 |
| Phó Giám đốc BHXH tỉnh Gia Lai Trần Ngọc Tuấn trao đổi với các doanh nghiệp. Ảnh: Bích Giang |
Phối hợp các cơ quan tư pháp tăng cường tuyên truyền
Mới đây, trong 2 ngày 14 và 15/10, BHXH tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) với sự tham gia của gần 100 doanh nghiệp trên địa bàn. Điểm nhấn đáng chú ý là Hội nghị có sự đồng hành của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh và Công an tỉnh Gia Lai.
Hội nghị tập trung phổ biến các quy định tại Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ và Điều 214, Điều 216 Bộ luật Hình sự liên quan đến các hành vi gian lận, trốn đóng BHXH, BHYT. Đây là hoạt động nhằm giúp doanh nghiệp cập nhật quy định pháp luật, nhận diện nguy cơ vi phạm và chủ động khắc phục những thiếu sót trong quá trình thực hiện chính sách đối với người lao động.
Phát biểu tại Hội nghị, ông Trần Ngọc Tuấn, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Gia Lai cho biết, chính sách BHXH, BHYT liên tục được hoàn thiện, với nhiều quy định mới về đối tượng tham gia, mức đóng, phương thức đóng và quyền lợi thụ hưởng. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, cập nhật văn bản mới, bảo đảm thực hiện đúng quy định đang có hiệu lực, tránh áp dụng những quy định đã hết hiệu lực.
Theo ông Tuấn, cơ quan BHXH chia sẻ với những khó khăn về tài chính, chi phí sản xuất, kinh doanh mà doanh nghiệp đang gặp phải. Tuy nhiên, khó khăn không làm thay đổi nghĩa vụ thực hiện chính sách theo quy định pháp luật. Người sử dụng lao động cần nghiêm túc thực hiện trách nhiệm đóng BHXH, BHYT, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động, nhất là các chế độ liên quan đến khám, chữa bệnh, thai sản, ốm đau, thất nghiệp và hưu trí.
Đối với những đơn vị chậm đóng, trốn đóng kéo dài, BHXH tỉnh sẽ tăng cường đôn đốc, kiểm tra và phối hợp với các cơ quan chức năng để xử lý theo quy định. Trong thời gian tới, cơ quan BHXH dự kiến thành lập 19 đoàn kiểm tra cấp cơ sở và 4 đoàn kiểm tra cấp tỉnh nhằm trực tiếp làm việc, đôn đốc doanh nghiệp khắc phục tình trạng chậm đóng.
Các đơn vị sử dụng lao động được yêu cầu chủ động rà soát nghĩa vụ, xác định số tiền còn thiếu và khẩn trương hoàn thành việc đóng BHXH, BHYT cho người lao động.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Trưởng phòng Kiểm sát án dân sự, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai nhấn mạnh BHXH, BHYT và BHTN là những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, góp phần bảo đảm đời sống người lao động và ổn định xã hội. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần được triển khai thường xuyên, gắn với nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người sử dụng lao động và trách nhiệm giám sát của người lao động.
 |
| Bà Nguyễn Thị Thanh Bình, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai trao đổi. Ảnh: GL |
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh cũng lưu ý việc xử lý vi phạm phải căn cứ vào tính chất, mức độ và các yếu tố pháp lý của từng vụ việc. Cơ quan chức năng cần phân biệt rõ vi phạm hành chính, nghĩa vụ dân sự và hành vi có dấu hiệu tội phạm hình sự, bảo đảm xử lý đúng quy định, tránh bỏ lọt hành vi vi phạm.
Trên cơ sở đó, các đơn vị liên quan cần tăng cường trao đổi thông tin, rà soát và phân loại những trường hợp chậm đóng BHXH, kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục sai phạm, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.
Đại úy Phan Thanh Lâm, đến từ Công an tỉnh Gia Lai cũng cảnh báo các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, tập trung vào tội gian lận BHXH, BHTN theo Điều 214 và tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.
Những hành vi được Đại úy Phan Thanh Lâm lưu ý gồm, làm giả hồ sơ để hưởng chế độ; không kê khai đầy đủ người lao động thuộc diện tham gia; kê khai mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH thấp hơn thực tế; khấu trừ tiền BHXH, BHYT từ tiền lương của người lao động nhưng không nộp cho cơ quan BHXH.
Đại diện Công an tỉnh đề nghị BHXH tỉnh chủ động rà soát, phân loại các đơn vị chậm đóng, kịp thời chuyển hồ sơ, tài liệu đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm để cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý. Về phía doanh nghiệp, việc thường xuyên kiểm tra tình hình thực hiện nghĩa vụ sẽ giúp phát hiện sớm thiếu sót, hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm nghiêm trọng.
 |
| Đại úy Phan Thanh Lâm, Công an tỉnh Gia Lai lưu ý các hành vi có dấu hiêu tội trốn đóng BHXH. Ảnh: BH |
Bên cạnh nội dung về chế tài, hội nghị còn phổ biến những điểm mới của Luật BHXH năm 2024 và Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT năm 2024; cập nhật tình hình chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT trên địa bàn tỉnh; hướng dẫn quy định xử phạt vi phạm hành chính theo các nghị định liên quan.
Việc kết hợp tuyên truyền, giải đáp chính sách với cảnh báo chế tài được kỳ vọng giúp doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Gia Lai hiểu rõ hơn trách nhiệm pháp lý, chủ động phòng ngừa sai phạm ngay từ khâu quản lý lao động, tiền lương và thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT.
Trước đó, một loạt các chương trình đối thoại, phổ biến chính sách, các quy định mới về BHXH, BHYT cũng được toàn hệ thống BHXH tỉnh Gia Lai tích cực triển khai đến cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn. Hoạt động mang tính chất tuyên truyền, “cảnh báo” sớm này kỳ vọng giúp các doanh nghiệp kịp thời nắm bắt, thực hiện cho tốt.
Đa dạng giải pháp xử lý, bảo đảm quyền lợi người lao động
Song song với công tác tuyên truyền, BHXH tỉnh Gia Lai đang tập trung xử lý tình trạng chậm đóng, nợ đọng tại các doanh nghiệp. Theo BHXH tỉnh Gia Lai, toàn tỉnh có 607 doanh nghiệp nợ BHXH, BHYT với tổng số tiền hơn 142 tỷ đồng, ảnh hưởng đến quyền lợi của 2.669 người lao động.
Đáng chú ý, danh sách các đơn vị chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN từ 6 tháng trở lên tính đến hết tháng 8/2026 cho thấy một số doanh nghiệp có số tiền nợ lớn và thời gian kéo dài nhiều năm.
Đứng đầu danh sách là Công ty CP Hàng không Tre Việt, chậm đóng hơn 47,5 tỷ đồng, liên quan đến 451 lao động, với thời gian nợ 29 tháng. Tiếp theo là Công ty CP FLC Quy Nhơn Golf và Resort, chậm đóng hơn 32,7 tỷ đồng cho 367 lao động, thời gian nợ lên đến 49 tháng. Hai doanh nghiệp này có tổng số tiền chậm đóng hơn 80 tỷ đồng.
Một trường hợp đáng chú ý khác là Công ty CP 504, có thời gian chậm đóng lên đến 180 tháng, tương đương 15 năm. Số tiền nợ hơn 14,4 tỷ đồng, hiện danh sách ghi nhận chỉ còn 5 lao động. Tháng hoàn thành đóng gần nhất của doanh nghiệp được ghi nhận là tháng 8/2011.
 |
| Hoạt động tuyên truyền, cảnh báo sớm các hành vi vi phạm về BHXH, BHYT được BHXH tỉnh Gia Lai triển khai. Ảnh: BH |
Công ty CP Sản xuất đá Granite Phú Minh Trọng cũng chậm đóng số tiền hơn 2,2 tỷ đồng. Trong khi đó, Công ty TNHH Mai Linh Bình Định nợ hơn 1,35 tỷ đồng trong 60 tháng; Công ty TNHH Trường Huy chậm đóng hơn 1,29 tỷ đồng trong 51 tháng…
Tình trạng nợ đọng kéo dài của doanh nghiệp khiến người lao động gặp khó khăn khi giải quyết các chế độ. Đặc biệt trong những trường hợp nghỉ việc, chấm dứt hợp đồng, hưởng trợ cấp hoặc cần xác nhận quá trình tham gia BHXH, ảnh hưởng trong thời gian dài.
Trước thực tế này, theo Phó Giám đốc BHXH tỉnh Gia Lai Đặng Văn Lý, cơ quan BHXH đang triển khai nhiều giải pháp như kết hợp đôn đốc thu hồi nợ với kiểm tra, giám sát và phối hợp xử lý vi phạm. BHXH tỉnh Gia Lai cũng thường xuyên nhắc nhở các đơn vị sử dụng lao động thực hiện nghĩa vụ; đồng thời tăng cường phối hợp thanh tra, kiểm tra, trong đó chú trọng kiểm tra đột xuất đối với những doanh nghiệp có khả năng thu hồi nợ.
Việc tăng cường phối hợp giữa BHXH tỉnh với Viện Kiểm sát, Công an, Liên đoàn Lao động tỉnh và Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cũng được đẩy mạnh. Phó Giám đốc BHXH tỉnh Gia Lai Đặng Văn Lý cho biết, thông qua các quy chế phối hợp, các đơn vị sẽ trao đổi thông tin, theo dõi tình hình chấp hành pháp luật của doanh nghiệp. Từ đó kịp thời phát hiện những trường hợp có dấu hiệu vi phạm để bảo vệ quyền lợi người lao động.
Song song đó, từ phía BHXH tỉnh Gia Lai cũng chủ động nắm bắt tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp để lựa chọn biện pháp đôn đốc phù hợp. Đối với các đơn vị gặp khó khăn thực tế, cơ quan chức năng có thể làm việc, xác định nguyên nhân và yêu cầu xây dựng phương án khắc phục. Với trường hợp cố tình chậm đóng, trốn đóng hoặc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng sẽ kiên quyết xử lý. Trong đó, công tác kiểm tra, chuyển hồ sơ và xử lý theo quy định sẽ được tăng cường.
Việc kiên trì chủ động phòng ngừa, đồng thời kiên quyết xử lý hành vi vi phạm sẽ góp phần nâng cao tính tuân thủ của doanh nghiệp, hạn chế tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN kéo dài. Đây cũng là cơ sở để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, củng cố niềm tin vào hệ thống an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Gia Lai.
