 |
| BHXH tỉnh Vĩnh Long giải quyết chế độ BHXH cho người lao động. Ảnh: Lê Văn |
Đây là điểm rất đáng lưu ý được quy định tại Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) số 41/2024/QH15, đang được rất nhiều người lao động quan tâm. Điểm ưu việt này của Luật BHXH số 41/2024/QH15 đang được thể hiện rất rõ tại Vĩnh Long.
Theo BHXH tỉnh Vĩnh Long, gần đây trên địa bàn tỉnh bắt đầu có nhiều người biết và lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng theo Điều 23 Luật BHXH năm 2024, điều này đã góp phần tạo thêm điểm tựa an sinh cho người lao động khi hết tuổi lao động.
Trường hợp của bà D.T.M, phường Long Châu là một ví dụ điển hình, bà M. sinh năm 1952, có tổng thời gian tham gia BHXH tự nguyện là 5 năm 2 tháng. Bà M. được giải quyết hưởng trợ cấp hằng tháng từ ngày 1/3/2026 đến ngày 28/2/2027, với mức hưởng 1.291.667 đồng/tháng.
Sau khi được cán bộ viên chức BHXH tỉnh Vĩnh Long tư vấn, giải thích theo Điều 23 Luật BHXH số 41/2024/QH15, bà M. vui mừng cho biết: “Đây là điểm rất mới của Luật BHXH đã tạo cho người lao động có mức thu nhập hằng tháng bằng chính khoản tiền của người lao động tích lũy. Điều này giúp người lao động chủ động trong việc đóng, hưởng BHXH. Từ đó giúp người lao động phần nào quên đi việc nhận BHXH một lần”.
Tương tự là trường hợp của bà H.T.H.A (sinh năm 1961), phường Bình Minh, có tổng thời gian tham gia BHXH tự nguyện là 5 năm 1 tháng được hưởng trợ cấp 500.000 đồng/tháng (bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hiện nay) trong thời gian 31 tháng.
Hai trường hợp trên cho thấy, mức trợ cấp được xác định trên cơ sở thời gian và căn cứ đóng BHXH của từng người, không áp dụng đồng nhất 1 mức hưởng cho tất cả các trường hợp. Đây là điểm cần lưu ý để người lao động có thời gian đóng BHXH chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu chủ động tìm hiểu, lựa chọn cho phù hợp.
Đặc biệt, người đang trong thời gian hưởng trợ cấp hằng tháng thì được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế.
Chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được quy định cụ thể tại Điều 23 Luật BHXH số 41/2024/QH15.
Theo đó, công dân Việt Nam đủ tuổi nghỉ hưu có thời gian đóng BHXH nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật và chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo quy định tại Điều 21 của Luật này, nếu không hưởng BHXH một lần và không bảo lưu mà có yêu cầu thì được hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình theo quy định tại khoản 2 Điều này.
Thời gian hưởng, mức hưởng trợ cấp hằng tháng được xác định căn cứ vào thời gian đóng, căn cứ đóng BHXH của người lao động. Mức trợ cấp hằng tháng thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng quy định tại khoản 1 Điều 22 của Luật này.
Trường hợp tổng số tiền tính theo thời gian đóng, căn cứ đóng BHXH của người lao động cao hơn số tiền tính mức trợ cấp hằng tháng bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội tại thời điểm giải quyết hưởng cho khoảng thời gian từ khi đủ tuổi nghỉ hưu đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thì người lao động được tính để hưởng trợ cấp hằng tháng với mức cao hơn.
Trường hợp tổng số tiền tính theo thời gian đóng, căn cứ đóng BHXH không đủ để người lao động hưởng trợ cấp hằng tháng cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, nếu người lao động có nguyện vọng thì được đóng một lần cho phần còn thiếu để hưởng cho đến khi đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
Trường hợp người đang hưởng trợ cấp hằng tháng chết thì thân nhân được hưởng trợ cấp một lần cho những tháng chưa nhận và được hưởng một lần trợ cấp mai táng nếu đủ điều kiện quy định tại điểm a khoản 1 Điều 85 hoặc điểm a khoản 1 Điều 109 của Luật BHXH số 41/2024/QH15.
Trình tự, thủ tục thực hiện chế độ đối với người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được quy định tại Điều 24 Luật BHXH số 41/2024/QH15.
Đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 23 của Luật này gửi hồ sơ đến cơ quan BHXH, gồm: Sổ BHXH; văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng.
Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo quy định tại khoản 1 Điều này, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Việc thực hiện chính sách trợ cấp hằng tháng đã góp phần đa dạng hóa các phương thức bảo đảm an sinh xã hội, tạo thêm lựa chọn cho người lao động chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, đồng thời khuyến khích người dân tiếp tục tham gia và duy trì BHXH, hướng tới mục tiêu mở rộng diện bao phủ BHXH và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.
