Người lao động chỉ phải đóng 8% mỗi tháng
Theo quy định tại điểm k, khoản 1, Điều 2; khoản 4 Điều 13; điểm a khoản 1 Điều 33 và khoản 1 Điều 34 Luật BHXH 2024, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn và tổ dân phố, bao gồm trưởng thôn, bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố và các chức danh khác tại cơ sở chính thức thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.
![]() |
Cán bộ không chuyên trách khu phố 9, TP. Hồ Chí Minh phục vụ bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và Đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ảnh: Lê Văn |
Cùng với đó, Nghị định số 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của thôn, tổ dân phố cũng khẳng định từ ngày 26/5/2026, nhóm đối tượng này được hưởng chế độ BHXH bắt buộc, bảo hiểm y tế (BHYT) và các chính sách liên quan theo quy định pháp luật.
Đây là chính sách có ý nghĩa lớn, bởi việc tham gia BHXH bắt buộc giúp họ tích lũy quyền lợi cho lương hưu khi hết tuổi tham gia, góp phần ổn định cuộc sống và động viên cán bộ cơ sở yên tâm công tác.
Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH đối với người hoạt động không chuyên trách thôn, tổ dân phố được xác định trên cơ sở mức phụ cấp hằng tháng mà họ nhận được từ ngân sách nhà nước.
Trường hợp mức phụ cấp hằng tháng thấp hơn mức tiền lương thấp nhất làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, thì mức đóng sẽ được tính theo mức sàn tối thiểu này, tương ứng với mức tham chiếu theo quy định. Trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở (hiện nay là 2.530.000 đồng/tháng).
Tổng tỷ lệ đóng BHXH hằng tháng là 25% mức phụ cấp làm căn cứ đóng, được chia cụ thể như sau:
Người lao động đóng 8%: Toàn bộ số tiền này được chuyển vào quỹ hưu trí và tử tuất. Đặc biệt, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố không phải trích đóng vào quỹ ốm đau và thai sản.
UBND cấp xã đóng 17% trên tổng mức phụ cấp, thay cho người sử dụng lao động. Trong đó: 14% đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, 3% đóng vào quỹ ốm đau và thai sản.
Một điểm cần lưu ý quan trọng: Người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố không thuộc diện tham gia bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp bắt buộc. Theo đó, UBND cấp xã cũng không phải đóng khoản bảo hiểm này cho nhóm đối tượng.
Như vậy, mỗi tháng, cán bộ thôn, tổ dân phố chỉ cần trích 8% phụ cấp của mình để tham gia BHXH, phần còn lại do ngân sách cấp xã đảm bảo. Đây là tỷ lệ hợp lý, phù hợp với điều kiện thực tế hoạt động tại cơ sở.
Trường hợp tạm dừng đóng BHXH trong tháng
Khác với người lao động làm việc theo hợp đồng tại doanh nghiệp, công việc tại thôn, tổ dân phố có tính chất linh hoạt, không phải làm việc theo giờ hành chính cố định mỗi ngày. Do đó, pháp luật cũng có quy định riêng về trường hợp tạm dừng đóng BHXH:
![]() |
| Khi có sự thay đổi về mức phụ cấp hoặc tạm dừng công việc trên 14 ngày trong tháng, cần cập nhật kịp thời cho cơ quan BHXH để đảm bảo quyền lợi chính xác. Ảnh: Lê Văn |
Nếu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố không làm việc và không hưởng phụ cấp từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, thì cả cá nhân và UBND cấp xã đều không phải đóng BHXH của tháng đó.
Thời gian tham gia BHXH của tháng này sẽ không được tính tích lũy, nhưng cũng không làm ảnh hưởng đến những tháng đã đóng trước đó. Đây là quy định hợp lý, phản ánh đúng tính chất đặc thù của công việc tại cơ sở.
Mức phụ cấp cụ thể cho từng chức danh người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố không được quy định thống nhất trên toàn quốc, mà do UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định, dựa trên các yếu tố: Quỹ phụ cấp được ngân sách nhà nước khoán cho mỗi thôn, tổ dân phố; khả năng cân đối của ngân sách địa phương; quy định pháp luật liên quan và đặc thù về điều kiện kinh tế - xã hội, dân số, địa lý của từng địa bàn.
Nguồn kinh phí đảm bảo chế độ, chính sách cho người hoạt động không chuyên trách do ngân sách nhà nước đảm bảo theo phân cấp hiện hành. Nguồn chi trả BHYT theo quy định của pháp luật về BHYT; quỹ BHXH sẽ chi trả các chế độ BHXH theo đúng quy định khi người tham gia đủ điều kiện hưởng.
Theo Bộ Nội vụ, tính đến hết tháng 8/2026, cả nước đã hoàn thành công tác sắp xếp thôn, tổ dân phố trên toàn quốc, với 34/34 tỉnh, thành phố hoàn thành việc sắp xếp, còn lại 48.078 thôn, tổ dân phố, giảm 46,33% so với trước đây. Việc tinh gọn này giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc thực hiện thống nhất chính sách BHXH cho cán bộ cơ sở trên toàn quốc.
Theo BHXH một số địa phương, để triển khai hiệu quả chính sách này, chính quyền địa phương cần hướng dẫn rõ ràng cho từng cán bộ về mức phụ cấp được tính làm căn cứ đóng, thời điểm bắt đầu tham gia và cách đối chiếu thông tin. Khi có sự thay đổi về mức phụ cấp hoặc tạm dừng công việc trên 14 ngày trong tháng, cần cập nhật kịp thời cho cơ quan BHXH để đảm bảo quyền lợi chính xác.
Người dân hoàn toàn có thể chủ động tra cứu thông tin thời gian và mức đóng BHXH thông qua ứng dụng VssID - BHXH số, Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH cơ sở để được hướng dẫn cụ thể.
Việc đưa người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố vào diện tham gia BHXH bắt buộc là một chính sách nhân văn và đúng đắn, thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước và xã hội đối với những đóng góp của đội ngũ cán bộ cơ sở. Với tỷ lệ đóng rõ ràng, cơ chế thực hiện đơn giản và nguồn kinh phí được đảm bảo từ ngân sách nhà nước, chính sách này sẽ từng bước mang lại sự an tâm thực sự cho hàng trăm nghìn cán bộ cơ sở trên cả nước, để họ yên tâm hơn khi cống hiến cho công việc chung của cộng đồng.