Nỗ lực cân đối quỹ bảo hiểm y tế, đảm bảo quyền lợi người bệnh

Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười đề nghị các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh, kiểm soát tốt quỹ BHYT, đảm bảo quyền lợi người tham gia. Ảnh: Kim Sang

Đảm bảo chi đúng, chi đủ theo quy định.

Ông Phạm Minh Dương, Giám đốc BHXH tỉnh Vĩnh Long cho biết, năm 2026, dự toán giao chi quỹ BHYT là gần 3.400 tỷ đồng, trong 8 tháng của năm 2026, tổng chi khám chữa bệnh BHYT trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long là gần 2.600 tỷ đồng, bằng 76,17% dự toán năm. Dự kiến cả năm 2026, tổng chi có thể lên đến khoảng trên 4.000 tỷ đồng.

Theo BHXH tỉnh Vĩnh Long, sự gia tăng chi phí khám chữa bệnh BHYT chủ yếu rơi vào chi phí thuốc và vật tư y tế. Theo đó, trong 8 tháng qua, tiền thuốc tăng 22,1% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng 181,8 tỷ đồng; chi phí thuốc chiếm 36,5% tổng chi khám chữa bệnh (cùng kỳ năm 2025 là 33,7%); chi phí thuốc bình quân một lượt tăng 23,7%, cao gấp 1,7 lần mức tăng chi phí chung (14,0%). Có 25 cơ sở khám chữa bệnh có chi phí thuốc bình quân một lượt tăng từ 30% trở lên.

Bên cạnh đó, chi phí vật tư y tế cũng gia tăng khá mạnh. Cụ thể, tiền vật tư y tế tăng 20,5% so với cùng kỳ, tương ứng tăng 41,6 tỷ đồng; Chi phí vật tư y tế bình quân một lượt tăng 22%, cao gấp 1,6 lần mức tăng chi phí chung. Có 2 cơ sở có chi phí vật tư y tế bình quân một lượt tăng trên 30%.

Theo ông Phạm Minh Dương, nguyên nhân có thể thấy là công tác giám định hồ sơ, bệnh án tại một số cơ sở còn hạn chế. Hiện tượng chỉ định thuốc, xét nghiệm quá mức cần thiết vẫn chưa được khắc phục triệt để. Việc lặp lại xét nghiệm khi người bệnh chuyển tuyến khám chữa bệnh vừa gây tốn kém cho người bệnh, vừa lãng phí nguồn lực quỹ BHYT. Đây chính là những nguyên nhân chủ quan khiến chi phí gia tăng nhanh hơn mức dự kiến.

“Nếu không có giải pháp kiểm soát hiệu quả, nguy cơ vượt chi quỹ BHYT năm 2026 và các năm tiếp theo là hoàn toàn có thể xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi dài hạn của người tham gia BHYT,” ông Dương chia sẻ.

Quyền lợi người tham gia BHYT ở tỉnh Vĩnh Long luôn được đặt lên hàng đầu. Ảnh: Lê Văn

Trước tình hình trên, tại buổi làm việc của Đoàn giám sát Hội đồng quản lý BHXH với BHXH tỉnh Vĩnh Long và UBND tỉnh Vĩnh Long vừa qua, Phó giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh yêu cầu BHXH tỉnh Vĩnh Long cần tập trung kiểm soát chặt chẽ chi khám chữa bệnh BHYT trên cơ sở phân tích dữ liệu thực tế; đồng thời giám định có trọng điểm. Tiếp tục đẩy mạnh số hóa, làm sạch dữ liệu, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và quản lý đối tượng tham gia một cách chặt chẽ hơn nữa.

Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam Đinh Hồng Thái, Trưởng đoàn giám sát Hội đồng quản lý BHXH, đề nghị BHXH tỉnh Vĩnh Long tăng cường công tác giám định, kiểm tra chống gian lận, trục lợi quỹ BHYT. Kiểm soát chặt chẽ chi phí khám chữa bệnh, chấn chỉnh nghiêm túc tình trạng lạm dụng chỉ định thuốc, vật tư y tế và dịch vụ không cần thiết.

“Mỗi đồng trong quỹ BHYT đều là đóng góp của người dân, chúng ta phải sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nhất.”, ông Đinh Hồng Thái chỉ đạo.

Trong khi đó, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười yêu cầu Ngành Y tế và BHXH tỉnh Vĩnh Long phải thường xuyên phối hợp chặt chẽ, rà soát, phân tích sâu sắc nguyên nhân gia tăng chi phí.

Cần có giải pháp cụ thể, rà soát lại danh mục thuốc và vật tư y tế theo giá; đẩy mạnh đấu thầu tập trung để có giá tốt hơn; tăng cường kiểm tra tại cơ sở khám chữa bệnh; đặc biệt là nâng cao chất lượng giám định tại chỗ, ngăn chặn sớm những bất hợp lý ngay từ khi người bệnh đang điều trị.

Tạo thuận lợi nhất cho người tham gia BHYT

Theo ông Phạm Minh Dương, đến tháng 8 năm 2026, số người tham gia BHYT trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long là trên 3,3 triệu người, bằng 103,21% kế hoạch giao. Tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 96,8% dân số, vượt 0,8% chỉ tiêu UBND tỉnh Vĩnh Long giao.

Dự kiến cả năm 2026, số người tham gia BHYT sẽ duy trì ở mức 3.338.304 người, đạt 102,9% kế hoạch giao, tăng 94.721 người (2,9%) so với năm 2025; tỷ lệ bao phủ BHYT phấn đấu đạt 97% dân số, vượt 1% chỉ tiêu UBND tỉnh giao.

“Đây là những kết quả rất đáng ghi nhận, thể hiện sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận ngày càng cao của người dân tỉnh Vĩnh Long đối với chính sách BHYT. Tuy nhiên, đi cùng với quy mô đối tượng ngày càng mở rộng là áp lực gia tăng chi phí khám chữa bệnh, đặt ra yêu cầu cấp bách về quản lý, giám sát và sử dụng hiệu quả nguồn quỹ BHYT,” ông Dương cho biết.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Vĩnh Long có rất nhiều nỗ lực trong số hóa khám chữa bệnh BHYT, tạo thuận lợi cho người dân. Ảnh: Kim Sang

Để bảo đảm quyền lợi người bệnh, năm 2026, BHXH tỉnh Vĩnh Long đã ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT với 71 cơ sở khám chữa bệnh đầu mối cho 194 cơ sở khám chữa bệnh. Bên cạnh đó, việc phối hợp với Sở Y tế rà soát, phân bổ thẻ BHYT cho các cơ sở khám chữa bệnh đủ điều kiện được thực hiện định kỳ hàng năm, đảm bảo người tham gia BHYT đăng ký nơi khám chữa bệnh ban đầu theo đúng quy định tại Thông tư số 40/2015/TT-BYT và Thông tư 01/2025/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 1/1/2025.

Ngoài ra, toàn tỉnh hiện có 194/194 cơ sở khám chữa bệnh (đạt 100%) đã chuẩn hóa dữ liệu khám chữa bệnh BHYT theo định dạng XML của Quyết định 130/QĐ-BYT; 100% cơ sở thực hiện liên thông dữ liệu, chuyển dữ liệu và thanh quyết toán trên hệ thống thông tin giám định BHYT. Bình quân mỗi tháng, tỷ lệ cơ sở chuyển dữ liệu đúng thời gian đạt trên 98%.

Cùng với đó, 100% cơ sở KCB trên địa bàn đã triển khai tiếp nhận người bệnh bằng VssID-BHXH số, thẻ căn cước công dân gắn chíp và ứng dụng VNeID, giúp rút ngắn thời gian thủ tục, giảm giấy tờ cho người dân.

Đặc biệt, thời gian qua, BHXH tỉnh Vĩnh Long đã chủ động giải quyết các khoản chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt dự toán theo Nghị quyết số 113/NQ-CP ngày 25/4/2026 của Chính phủ.

Giai đoạn 2018 - 2022 và năm 2023, đã cấp đầy đủ kinh phí và đưa vào quyết toán quý II/2026, với tổng số tiền 305,97 tỷ đồng tại 58 cơ sở khám chữa bệnh; Năm 2024, cấp đầy đủ kinh phí và đưa vào quyết toán quý III/2026, tổng số tiền 150,37 tỷ đồng tại 50 cơ sở khám chữa bệnh; Năm 2025, đã tổng hợp và báo cáo BHXH Việt Nam tổng số vượt khách quan là 81,17 tỷ đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười, việc giải quyết dứt điểm các khoản chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt dự toán theo Nghị quyết số 113/NQ-CP của Chính phủ đã giúp các cơ sở y tế yên tâm hoạt động, không bị gián đoạn cung ứng dịch vụ cho người bệnh; đây là nỗ lực rất lớn của hệ thống BHXH.