![]() |
| Theo hướng dẫn, các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm xác định, lập danh sách đối tượng tham gia bảo hiểm y tế thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ. Ảnh minh họa. |
Theo đó, Điều 2 của Thông tư quy định đối tượng tham gia BHYT do ngân sách nhà nước đóng, bao gồm 6 nhóm đối tượng:
Thứ nhất, người có công với cách mạng được hưởng chế độ ưu đãi theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và được quy định tại điểm e khoản 3 Điều 12 Luật BHYT.
Thứ hai, thân nhân của người có công với cách mạng, vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng khác hoặc vợ khác đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng và cá nhân có liên quan theo quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng quy định tại điểm i, điểm k khoản 3 Điều 12 Luật BHYT được hưởng chế độ ưu đãi bao gồm:
Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con của liệt sĩ (con đẻ, con nuôi), người có công nuôi dưỡng liệt sĩ;
Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi hoặc từ đủ 18 tuổi trở lên nếu còn tiếp tục đi học hoặc bị khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng của các đối tượng: Người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945; người hoạt động cách mạng từ ngày 1/1/1945 đến ngày khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến; thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
Con đẻ từ đủ 6 tuổi trở lên của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học bị dị dạng, dị tật có liên quan đến phơi nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên;
Vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng khác hoặc vợ khác đang được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng theo quy định tại điểm a khoản 10 Điều 16 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.
Thứ ba, người phục vụ người có công với cách mạng sống ở gia đình, bao gồm: Người phục vụ Bà mẹ Việt Nam anh hùng; người phục vụ: Thương binh (bao gồm cả thương binh loại B được công nhận trước ngày 31/12/1993, người hưởng chính sách như thương binh); bệnh binh; người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên; người hoạt động cách mạng trước ngày 1/1/1945; người hoạt động cách mạng từ ngày 1/1/1945 đến ngày khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.
Thứ tư, cựu chiến binh, gồm: Cựu chiến binh tham gia kháng chiến từ ngày 30/4/1975 trở về trước theo quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 2 Nghị định số 150/2006/NĐCP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 2 Điều 1 Nghị định số 157/2016/NĐ-CP. Cựu chiến binh tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, giúp bạn Lào sau ngày 30/4/1975 quy định tại khoản 2 Điều 1 Nghị định số 157/2016/NĐ-CP gồm: Sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ quan, binh sỹ trong quân đội, công nhân và viên chức quốc phòng đã được hưởng trợ cấp theo Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg về chế độ, chính sách đối với đối tượng tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, giúp bạn Lào sau ngày 30/4/1975 đã phục viên, xuất ngũ, thôi việc (sau đây gọi tắt là Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg); Sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ quan, binh sỹ trong quân đội, công nhân và viên chức quốc phòng trực tiếp tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, giúp bạn Lào sau ngày 30/4/1975 chuyển ngành về làm việc tại các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp (không được hưởng trợ cấp theo Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg).
Thứ năm, thanh niên xung phong được hưởng chế độ theo Quyết định số 170/2008/QĐ-TTg về chế độ BHYT và trợ cấp mai táng phí đối với thanh niên xung phong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
Thứ sáu, người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu theo Quyết định số 40/2025/QĐTTg về tiêu chí, trình tự, thủ tục công nhận xã đảo và xã an toàn khu trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.
Về nguyên tắc lập danh sách, theo hướng dẫn, mỗi người chỉ được xác lập một thông tin đối tượng tham gia BHYT. Người thuộc nhiều đối tượng thì lập danh sách theo đối tượng có mức hưởng BHYT cao nhất. Trước khi phê duyệt danh sách, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền phải thực hiện kiểm tra, đối chiếu thông tin của người tham gia trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Về thẩm quyền lập danh sách, đối với đối tượng đang sinh sống tại cộng đồng do Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu lập danh sách. Đối tượng đang được nuôi dưỡng thường xuyên trong cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng thương binh và người có công với cách mạng, cơ sở trợ giúp xã hội sẽ do cơ sở nuôi dưỡng lập.
Về giấy tờ làm căn cứ xác định đối tượng tham gia BHYT đối với người có công, sẽ căn cứ một trong các giấy tờ sau: Quyết định công nhận của cơ quan có thẩm quyền; Quyết định giải quyết chế độ của Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh, thành phố; Quyết định điều chỉnh trợ cấp; Bản trích lục hồ sơ người có công; Huân chương Kháng chiến, Huân chương Chiến thắng, Huy chương Kháng chiến, Huy chương Chiến thắng hoặc Giấy chứng nhận đeo huân chương, huy chương; Huân chương Chiến công do làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo, làm nhiệm vụ quốc tế ở Lào, Campuchia; Quyết định tặng thưởng Huân chương Kháng chiến, Huân chương Chiến thắng, Huy chương Kháng chiến, Huy chương Chiến thắng; Quyết định tặng thưởng Huân chương Chiến công do làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo, làm nhiệm vụ quốc tế ở Lào, Campuchia; Giấy xác nhận về khen thưởng tổng kết thành tích kháng chiến và thời gian hoạt động kháng chiến thực tế của cơơ quan Thi đua - Khen thưởng cấp tỉnh trở lên.
Đối với thân nhân của người có công với cách mạng, người có công nuôi dưỡng liệt sĩ, vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng khác hoặc vợ khác đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng, người phục vụ người có công với cách mạng, sẽ căn cứ một trong các giấy tờ sau: Quyết định giải quyết chế độ của Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh, thành phố; Bản khai tình hình thân nhân liệt sĩ. Đối với thân nhân người có công với cách mạng không hưởng trợ cấp hằng tháng, người phục vụ người có công, căn cứ vào một trong các giấy tờ sau: Giấy xác nhận thân nhân người có công của cơ quan có thẩm quyền; Giấy xác nhận là người phục vụ người có công của cơ quan có thẩm quyền; Giấy chứng nhận gia đình hoặc thân nhân liệt sĩ của cơ quan có thẩm quyền.
Đối với cựu chiến binh, căn cứ văn bản xác nhận là cựu chiến binh theo quy định tại khoản 7 Điều 2 Nghị định số 150/2006/NĐ-CP, kèm một trong các giấy tờ sau: Quyết định hưởng trợ cấp theo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định số 290/2005/QĐ-TTg, Quyết định số 142/2008/QĐ-TTg, Quyết định số 62/2011/QĐ-TTg); một trong các giấy tờ thể hiện thời gian tham gia kháng chiến, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, giúp bạn Lào (lý lịch cán bộ, lý lịch đảng viên, lý lịch quân nhân, hồ sơ bảo hiểm xã hội (BHXH), quyết định phục viên, xuất ngũ, chuyển ngành).
Đối với thanh niên xung phong, căn cứ Quyết định hưởng chế độ trợ cấp hoặc danh sách hưởng trợ cấp của cơ quan có thẩm quyền.
Đối với người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu, căn cứ danh sách được Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận và rà soát hằng năm.
Đối với đối tượng đang được nuôi dưỡng trong cơ sở nuôi dưỡng công lập, căn cứ giấy tờ xác định đối tượng tham gia BHYT quy định tại Điều 5 Thông tư này.
Đáng chú ý, trường hợp thông tin của đối tượng đã được cập nhật, xác thực trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành về người có công, cơ sở dữ liệu về BHXH hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia có kết nối, chia sẻ theo quy định, thì được sử dụng dữ liệu điện tử để xác định đối tượng tham gia BHYT, mà không yêu cầu người có công xuất trình lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu.
Ngoài ra, Bộ Nội vụ cũng hướng dẫn về trình tự lập danh sách; việc ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ lập, quản lý danh sách; cũng như trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong thực hiện xác định, lập danh sách đối tượng tham gia BHYT và phối hợp với cơ quan BHXH đối chiếu, kiểm tra, xác định đúng đối tượng tham gia BHYT.
Đáng chú ý, BHXH Việt Nam có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ trong hệ thống cơ quan BHXH về việc tiếp nhận danh sách, dữ liệu điện tử và thực hiện cấp thẻ BHYT cho đối tượng theo quy định; chỉ đạo cơ quan BHXH theo phân cấp phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan trong việc đối chiếu, kiểm tra thông tin và thực hiện cấp thẻ BHYT cho đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này.
Bên cạnh đó, cơ quan có thầm quyền quản lý đối tượng, cơ quan BHXH và các cơ quan, đơn vị có liên quan không được yêu cầu người tham gia BHYT hoặc cơ sở lập danh sách thực hiện lại thủ tục lập, phê duyệt lại hồ sơ đối với các trường hợp đang trong thời hạn thụ hưởng chính sách, trừ các trường hợp có sự thay đôi về thông tin nhân thân, mức hưởng hoặc dừng tham gia theo quy định của pháp luật.