 |
| Tuyên truyền, hướng dẫn người hưởng mở tài khoản và đăng ký nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân. Ảnh: BHXH cơ sở Chi Lăng |
“Bài toán” chuyển đổi số của BHXH cơ sở Chi Lăng
Là một trong 10 BHXH cơ sở thuộc BHXH tỉnh Lạng Sơn, BHXH cơ sở Chi Lăng hiện quản lý 2.225 người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng, trên địa bàn 6 xã: Chi Lăng, Nhân Lý, Chiến Thắng, Quan Sơn, Bằng Mạc và Vạn Linh. Năm 2026, đơn vị được giao chỉ tiêu 2.114 người hưởng nhận chế độ qua phương thức không dùng tiền mặt, tương đương 95% - đây là một chỉ tiêu cao, đặt ra yêu cầu phải có cách làm phù hợp và hiệu quả với đặc điểm dân cư, điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng công nghệ tại địa bàn nông thôn, miền núi.
Thanh toán không dùng tiền mặt trong chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH mang lại nhiều tiện ích cho cả cơ quan quản lý và người hưởng. Đối với cơ quan BHXH, phương thức này tạo điều kiện hiện đại hóa quy trình chi trả, giảm các khâu thủ công, tăng tính minh bạch, chính xác, thuận tiện trong quản lý; đồng thời, khẳng định mục tiêu cao nhất của đơn vị làm công tác an sinh là “lấy người dân làm trung tâm phục vụ”.
Tuy nhiên, tại Chi Lăng, tính đến tháng 12/2025, mới có 1.477 người nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân, đạt 65,64% chỉ tiêu được giao. Nguyên nhân chủ yếu do đặc điểm của nhóm người hưởng, với phần đông là người cao tuổi, hạn chế về tiếp xúc với điện thoại thông minh, ứng dụng ngân hàng và các giao dịch điện tử. Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, đa dạng, một bộ phận người hưởng lo sợ mất tiền hoặc bị đánh cắp thông tin khi sử dụng tài khoản ngân hàng, nên ưu tiên lựa chọn phương án nhận tiền mặt - phương án mà họ cho là an toàn hơn.
Bên cạnh đó, điều kiện địa lý và hạ tầng công nghệ của địa phương cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận dịch vụ số. Trên địa bàn hiện có hệ thống cây rút tiền của các ngân hàng và hệ thống Pay Post của đại lý chi trả Bưu điện liên kết với LP Bank; tuy nhiên, theo BHXH cơ sở Chi Lăng, một số điểm chi trả chưa bảo đảm điều kiện về máy tính, máy in, máy quét để triển khai “ATM mềm” - giải pháp chuyển đổi số kết hợp mạng lưới bưu chính (như Bưu điện văn hóa xã) với các nền tảng số của ngân hàng để thực hiện các giao dịch nạp, rút và chuyển tiền mặt trực tiếp thông qua máy POS và ứng dụng di động có nhân viên phục vụ, thay thế cho việc lắp đặt cây “ATM cứng” tốn kém ở vùng sâu, vùng xa.
Không chỉ tuyên truyền, mà còn trực tiếp đồng hành cùng người hưởng
Thực tế triển khai tại BHXH cơ sở Chi Lăng cho thấy, để chuyển đổi số đi vào cuộc sống, bên cạnh hạ tầng công nghệ và sự phối hợp của các đơn vị liên quan, yếu tố quyết định vẫn là công tác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn và đồng hành cùng người hưởng. Để đạt mục tiêu 95% người hưởng nhận chế độ qua phương thức không dùng tiền mặt, BHXH cơ sở Chi Lăng xác định “không thể chỉ tuyên truyền một lần hoặc vận động vào đúng ngày chi trả, mà công tác tuyên truyền phải được thực hiện sớm, liên tục và gắn với từng nhóm đối tượng”.
 |
| Chuyển đổi số trong chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH: Kinh nghiệm từ BHXH cơ sở Chi Lăng. Ảnh có sự hỗ trợ của AI |
Vì vậy, ngay từ những tháng cuối năm 2025, BHXH cơ sở Chi Lăng đẩy mạnh tuyên truyền, làm công tác tư tưởng và vận động người hưởng chuyển đổi hình thức nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản. Nhờ chuẩn bị từ sớm, việc vận động trong kỳ chi trả tháng 2/2026 thuận lợi hơn so với thời gian triển khai trước đó. BHXH cơ sở Chi Lăng cũng xây dựng các kế hoạch cụ thể về giám sát chi trả và vận động người hưởng sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt; phân công cán bộ đến các điểm chi để vừa giám sát chi trả, giải đáp thắc mắc, vừa trực tiếp hướng dẫn người dân chuyển đổi hình thức nhận chế độ.
Một điểm nổi bật trong kinh nghiệm của BHXH cơ sở Chi Lăng là phương châm “làm đến đâu, gọn đến đó”: Thay vì chờ đến cuối kỳ mới tổng hợp kết quả, cán bộ cơ quan BHXH thường xuyên theo dõi tình hình từng điểm chi, xác định những trường hợp chưa chuyển đổi và chủ động tiếp cận. Nhờ vậy, đến tháng 5/2026, đã có 10/21 điểm chi đạt 100% người hưởng nhận qua tài khoản; tỷ lệ chung tăng từ 65,6% lên 80,83%. Tuy nhiên, trước yêu cầu phải đạt 95%, đơn vị tiếp tục triển khai các giải pháp tích cực hơn nữa.
“Cán bộ cơ quan BHXH chủ động liên hệ với nhân viên chi trả tại từng xã, từng điểm chi; hẹn người hưởng tập trung theo nhóm; tổ chức gặp gỡ những người có nhà ở gần nhau; phối hợp với cán bộ ngân hàng đến trực tiếp để mở tài khoản. Đối với những trường hợp đặc biệt, cán bộ cơ quan BHXH còn phối hợp với trưởng thôn đi từng nhà để vận động và thực hiện trực tiếp. Ngay cả ngoài giờ hành chính hoặc ngày nghỉ, khi người hưởng đồng ý gặp để mở tài khoản, cán bộ cơ quan BHXH và cán bộ ngân hàng vẫn sẵn sàng đến tận nơi. Kết quả là có ngày, số tài khoản được mở mới đạt trên 30 người, vượt xa mục tiêu ban đầu 10 người/ngày”, đại diện BHXH cơ sở Chi Lăng thông tin.
Kiên trì vun trồng, gặt hái quả ngọt
Sau nửa năm nỗ lực, cố gắng, đến hết tháng 6/2026, số người hưởng nhận lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân tại địa bàn do BHXH cơ sở Chi Lăng quản lý đã đạt 2.126 người, tương đương 95,55%, vượt chỉ tiêu 95% BHXH tỉnh Lạng Sơn giao.
 |
| Chuyển đổi số trong chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH: Kinh nghiệm từ BHXH cơ sở Chi Lăng. Ảnh có sự hỗ trợ của AI |
Như vậy, từ mức 65,6% cuối năm 2025, tỷ lệ này đã tăng gần 30% chỉ trong thời gian ngắn. Thành công này cho thấy chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu bằng những giải pháp quá lớn. Từ một nhiệm vụ cụ thể là chuyển phương thức nhận lương hưu từ tiền mặt sang tài khoản, cơ quan BHXH đã từng bước hình thành thói quen sử dụng dịch vụ tài chính số cho người dân. Đặc biệt, cách làm của BHXH cơ sở Chi Lăng cho thấy, vai trò rất quan trọng của cán bộ cơ sở. Trong quá trình chuyển đổi số, cán bộ BHXH không chỉ là người triển khai thực hiện chính sách mà còn trở thành người hướng dẫn, tư vấn và hỗ trợ kỹ năng số cho người hưởng.
Với quyết tâm của đội ngũ cán bộ cơ quan BHXH, sự phối hợp của các đơn vị liên quan và sự đồng thuận ngày càng cao của người hưởng, tin rằng việc chuyển đổi phương thức chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH tại Chi Lăng đang từng bước tạo nền tảng cho một phương thức chi trả hiện đại. Đây cũng là một minh chứng sinh động cho thấy: Chuyển đổi số chỉ thực sự thành công khi công nghệ đi cùng con người, khi mỗi cán bộ trở thành cầu nối và mỗi người dân trở thành chủ thể của quá trình chuyển đổi.
