Chuẩn hóa từ quy trình đến tư duy
Trong những ngày cuối tháng 1/2026, BHXH tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hai hội nghị bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ làm công tác thu, trải đều theo hai trục địa bàn phía Tây và phía Đông. Thay vì dừng ở hướng dẫn nghiệp vụ, chương trình được thiết kế như một “điểm nối” giữa yêu cầu quản trị an sinh trong điều kiện mới với năng lực triển khai tại tuyến cơ sở.
 |
| Cán bộ thu BHXH không chỉ nắm được quy trình mà còn phải nắm được cách “đọc” biến động dữ liệu. |
Trọng tâm tập huấn đặt công tác phát triển người tham gia và quản lý thu trong một chỉnh thể thống nhất. Nội dung xoay quanh ba trục chính: kỹ năng khai thác, mở rộng diện bao phủ BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện và bảo hiểm y tế (BHYT); quy trình quản lý thu, đôn đốc giảm tiền chậm đóng; và nghiệp vụ tổng hợp, quyết toán gắn với chuẩn hóa dữ liệu.
Bức tranh thu năm 2025 đặt ra rõ ràng yêu cầu “làm mới” từ nền nghiệp vụ. Toàn tỉnh có 193.882 người tham gia BHXH bắt buộc, đạt 100,3% kế hoạch, tăng 11.021 người (6%) so năm trước; 1.761.541 người tham gia BHYT, đạt 100,51% chỉ tiêu, tăng 30.206 người (1,74%), đưa tỷ lệ bao phủ BHYT lên 95,17%, hoàn thành chỉ tiêu giao. Riêng BHXH tự nguyện đạt 46.915 người, tương đương 72,42% kế hoạch - một con số cho thấy dư địa còn rộng trong việc mở rộng diện bao phủ khu vực lao động phi chính thức.
Song hành với mở rộng diện bao phủ, kỷ cương tài chính được giữ trong “vạch an toàn” khi tổng thu toàn tỉnh vượt 6.905 tỷ đồng, đạt 104,91% kế hoạch, tăng hơn 783 tỷ đồng (12,8%); trong khi tỷ lệ tiền chậm đóng duy trì ở mức 2,52%, thấp hơn chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao. Những con số này vừa là nền tảng, vừa là áp lực, đặt ra yêu cầu cách làm phải chính xác, chủ động và liên thông hơn - để không chỉ “thu đủ”, mà còn “thu đúng”, “thu kịp” nhằm rút ngắn tối đa “độ trễ” trong bảo vệ quyền lợi người lao động.
Hai địa bàn, một chuẩn mực
Hội nghị phía Tây tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức tại BHXH cơ sở Kon Tum ngày 23/1/2026; phía Đông sẽ diễn ra tại trụ sở BHXH tỉnh ngày 29/1/2026, với sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo BHXH tỉnh, Phòng Quản lý thu và Phát triển người tham gia, cùng đại diện lãnh đạo và cán bộ chuyên trách của các BHXH cơ sở.
Việc chia theo không gian địa lý giúp nội dung bám sát đặc thù từng vùng: từ miền núi, nông thôn - nơi lao động phi chính thức chiếm tỷ trọng lớn - đến các khu vực công nghiệp, dịch vụ, nơi biến động lao động và dòng tiền doanh nghiệp diễn ra nhanh, mạnh.
Một trọng tâm của chương trình là đặt dữ liệu vào vai trò công cụ quản trị. Cán bộ thu không chỉ được hướng dẫn quy trình, mà còn được trang bị cách “đọc” biến động: khu vực nào có nguy cơ phát sinh nợ, nhóm lao động nào dễ rời hệ thống, thời điểm nào cần tăng cường tiếp cận doanh nghiệp và người tham gia.
Phát biểu tại hội nghị, ông Trịnh Quang Nghĩa - Phó Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi, nhấn mạnh: “Chúng ta đang chuyển từ cách làm “xử lý sau” sang “nhận diện từ sớm, từ xa”, để chủ động ngay từ đầu trong mở rộng diện bao phủ và giảm áp lực thu hồi nợ, thay vì chạy theo những phát sinh ở cuối kỳ.”.
Song song đó, nội dung phối hợp liên ngành với các cơ quan quản lý lao động, thuế và đăng ký kinh doanh được làm rõ, nhằm thống nhất khai thác, đối chiếu thông tin, thu hẹp “khoảng trống dữ liệu” và tăng tính liên thông trong quản lý.
Các tham luận và trao đổi thực tiễn tại hội nghị cụm phía Tây đi sâu từng lĩnh vực, phát huy mô hình đối thoại hai chiều, nơi vướng mắc từ cơ sở được nêu ra và giải pháp từ cấp tỉnh được kiểm chứng, xử lý ngay trên nền thực tế địa bàn.
Lãnh đạo BHXH tỉnh Quảng Ngãi nhận định, điều quan trọng nhất là thống nhất cách hiểu và cách làm trong toàn hệ thống, để những gì trao đổi phải được chuyển hóa thành hành động cụ thể tại từng xã, từng doanh nghiệp, từng nhóm người tham gia.
Giữ vững tăng thu, giảm chậm đóng
Tại chương trình gặp mặt cán bộ hưu trí khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi tổ chức vào sáng 23/1, ông Nguyễn Quang Hưng - Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của công tác phát triển người tham gia, công tác thu… Năm 2025 là dấu mốc đặc biệt khi BHXH hai tỉnh Kon Tum và Quảng Ngãi chính thức hợp nhất, bộ máy được kiện toàn theo hướng tinh gọn, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Trong giai đoạn chuyển đổi này, toàn hệ thống đã nhanh chóng ổn định tổ chức, duy trì thông suốt hoạt động nghiệp vụ, bảo đảm đầy đủ, kịp thời quyền lợi cho người tham gia và thụ hưởng chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn mở rộng.
Điểm lại những kết quả nổi bật, ông Nguyễn Quang Hưng cho biết diện bao phủ an sinh tiếp tục được mở rộng với kết quả thu vượt kế hoạch, trong khi tỷ lệ tiền chậm đóng được giữ ở mức 2,52%, thấp hơn chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao. Đây là cơ sở để hệ thống BHXH Quảng Ngãi tiếp tục phấn đấu tăng thu, giảm chậm đóng BHXH.
Ở lĩnh vực giải quyết và chi trả chế độ, khối lượng công việc gia tăng nhưng chuẩn nghiệp vụ tiếp tục được giữ vững. Dòng chảy hồ sơ được duy trì thông suốt, bảo đảm giải quyết đúng hạn, không để phát sinh điểm nghẽn trong bối cảnh khối lượng công việc tăng mạnh sau hợp nhất.
Công tác tuyên truyền, hỗ trợ người tham gia và cải cách hành chính tiếp tục được BHXH Quảng Ngãi đẩy mạnh thông qua mở rộng dịch vụ công trực tuyến, liên thông dữ liệu và chuẩn hóa quy trình, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, nâng cao chất lượng trải nghiệm của người dân và doanh nghiệp.
Giám đốc Nguyễn Quang Hưng khẳng định, những kết quả đó là sự tiếp nối bền bỉ của các thế hệ người làm công tác BHXH, đồng thời là nền tảng để hệ thống BHXH Quảng Ngãi vận hành ổn định, thích ứng với yêu cầu quản trị an sinh xã hội ngày càng dựa trên dữ liệu, công nghệ và sự phối hợp liên ngành. Đội ngũ viên chức BHXH tỉnh tiếp tục gìn giữ truyền thống đoàn kết, kỷ cương và tận tâm phục vụ, để chính sách BHXH, BHYT thực sự trở thành trụ cột bền vững của hệ thống an sinh xã hội địa phương.
