![]() |
| Dự thảo nghị định mới về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước được xây dựng nhằm hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách tiếp cận nguồn vốn ưu đãi . |
Hỗ trợ người nghèo, đối tượng chính sách mở rộng sản xuất kinh doanh
Bộ Tài chính đang phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Nghị định của Chính phủ về tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước để thay thế Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác.
Nội dung dự thảo được xây dựng nhằm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc quan tâm, hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách tiếp cận nguồn vốn ưu đãi của Nhà nước để phát triển mở rộng sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, học tập, cải thiện nhà ở và nâng cao đời sống, góp phần ổn định kinh tế xã hội tại địa phương.
So với tín dụng thương mại, tín dụng chính sách xã hội của Nhà nước có những cơ chế ưu đãi hơn, phù hợp với điều kiện và khả năng tài chính của các đối tượng chính sách.
Về điều kiện vay vốn: Dự thảo nghị định xây dựng các quy định phù hợp với từng nhóm đối tượng, trong đó đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ dân tộc thiểu số, hộ mới thoát nghèo và người vay vốn học tập sẽ được ưu đãi hơn về điều kiện vay vốn, không yêu cầu có tài sản đảm bảo hay phải chứng minh khả năng tài chính trả nợ hoặc có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi như đối với các nhóm khách hàng khác.
Về lãi suất cho vay: Lãi suất của từng chương trình tín dụng chính sách được thực hiện theo quy định hiện hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đồng thời, dự thảo Nghị định bổ sung thêm quy định về việc điều chỉnh mức lãi suất cho vay trong trường hợp lãi suất thị trường có biến động lớn để đảm bảo mức lãi suất cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội được điều chỉnh linh hoạt, kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế và khả năng cân đối của ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định bổ sung thêm quy định về cơ chế miễn, giảm lãi cho các khách hàng vay vốn tại ngân hàng bị ảnh hưởng, chịu rủi ro do thiên tai, bão lũ, hỏa hoạn, dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế để hỗ trợ cho các khách hàng gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng. Đây là cơ chế hỗ trợ có ý nghĩa thiết thực, phù hợp với tình hình thực tiễn, góp phần giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện để người vay khắc phục khó khăn, phục hồi sản xuất, ổn định cuộc sống.
Về mức vốn và thời hạn cho vay: Mức vốn cho vay tối đa và thời hạn cho vay tối đa của từng chương trình tín dụng chính sách được thực hiện theo quy định hiện hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Mức vay và thời hạn vay cụ thể sẽ được Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định phù hợp với nhu cầu sử dụng vốn, mục đích vay và khả năng trả nợ của khách hàng, tạo điều kiện để người vay chủ động phát triển sản xuất, kinh doanh và ổn định cuộc sống.
Về phương thức cho vay: Dự thảo Nghị định quy định Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục thực hiện cho vay trực tiếp hoặc cho vay trực tiếp có ủy thác một số công việc thông qua các tổ chức chính trị – xã hội, kết hợp hoạt động của Tổ Tiết kiệm và vay vốn và hệ thống điểm giao dịch. Phương thức này thời gian qua đã phát huy hiệu quả, góp phần đưa nguồn vốn tín dụng ưu đãi đến gần người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, giảm chi phí và thời gian tiếp cận vốn.
Về trình tự, thủ tục, hồ sơ vay vốn: Bên cạnh các nội dung ưu đãi về điều kiện vay vốn, lãi suất cho vay, tài sản đảm bảo…, dự thảo Nghị định còn chú trọng cải cách thủ tục hành chính, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tín dụng chính sách xã hội.
Theo đó, trình tự, thủ tục và hồ sơ vay vốn phải bảo đảm đơn giản, rõ ràng, dễ thực hiện; đồng thời từng bước số hóa quy trình, hồ sơ, thủ tục cho vay, giải ngân, thu nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ và xử lý rủi ro tín dụng; trong đó, việc xác thực thông tin người vay được ưu tiên thông qua việc khai thác, kết nối và sử dụng dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Ngân hàng Chính sách xã hội có trách nhiệm chủ động khai thác thông tin đã được số hóa, chỉ yêu cầu khách hàng bổ sung hoặc xác nhận thông tin trong trường hợp dữ liệu chưa có, chưa được cập nhật hoặc chưa thể khai thác theo quy định. Quy định này góp phần giảm giấy tờ, giảm thời gian đi lại, tiết kiệm chi phí cho người dân, nhất là các đối tượng chính sách tại địa bàn khó khăn.
Về xử lý rủi ro tín dụng: Dự thảo Nghị định quy định một số nội dung chính liên quan đến xử lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội như nguyên tắc xử lý nợ bị rủi ro tín dụng; các biện pháp xử lý rủi ro tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội; thẩm quyền xử lý rủi ro; trách nhiệm xử lý rủi ro; việc xử lý rủi ro tín dụng đối với các khoản cho vay bằng nguồn vốn ủy thác, tài trợ và giao Thủ tướng Chính phủ quy định cụ thể quy chế xử lý nợ bị rủi ro tại Ngân hàng Chính sách xã hội để đảm bảo linh hoạt, làm căn cứ triển khai thực hiện rõ ràng, thống nhất, đúng thẩm quyền.
Đối với thẩm quyền xử lý rủi ro: thực hiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; tăng cường tính chủ động, linh hoạt và tiến độ xử lý nợ bị rủi ro tại Ngân hàng Chính sách xã hội cho các đối tượng chính sách.
Cụ thể hơn, dự thảo Nghị định quy định: (i) Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định việc xóa nợ cho khách hàng trên cơ sở đề nghị của Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội và (ii) Tổng Giám đốc xem xét, quyết định việc khoanh nợ đối với khách hàng trên cơ sở đề nghị của chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội.
Việc hoàn thiện Nghị định tiếp tục khẳng định tính ưu việt và nhân văn của tín dụng chính sách xã hội, lấy mục tiêu hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách làm trọng tâm; góp phần giảm nghèo, thoát nghèo bền vững, tạo việc làm ổn định, bảo đảm an sinh xã hội, góp phần phát triển kinh tế và ổn định chính trị, xã hội của đất nước.