![]() |
| TP. Quảng Ninh thúc đẩy phát triển an sinh xã hội kết hợp văn hóa di sản, tạo diện mạo giúp “Đất Mỏ” vững bước trong kỷ nguyên mới. |
Quảng Ninh được biết đến là địa phương năng động, tiên phong trong đổi mới, có nhiều cách làm sáng tạo và quyết liệt trong tổ chức thực hiện chủ trương phát triển kinh tế - xã hội. Từ một vùng đất dựa vào công nghiệp khai khoáng là chính, Quảng Ninh đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, phát huy lợi thế biển, đảo, du lịch, dịch vụ, công nghiệp và kinh tế cửa khẩu để hình thành không gian phát triển đa dạng, hiện đại.
Cùng với những thành tựu về tăng trưởng kinh tế, điều làm nên tư duy phát triển mới của Quảng Ninh chính là sự quan tâm ngày càng rõ nét đến chất lượng cuộc sống của người dân. Tư duy này được cụ thể hóa bằng nhiều chính sách an sinh xã hội có tính bao trùm, hướng trực tiếp đến người dân, đặc biệt là trẻ em, học sinh, người nghèo, người dân ở vùng miền núi, biên giới, hải đảo và những địa bàn còn khó khăn.
Một trong những điểm nhấn nổi bật trong năm học 2026-2027 là việc Quảng Ninh triển khai mô hình xe buýt điện miễn phí đưa đón học sinh đến trường tại các phường Hạ Long, Hồng Gai và Hà Tu. Theo đó, mô hình này bước đầu bố trí khoảng 50 xe buýt điện, vận hành trên 6 tuyến chính, phục vụ khoảng 2.000 học sinh tại 22 cơ sở giáo dục. Đây là mô hình xe buýt điện đưa đón học sinh miễn phí đầu tiên được triển khai trên cả nước. Việc này không chỉ tạo ra giá trị về an sinh, mà còn hướng đến giao thông xanh và phát triển bền vững.
Cùng với đó, Quảng Ninh tiếp tục triển khai hệ thống chính sách giáo dục đặc thù với nhiều nội dung thiết thực: Hỗ trợ sữa uống miễn phí cho trẻ em mầm non và học sinh tiểu học; hỗ trợ ăn trưa cho học sinh vùng dân tộc thiểu số, miền núi, xã đảo và các nhóm yếu thế; hỗ trợ ăn, ở tập trung, tổ chức đưa đón học sinh có hoàn cảnh khó khăn; bảo trợ trẻ em, học sinh không có nguồn nuôi dưỡng; hỗ trợ học phí cho học sinh thuộc nhóm yếu thế…
Những chính sách ấy có ý nghĩa đặc biệt đối với học sinh ở vùng miền núi, biên giới, hải đảo, nơi điều kiện địa hình, giao thông và đời sống của một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn. Bởi lẽ, công bằng trong giáo dục không chỉ là mọi học sinh được đến trường, mà còn phải tạo điều kiện để các em có cơ hội học tập, rèn luyện và phát triển tương đồng, bất kể nơi sinh sống hay hoàn cảnh gia đình.
Đáng chú ý, cùng với các chính sách hỗ trợ trực tiếp, Quảng Ninh còn chú trọng nâng cao điều kiện học tập thông qua việc cấp phát sách giáo khoa, cải thiện cơ sở vật chất, chăm lo dinh dưỡng, sức khỏe học đường, phát triển giáo dục hòa nhập và đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ. Những việc làm cụ thể ấy đang tạo nên một hệ sinh thái chính sách lấy học sinh làm trung tâm, trong đó mỗi khoản đầu tư cho giáo dục đều hướng đến mục tiêu lâu dài là phát triển con người.
Từ những chuyến xe buýt điện miễn phí đến chính sách hỗ trợ bữa ăn, sách giáo khoa, dinh dưỡng học đường, có thể thấy Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa quan điểm “thành quả phát triển phải được chuyển hóa thành những lợi ích cụ thể trong cuộc sống của nhân dân”. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục nâng tầm các chính sách an sinh, hướng đến một xã hội văn minh, công bằng và nhân văn hơn.
![]() |
| Trường Tiểu học, THCS, THPT Hà Tu là một trong 3 trường được chọn thí điểm mô hình “trường học xã hội chủ nghĩa”. |
Có thể nói, việc Ban Thường vụ Thành ủy Quảng Ninh phê duyệt Đề án xây dựng thí điểm mô hình “trường học xã hội chủ nghĩa” và mô hình “bệnh viện xã hội chủ nghĩa” được xem là bước đi mới trong tư duy phát triển, thể hiện quyết tâm đổi mới đồng bộ các lĩnh vực thiết yếu, lấy chất lượng dịch vụ công và sự hài lòng của người dân làm mục tiêu hướng tới.
Điểm đáng chú ý của Đề án là không tiếp cận giáo dục và y tế đơn thuần ở góc độ đầu tư cơ sở vật chất hay mở rộng quy mô hoạt động, mà hướng đến đổi mới toàn diện chất lượng, phương thức quản trị, văn hóa phục vụ, trách nhiệm xã hội và khả năng bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ. Một trong những điểm đáng chú ý của hai mô hình này là chú trọng xây dựng những trụ cột an sinh xã hội, tạo nền tảng “mềm” thúc đẩy phát triển toàn diện các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội.
Đối với mô hình “bệnh viện xã hội chủ nghĩa”, Quảng Ninh lựa chọn Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí để triển khai thí điểm toàn diện trong giai đoạn 2026-2030. Mô hình hướng tới xây dựng bệnh viện hiện đại, chuyên sâu, an toàn, nhân văn, công bằng, thông minh, xanh và bền vững; trong đó chất lượng chuyên môn phải song hành với chất lượng phục vụ và trách nhiệm xã hội.
Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí trở thành bệnh viện đa khoa cấp chuyên sâu, hiện đại, thông minh, xanh và nhân văn; có năng lực chuyên môn, nhân lực và quản trị tiệm cận bệnh viện hạng đặc biệt; giữ vai trò tuyến cuối của thành phố Quảng Ninh và bệnh viện vùng của khu vực Đồng bằng sông Hồng và Đông Bắc. Qua đó, không chỉ hình thành một bệnh viện hiện đại với đội ngũ y, bác sĩ giỏi, mà còn là nơi người bệnh thực sự được tôn trọng, được chăm sóc tận tình và tiếp cận đầy đủ các dịch vụ y tế.
Cùng với đó, định hướng xây dựng bệnh viện xanh, thông minh và bền vững cũng mở ra yêu cầu đổi mới phương thức quản trị, ứng dụng công nghệ số, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, cải thiện môi trường khám chữa bệnh và giảm các thủ tục không cần thiết. Đây là nền tảng để hình thành nên một bệnh viện không chỉ mạnh về chuyên môn, mà còn chuẩn mực về văn hóa, trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp.
Nếu mô hình “bệnh viện xã hội chủ nghĩa” hướng tới bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, thì mô hình “trường học xã hội chủ nghĩa” chính là sự đầu tư căn cơ cho tương lai, cho chất lượng nguồn nhân lực và sức mạnh nội sinh của Quảng Ninh trong nhiều năm tới.
Theo đó, mô hình “trường học xã hội chủ nghĩa” được triển khai thí điểm tại ba trường: Tiểu học, THCS và THPT Vũ Văn Hiếu (phường Hà Tu); Tiểu học, THCS và THPT Thực hành Sư phạm thuộc Đại học Hạ Long (phường Vàng Danh); Tiểu học và THCS Vân Đồn 1 (đặc khu Vân Đồn). Mô hình bắt đầu triển khai từ tháng 11/2026, dự kiến tổng kết, đánh giá vào hết năm học 2030-2031 để nghiên cứu nhân rộng.
Mục tiêu xuyên suốt là xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, kỷ cương, hiện đại, an toàn và hạnh phúc; tạo điều kiện tốt nhất để mỗi học sinh phát triển toàn diện về phẩm chất, năng lực, thể chất, thẩm mỹ, kỹ năng sống, tư duy đổi mới sáng tạo, khát vọng cống hiến và trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng, đất nước.
Mô hình được xây dựng trên 5 trụ cột: Giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa, Đức, Trí, Thể, Mỹ. Đây không chỉ là những nội dung giáo dục mang tính định hướng, mà còn là hệ giá trị cần được hiện thực hóa trong từng hoạt động dạy học, sinh hoạt, trải nghiệm và ứng xử hằng ngày tại nhà trường. Trong đó, 5 trụ cột được lồng ghép vào kế hoạch tổng thể, tạo nên hệ sinh thái giáo dục thống nhất, có tính liên kết sâu rộng.
Cụ thể: Giáo dục lý tưởng xã hội chủ nghĩa hướng tới hình thành ở học sinh bản lĩnh, niềm tin, lý tưởng sống, ý thức công dân và khát vọng đóng góp cho xã hội. Giáo dục đạo đức giúp học sinh biết yêu thương, trung thực, trách nhiệm, tôn trọng sự khác biệt và ứng xử văn minh. Giáo dục trí tuệ giúp học sinh phát triển tư duy độc lập, năng lực tự học, sáng tạo và giải quyết vấn đề. Giáo dục thể chất giúp học sinh có sức khỏe, ý thức tự chăm sóc, bảo vệ bản thân. Giáo dục thẩm mỹ góp phần giúp học sinh hình thành năng lực cảm thụ nghệ thuật, bản lĩnh văn hóa và tình yêu đối với những giá trị tốt đẹp của dân tộc.
![]() |
| Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí được lựa chọn thí điểm mô hình “bệnh viện xã hội chủ nghĩa”. |
Một điểm đặc biệt trong định hướng phát triển của Quảng Ninh là sự kết hợp giữa các chính sách an sinh xã hội với việc khai thác, phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và di sản thiên nhiên. Đây chính là yếu tố tạo nên bản sắc riêng, giúp vùng “Đất Mỏ” vừa phát triển hiện đại, vừa giữ gìn được những giá trị truyền thống.
Quảng Ninh sở hữu hệ thống di sản phong phú, trong đó nổi bật là Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, Di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Bản sắc văn hóa vùng mỏ, văn hóa biển đảo, văn hóa các dân tộc thiểu số và những giá trị lịch sử gắn với quá trình hình thành, phát triển của vùng đất Đông Bắc. Đây không chỉ là tài sản du lịch, mà còn là nguồn lực quan trọng để giáo dục truyền thống, bồi dưỡng nhân cách và nuôi dưỡng tình yêu quê hương trong thế hệ trẻ.
Vì thế, trong mô hình “trường học xã hội chủ nghĩa, việc chú trọng giáo dục truyền thống địa phương, nghệ thuật, thể dục thể thao, ngoại ngữ và các hoạt động trải nghiệm sẽ tạo điều kiện để học sinh tiếp cận di sản bằng những hình thức sinh động hơn. Từ đó, góp phần hình thành ý thức bảo tồn, năng lực sáng tạo và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với cộng đồng. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản và du lịch bền vững mà Quảng Ninh đang hướng tới.
Với mô hình “bệnh viện xã hội chủ nghĩa”, định hướng bệnh viện xanh, thông minh, hiện đại cũng gắn với yêu cầu sử dụng hiệu quả năng lượng, quản trị bằng công nghệ, nâng cao chất lượng môi trường khám chữa bệnh và phát triển dịch vụ y tế bền vững. Theo đó, người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng; người yếu thế được quan tâm, hỗ trợ; còn những giá trị văn hóa, lịch sử và di sản được gìn giữ, phát huy để trở thành nguồn lực phát triển.
Tuy nhiên, để các mô hình trên phát huy hiệu quả, Quảng Ninh cần tiếp tục quan tâm đến nguồn lực đầu tư, chất lượng đội ngũ cán bộ, cơ chế phối hợp, năng lực quản trị và phương thức đánh giá. Đặc biệt, cần bảo đảm các chính sách được triển khai thực chất, tránh hình thức; lấy kết quả và mức độ thụ hưởng của người dân làm thước đo, thay vì chỉ chú trọng số lượng công trình, hoạt động hay các tiêu chí đầu vào.
Đối với giáo dục, cần quan tâm thu hẹp khoảng cách giữa các địa bàn, nhất là vùng miền núi, biên giới, hải đảo; bảo đảm học sinh ở các khu vực khó khăn có cơ hội tiếp cận những điều kiện giáo dục tốt hơn. Đối với y tế, cần chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn, chất lượng phục vụ và khả năng tiếp cận dịch vụ của người nghèo, người có công, người cao tuổi và các nhóm dễ bị tổn thương. Đồng thời, cần phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong việc đồng hành với nhà trường, bệnh viện; huy động nguồn lực xã hội hóa phù hợp.
Với tầm nhìn chiến lược, sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền, sự đồng hành của nhân dân và tinh thần đổi mới, Quảng Ninh có cơ sở để kỳ vọng vào thành công của những mô hình trên, để trở thành những giá trị phát triển bền vững trong tương lai. Bởi, suy cho cùng, thước đo cao nhất của sự phát triển không chỉ là một địa phương giàu mạnh, mà còn là người dân được sống tốt hơn, được học tập tốt hơn, được chăm sóc sức khỏe tốt hơn và có nhiều cơ hội hơn để phát triển toàn diện.