 |
| Các quốc gia và doanh nghiệp có thể xây dựng các nơi làm việc lành mạnh hơn sẽ tăng cường năng suất và khả năng phục hồi kinh tế. Ảnh minh họa: HD |
Theo báo cáo mới của ILO, mỗi năm có hơn 840.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến rủi ro tâm lý - xã hội tại nơi làm việc, bao gồm thời giờ làm việc kéo dài, bất ổn việc làm và tình trạng quấy rối. Các rủi ro này chủ yếu liên quan đến bệnh tim mạch và rối loạn tâm thần, trong đó có tự tử.
Báo cáo cho thấy những tác động này không chỉ dừng lại ở sức khỏe cá nhân mà còn gây tổn thất lớn cho nền kinh tế. Ước tính mỗi năm, các rủi ro tâm lý - xã hội khiến gần 45 triệu năm sống điều chỉnh theo mức độ bệnh tật (DALYs) bị mất đi, đồng thời gây thiệt hại tương đương 1,37% GDP toàn cầu.
Theo ILO, môi trường làm việc tâm lý - xã hội bao gồm các yếu tố liên quan đến cách công việc được thiết kế, tổ chức và quản lý, cũng như các chính sách và quy trình chi phối hoạt động lao động. Những yếu tố này, dù riêng lẻ hay kết hợp, đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, phúc lợi của người lao động và hiệu quả hoạt động của tổ chức.
Báo cáo chỉ ra các nhóm rủi ro chính gồm yêu cầu công việc cao nhưng mức độ tự chủ thấp, mất cân bằng giữa nỗ lực và phần thưởng, bất ổn việc làm, thời giờ làm việc kéo dài, cùng với hành vi bắt nạt và quấy rối tại nơi làm việc. Nếu không được kiểm soát, những yếu tố này có thể tạo ra môi trường làm việc gây hại. Việc lồng ghép quản lý rủi ro tâm lý - xã hội vào hệ thống an toàn, sức khỏe nghề nghiệp, cùng với đối thoại giữa chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động, được xem là yếu tố then chốt.
Cơ sở để ILO đưa ra ước tính hơn 840.000 ca tử vong mỗi năm dựa trên 2 nguồn dữ liệu chính. Một là mức độ phổ biến toàn cầu của các yếu tố rủi ro tâm lý - xã hội tại nơi làm việc. Hai là các nghiên cứu khoa học chứng minh mối liên hệ giữa những rủi ro này với các bệnh nghiêm trọng như bệnh tim, đột quỵ và rối loạn tâm thần. Các dữ liệu này được đối chiếu với thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu để ước tính tác động tổng thể.
Báo cáo cũng tổng hợp bằng chứng cho thấy rủi ro tâm lý - xã hội liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác như trầm cảm, lo âu, rối loạn giấc ngủ, bệnh chuyển hóa và rối loạn cơ xương khớp.
Trong bối cảnh thế giới việc làm đang thay đổi nhanh chóng, các yếu tố như số hóa, trí tuệ nhân tạo, làm việc từ xa và các hình thức việc làm mới tiếp tục định hình lại môi trường làm việc. Theo ILO, những thay đổi này có thể làm gia tăng rủi ro hiện hữu hoặc tạo ra các rủi ro mới nếu không được quản lý phù hợp, đồng thời cũng mở ra cơ hội cải thiện cách tổ chức công việc.
Bà Manal Azzi, Trưởng nhóm Chính sách và Hệ thống an toàn sức khỏe nghề nghiệp của ILO nhận định, rủi ro tâm lý - xã hội đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với an toàn sức khỏe nghề nghiệp trong thế giới việc làm hiện đại. Cải thiện môi trường làm việc tâm lý - xã hội không chỉ thiết yếu để bảo vệ sức khỏe thể chất và tâm thần của người lao động, mà còn góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động của tổ chức.
Báo cáo của ILO khuyến nghị, việc chủ động nhận diện và kiểm soát các rủi ro tâm lý - xã hội sẽ giúp các quốc gia và doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc lành mạnh hơn. Qua đó, không chỉ bảo vệ người lao động mà còn cải thiện hiệu quả hoạt động của tổ chức, đồng thời góp phần nâng cao năng suất và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế.
