 |
| Bức tranh thị trường lao động cho thấy xu hướng khả quan khi quy mô lực lượng lao động, số người có việc làm và thu nhập bình quân của người lao động đều tăng so với cùng kỳ năm trước. |
Khả năng tạo việc làm của nền kinh tế tiếp tục được cải thiện
Ngày 3/10, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) tổ chức Họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026. Số liệu công bố cho thấy, bức tranh thị trường lao động cho thấy xu hướng khả quan khi quy mô lực lượng lao động, số người có việc làm và thu nhập bình quân của người lao động đều tăng so với cùng kỳ năm trước.
Trong quý III/2026, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên của cả nước ước đạt 54,1 triệu người, cao hơn 278,4 nghìn người so với quý trước và cao hơn 709,7 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động đạt 68,5%.
Tính chung 9 tháng năm 2026, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt 53,8 triệu người, tăng 697 nghìn người so với cùng kỳ năm trước.
Cùng với sự gia tăng về quy mô, chất lượng nguồn lao động tiếp tục có chuyển biến. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ trong quý III/2026 đạt 30,4%, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so với quý trước và 1,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, tỷ lệ này đạt 29,9%, tăng 0,8 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
Khả năng tạo việc làm cũng được thể hiện rõ qua số lao động đang có việc làm. Quý III/2026, lao động có việc làm đạt gần 53 triệu người, tăng 292,3 nghìn người, tương ứng 0,6% so với quý trước và tăng 706,4 nghìn người, tương ứng 1,4% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, lao động có việc làm tại khu vực thành thị đạt 20,8 triệu người, tăng 491,2 nghìn người so với cùng kỳ; khu vực nông thôn đạt 32,1 triệu người, tăng 215,2 nghìn người.
Xét theo khu vực kinh tế, trong quý III, khu vực dịch vụ tiếp tục có quy mô lao động lớn nhất với 21,7 triệu người, chiếm 41% tổng số lao động có việc làm; khu vực công nghiệp và xây dựng có 18 triệu người, chiếm 33,9%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 13,3 triệu người, chiếm 25,1%.
 |
| Lao động có việc làm 9 tháng năm 2026 tăng 1,3% so với cùng kỳ. |
Tính chung 9 tháng năm 2026, lao động có việc làm đạt 52,7 triệu người, tăng 683,8 nghìn người, tương ứng tăng 1,3% so với cùng kỳ năm 2025. Lao động có việc làm tại khu vực thành thị đạt 20,7 triệu người, chiếm 39,3%; khu vực nông thôn đạt 32 triệu người, chiếm 60,7%.
Đáng chú ý, so với cùng kỳ năm trước, số lao động có việc làm trong khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 447,4 nghìn người, lên 17,8 triệu người; khu vực dịch vụ tăng 384,1 nghìn người, lên 21,6 triệu người. Trong khi đó, lao động khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản ở mức 13,3 triệu người, giảm 147,7 nghìn người.
Trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính về những chuyển biến của thị trường lao động và chất lượng việc làm, bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Quyền Trưởng ban, Ban Thống kê dân số và lao động (Cục Thống kê) đánh giá, trong 9 tháng năm 2026, các chỉ tiêu về việc làm, thất nghiệp, thiếu việc làm và thu nhập duy trì xu hướng ổn định và có những chuyển biến tích cực.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Mai, trước hết, khả năng tạo việc làm của nền kinh tế tiếp tục được cải thiện. Quy mô lực lượng lao động và số người có việc làm đều tăng so với cùng kỳ năm trước.
Với lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt 53,8 triệu người, tăng 697 nghìn người và số lao động có việc làm đạt hơn 52,7 triệu người, tăng 683,8 nghìn người, tương ứng tăng 1,3%, bà Nguyễn Thị Thanh Mai cho rằng kết quả này cho thấy thị trường lao động tiếp tục duy trì khả năng tạo việc làm, đáp ứng nhu cầu lao động ngày càng tăng của hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Một chuyển biến đáng chú ý khác là tình trạng thiếu việc làm tiếp tục giảm. Quý III/2026, số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động còn 617,3 nghìn người, giảm 144,2 nghìn người so với quý trước và giảm 78,5 nghìn người so với cùng kỳ năm trước.
Tỷ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi lao động quý III ở mức 1,31%, giảm 0,31 điểm phần trăm so với quý trước và giảm 0,19 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.
Tính chung 9 tháng, số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động là 721,3 nghìn người, giảm 43 nghìn người so với cùng kỳ. Tỷ lệ thiếu việc làm ở mức 1,53%, giảm 0,12 điểm phần trăm; trong đó khu vực thành thị là 1,05%, khu vực nông thôn 1,86%.
Theo bà Nguyễn Thị Thanh Mai, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động 9 tháng ở mức 2,22%, tương đương cùng kỳ năm trước, trong khi tỷ lệ thiếu việc làm giảm cho thấy không chỉ số lượng việc làm được duy trì mà mức độ sử dụng lao động cũng có sự cải thiện.
Thu nhập tăng, tiếp tục thúc đẩy chất lượng việc làm
Cùng với việc làm, thu nhập của người lao động là một điểm sáng trong bức tranh thị trường lao động 9 tháng năm 2026. Theo đó, thu nhập bình quân của người lao động quý III/2026 đạt 9,2 triệu đồng/tháng, tăng 215,5 nghìn đồng so với quý II và tăng 823,8 nghìn đồng, tương ứng 9,9% so với cùng kỳ năm 2025.
Tính chung 9 tháng, thu nhập bình quân của người lao động đạt 9,1 triệu đồng/tháng, tăng 752,8 nghìn đồng, tương ứng 9,1% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, thu nhập bình quân của lao động nam đạt 10,2 triệu đồng/tháng, lao động nữ đạt 7,8 triệu đồng/tháng; lao động khu vực thành thị đạt 10,7 triệu đồng/tháng và lao động khu vực nông thôn đạt 8 triệu đồng/tháng.
Đối với lao động làm công hưởng lương, thu nhập bình quân 9 tháng đạt 10,1 triệu đồng/tháng, tăng 738,3 nghìn đồng, tương ứng tăng 7,9% so với cùng kỳ năm trước. Thu nhập của lao động nam đạt 10,6 triệu đồng/tháng, lao động nữ 9,6 triệu đồng/tháng; khu vực thành thị đạt 11,2 triệu đồng/tháng và khu vực nông thôn đạt 9,2 triệu đồng/tháng.
Từ những con số này, bà Nguyễn Thị Thanh Mai đánh giá sinh kế của người lao động được bảo đảm với mức thu nhập bình quân 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 9,1 triệu đồng/người/tháng; thu nhập của lao động làm công hưởng lương cũng tăng lên khoảng 10,1 triệu đồng/tháng. Đây là tín hiệu tích cực về khả năng cải thiện đời sống và chất lượng việc làm của người lao động.
 |
| Bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Quyền Trưởng ban, Ban Thống kê dân số và lao động (Cục Thống kê). |
Quý III/2026, tỷ lệ lao động có việc làm phi chính thức là 60,6%, giảm 1,1 điểm phần trăm so với quý trước và 1,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 9 tháng, số lao động có việc làm phi chính thức là 32,4 triệu người, chiếm 61,5% tổng số lao động có việc làm, giảm 2 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025.
Tỷ lệ lao động không sử dụng hết tiềm năng trong quý III là 3,63%, tương ứng khoảng 1,9 triệu người; tính chung 9 tháng là 3,92%.
Bà Nguyễn Thị Thanh Mai lưu ý, chênh lệch thu nhập giữa nam và nữ, giữa thành thị và nông thôn vẫn còn khá rõ; một bộ phận đáng kể lao động vẫn nằm trong khu vực phi chính thức và nhóm lao động không sử dụng hết tiềm năng vẫn còn lớn. Do đó, cùng với những tín hiệu tích cực về khả năng tạo việc làm, giảm thiếu việc làm và cải thiện thu nhập, việc tiếp tục mở rộng lưới an sinh cũng có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng và tính bền vững của thị trường lao động.
Theo bà Mai, cần chú trọng những nhóm dân cư có nguy cơ rơi vào khoảng trống an sinh, trong đó có lao động phi chính thức không có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; người có thu nhập thấp nhưng không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo; người cao tuổi chưa có lương hưu và những hộ có chi phí y tế cao.
Nhìn chung, trong 9 tháng năm 2026, thị trường lao động tiếp tục duy trì những chuyển biến tích cực về việc làm. Các chỉ tiêu về thiếu việc làm và thu nhập của người lao động cũng cho thấy những tín hiệu tích cực, phù hợp với yêu cầu huy động và sử dụng nguồn nhân lực để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng.
