Xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, bền vững, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước

Việt Nam quyết tâm xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, bền vững, hiện thực hoá khát vọng phát triển đất nước.

An sinh xã hội - nền tảng phát triển bền vững

Đảng ta đã nhiều lần khẳng định phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội; tăng trưởng kinh tế không tách rời bảo đảm an sinh xã hội. Nghị quyết số 42-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 tiếp tục đặt mục tiêu xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, hiện đại, bao trùm, bền vững, lấy con người làm trung tâm, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng đang định hướng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, đòi hỏi phải huy động tối đa mọi nguồn lực cho phát triển, trong đó có nguồn lực quan trọng nhất là con người. Bởi, một nền kinh tế chỉ có thể phát triển bền vững, khi người lao động được bảo đảm an sinh trước những rủi ro của cuộc sống; khi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng; khi người cao tuổi có nguồn thu nhập ổn định; khi người yếu thế được Nhà nước và xã hội chăm lo.

Chính vì vậy, hệ thống chính sách BHXH, BHYT không chỉ là công cụ phân phối lại thu nhập, mà còn là cơ chế chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; giữa thế hệ hôm nay với thế hệ mai sau; giữa người khỏe mạnh với người không may gặp rủi ro.

Bước sang năm 2026, việc triển khai Luật BHXH năm 2024 cùng nhiều chính sách mới đã tạo động lực mạnh mẽ để mở rộng diện bao phủ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Chính phủ cũng xác định mục tiêu tiếp tục xây dựng hệ thống BHXH đa tầng, từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ, phấn đấu trong năm 2026 đạt hơn 48% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH và hơn 37% tham gia BHTN.

Những mục tiêu trên không chỉ là các chỉ tiêu hành chính, mà phản ánh quyết tâm xây dựng một hệ thống an sinh hiện đại, chủ động và thích ứng với sự phát triển của nền kinh tế số. Đồng thời, thể hiện rõ cam kết của Đảng và Nhà nước trong việc chăm lo cho người dân một cách bao trùm, toàn diện, hướng tới mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.

Lấy người dân làm trung tâm phục vụ

Để xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại, công tác chuyển đổi số đang được chú trọng đầu tư, qua đó từng bước thay đổi phương thức phục vụ. Cùng với đó, việc mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, sử dụng căn cước công dân và định danh điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính, số hóa hồ sơ, chi trả không dùng tiền mặt... đã tạo bước chuyển mạnh mẽ trong cải cách hành chính của ngành BHXH.

Ngành BHXH đẩy mạnh tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT, hướng tới mục tiêu bao phủ toàn dân.

Từ khi thực hiện mô hình chính quyền 3 cấp, ngành BHXH đã chủ động thích ứng, thay đổi tư duy quản trị, chuyển từ quản lý sang phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đồng thời, tiếp tục chú trọng triển khai đồng bộ các giải pháp mở rộng người tham gia BHXH, BHYT; bảo đảm đúng, đủ quyền lợi chế độ được hưởng theo quy định.

Đặc biệt, chính sách BHYT ngày càng khẳng định vai trò trụ cột trong chăm sóc sức khỏe toàn dân. Nhiều mục tiêu mới được ngành BHXH đặt ra và quyết tâm thực hiện một cách toàn diện, góp phần nâng cao tỷ lệ bao phủ người tham gia; gia tăng quyền lợi được hưởng trong khám bệnh, chữa bệnh BHYT, nhất là hướng tới mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản với chi phí hợp lý.

Kết quả thực hiện chính sách BHXH, BHYT từ đầu năm đến nay cho thấy những tín hiệu rất tích cực. Theo đó, cả nước đã có hơn 22 triệu người tham gia BHXH, tăng mạnh so với cùng kỳ; số người tham gia BHXH tự nguyện tiếp tục tăng trưởng cao; gần 99 triệu người tham gia BHYT, tiến gần mục tiêu bao phủ toàn dân… Những con số này cho thấy niềm tin của người dân đối với chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước ngày càng lớn.

Ngoài ra, hàng triệu gia đình có thêm sự bảo đảm trước rủi ro bệnh tật, tuổi già và mất việc làm; hàng triệu người lao động có thêm điểm tựa để yên tâm cống hiến… Những điểm nhấn này đã góp phần củng cố niềm tin xã hội - yếu tố vô cùng quan trọng đối với sự phát triển đất nước.

Cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị

Để xây dựng hệ thống an sinh xã hội hiện đại không chỉ dựa vào nỗ lực của cơ quan BHXH, mà đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân.

Viên chức BHXH tư vấn, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình.

Theo đó, ở cấp vĩ mô, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, mở rộng diện bao phủ, tăng cường ứng dụng công nghệ số và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Trong khi đó, các địa phương cũng cần đổi mới công tác tuyên truyền, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, nhất là với lao động khu vực phi chính thức, nông dân, hộ kinh doanh…

Đối với doanh nghiệp, việc tham gia đầy đủ BHXH, BHYT cho người lao động không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là trách nhiệm xã hội, là thước đo đạo đức và văn hóa kinh doanh. Một doanh nghiệp phát triển bền vững phải là doanh nghiệp biết đầu tư cho con người, coi người lao động là tài sản quý giá nhất.

Còn với mỗi người dân, tham gia BHXH, BHYT không chỉ là quyền lợi, mà còn là sự chuẩn bị cho tương lai của chính mình và gia đình. Khi số đông cùng tham gia, nguyên tắc chia sẻ cộng đồng của chính sách an sinh xã hội sẽ được phát huy mạnh mẽ hơn, góp phần bảo đảm sự ổn định lâu dài của quỹ BHXH, quỹ BHYT cũng như tăng khả năng bảo vệ trước các rủi ro xã hội.

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, thị trường lao động liên tục thay đổi và yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng cao, việc xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện, hiện đại, bền vững không còn là một lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu của phát triển.

Khát vọng về một Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc không chỉ được hiện thực hóa bằng những công trình lớn hay những con số tăng trưởng ấn tượng, mà còn được thể hiện ở sự bình yên trong mỗi gia đình, ở niềm tin của người lao động, khi có điểm tựa lúc ốm đau, thất nghiệp hay tuổi già. Đây chính là giá trị cốt lõi của hệ thống an sinh xã hội - một hệ thống đang từng bước được hoàn thiện theo hướng bao trùm hơn, hiện đại hơn và bền vững hơn.

Dự án Luật BHXH sửa đổi dự kiến được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2 khóa XVI (tháng 10/2026), được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện mô hình an sinh xã hội, đảm bảo phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền và định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Khi đó, hệ thống chính sách an sinh xã hội nói chung và BHXH, BHYT nói riêng sẽ trở thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, tạo nền tảng vững chắc để đất nước tự tin hiện thực hóa khát vọng đã đề ra.