạm vi chi trả hiện gồm 229 thuốc Đông y, dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền, được áp dụng thống nhất tại các tuyến khám, chữa bệnh. Cách xây dựng danh mục theo hoạt chất cũng giúp cơ sở y tế có thêm lựa chọn trong đấu thầu, mua sắm, tránh bị bó hẹp bởi tên thương mại, hàm lượng hoặc dạng bào chế cụ thể.
Tuy nhiên, một danh mục thuốc tương đối rộng chưa đồng nghĩa mọi loại thuốc luôn sẵn có tại tất cả cơ sở khám, chữa bệnh. Phản ánh từ cử tri cho thấy vấn đề cần giải quyết đồng thời nằm ở phạm vi được quỹ BHYT thanh toán và khả năng bảo đảm cung ứng thuốc tại bệnh viện, để quyền lợi trên chính sách thực sự chuyển thành thuốc đến tay người bệnh.
Dự kiến mở rộng danh mục trong năm 2026
Trước nhu cầu điều trị ngày càng đa dạng, Bộ Y tế đang tiếp tục cập nhật chính sách. Ngày 16/11/2024, Bộ ban hành Thông tư số 37/2024/TT-BYT quy định nguyên tắc, tiêu chí xây dựng, cập nhật danh mục và hướng dẫn thanh toán đối với thuốc thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT, tạo cơ sở cho việc rà soát danh mục hiện hành.
Trên nền tảng đó, cơ quan quản lý đang rà soát, sửa đổi Thông tư số 20/2022/TT-BYT nhằm cập nhật thêm các thuốc được quỹ BHYT thanh toán. Dự thảo thông tư đang được lấy ý kiến các đơn vị liên quan, dự kiến ban hành trong năm 2026, hướng tới đáp ứng tốt hơn nhu cầu điều trị và tăng quyền lợi cho người tham gia BHYT.
Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bổ sung một số thuốc điều trị ung thư, bệnh mạn tính và bệnh hiếm vào phạm vi thanh toán. Đây đều là những nhóm bệnh có nguy cơ tạo gánh nặng tài chính lớn cho gia đình, nhất là khi người bệnh phải điều trị kéo dài hoặc sử dụng các loại thuốc có giá thành cao.
Song song với việc bổ sung thuốc mới, Bộ Y tế dự kiến sửa đổi điều kiện và tỷ lệ thanh toán đối với một số thuốc đã nằm trong danh mục. Việc điều chỉnh được kỳ vọng mở rộng khả năng tiếp cận thuốc, giảm phần chi phí người bệnh phải tự chi trả, đồng thời tạo điều kiện để bác sĩ có thêm lựa chọn phù hợp với tình trạng và phác đồ điều trị.
Những phản ánh từ Tây Ninh, Khánh Hòa và Nghệ An cũng đặt ra yêu cầu rộng hơn: quyền lợi BHYT cần được nhìn từ khả năng tiếp cận thực tế của người bệnh. Danh mục thuốc rộng là nền tảng, song việc bảo đảm cung ứng đầy đủ, tổ chức mua sắm hiệu quả và cập nhật kịp thời các thuốc mới sẽ quyết định mức độ người dân thực sự được thụ hưởng.
Việc dự kiến bổ sung thuốc điều trị ung thư, bệnh mạn tính, bệnh hiếm trong năm 2026 vì thế được kỳ vọng tạo thêm lớp bảo vệ tài chính cho người tham gia BHYT. Khi danh mục chi trả ngày càng phù hợp với nhu cầu điều trị thực tế, tấm thẻ BHYT sẽ phát huy tốt hơn vai trò chia sẻ rủi ro, giảm gánh nặng viện phí cho người bệnh và gia đình.
