 |
| Người lao động bị mất việc làm đăng ký tham gia lớp học nghề được quỹ BHTN hỗ trợ tiền ăn trưa. |
Thêm hỗ trợ tiền ăn, tạo điều kiện học nghề thực chất
Trong bối cảnh thị trường lao động không ngừng biến động, việc nâng cao kỹ năng nghề nghiệp góp phần giúp người lao động thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường việc làm và tăng cơ hội tìm kiếm việc làm mới. Đặc biệt, từ ngày 1/1/2026, người lao động khi thất nghiệp đăng ký tham gia học nghề sẽ được quỹ BHTN hỗ trợ tiền ăn trưa. Đây là một hỗ trợ tuy giá trị không lớn, nhưng mang ý nghĩa thiết thực đối với người lao động, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí, tạo điều kiện để họ yên tâm học tập. Theo quy định, người lao động tham gia học nghề được hỗ trợ học phí và tiền ăn trưa 50.000 đồng/người/ngày thực học, trong thời gian tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng tay nghề.
Về thanh toán kinh phí hỗ trợ tiền ăn cho người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề, Phòng Chế độ bảo hiểm xã hội sẽ căn cứ số ngày học thực tế của người lao động tại danh sách đề nghị thanh toán hỗ trợ người lao động tham gia đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề của cơ sở đào tạo nghề nghiệp và quyết định hưởng, lập danh sách thanh toán hỗ trợ tiền ăn đối với người lao động tham gia. Thời hạn thực hiện trong 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được danh sách đề nghị của cơ sở đào tạo nghề nghiệp. Đơn vị được giao nhiệm vụ chi trả căn cứ danh sách, thực hiện chi trả qua tài khoản cá nhân cho người hưởng.
Thực tiễn cho thấy, đa số người lao động tham gia học nghề từ BHTN đều đang trong giai đoạn khó khăn, mất việc làm và chưa có thu nhập ổn định. Khi tham gia các khóa đào tạo, họ không chỉ đầu tư thời gian mà còn phải chi trả nhiều khoản sinh hoạt hằng ngày. Theo chia sẻ của bà Vũ Thị Thanh Liễu, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội (Sở Nội vụ), đối với người lao động thất nghiệp, đây là chính sách rất nhân văn, khuyến khích họ đăng ký học nghề để sớm tìm được một công việc mới sau khi bị mất việc làm.
Những năm trước đây, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội thường tiếp nhận nhiều người lao động từ các tỉnh khác như Hòa Bình, Hải Dương, Bắc Giang (cũ) về Hà Nội tham gia học nghề. Do quãng đường xa, nhiều lao động phải ở lại, tốn kém thêm một khoản chi phí. Vì vậy, khoản hỗ trợ tiền ăn 50.000 đồng, được chuyển thẳng vào tài khoản của người lao động là nguồn động viên, khuyến khích người lao động bảo hiểm thất nghiệp đăng ký tham gia học nghề. Việc được quan tâm, hỗ trợ từ Nhà nước giúp người lao động cảm thấy được đồng hành, từ đó có thêm động lực để vượt qua giai đoạn khó khăn. “Nhiều lao động khi được chúng tôi thông báo là theo Luật mới được hỗ trợ tiền ăn 50.000 đồng/ngày khi học nghề, họ rất phấn khởi và tham gia đăng ký ngay. Bởi vừa học nghề để biết thêm một kỹ năng, vừa có thêm một khoản tiền, đối với những người lao động bị thất nghiệp đang trong thời gian khủng hoảng về kinh tế thì rất quý”, bà Liễu chia sẻ.
Theo ông Phạm Xuân Vinh, Trưởng phòng nghiệp vụ BHTN (Trung tâm Quốc gia về dịch vụ việc làm - Bộ Nội vụ), dù khoản hỗ trợ tiền ăn không lớn, song có thể phần nào gây sức ép nhất định lên quỹ BHTN. Vì vậy, đây là chính sách nhân văn của Nhà nước hỗ trợ để người lao động có thêm khoản chi phí trang trải trong thời gian học nghề, nhất là với những người lao động ở xa.
Tuy nhiên, nếu chỉ hỗ trợ tiền ăn thì chưa thể tác động nhiều đến việc nâng số lao động thất nghiệp tham gia học nghề. Bởi lẽ, đây không phải là cái yếu tố tiên quyết để thúc đẩy người lao động đăng ký học nghề. Phần đông người lao động khi thất nghiệp vẫn muốn có việc làm ngay thay vì phải đi học nghề. Do vậy, mục tiêu hỗ trợ học nghề là rất nhân văn nhưng cần xét theo nhu cầu khách quan, nhu cầu cá nhân của từng người lao động có mong muốn học nghề hay không. “Theo số lượng chúng tôi thống kê được, người lao động bị thất nghiệp có độ tuổi từ 35 trở lên chiếm tỷ lệ cao nhất. Nếu họ nghỉ việc rồi học một nghề khác rất ngắn hạn thì khó thể là một ngành nghề chuyên sâu được. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng chưa mong muốn tuyển dụng những lao động chỉ có trình độ học nghề 3 tháng hoặc 6 tháng”, bà Liễu dẫn chứng.
Trợ cấp thất nghiệp đảm bảo thu nhập
Bên cạnh các hỗ trợ về đào tạo và học nghề, chính sách BHTN tiếp tục duy trì và hoàn thiện cơ chế trợ cấp nhằm đảm bảo thu nhập tạm thời cho người lao động khi mất việc. Theo ông Trần Tuấn Tú, Trưởng phòng BHTN (Cục Việc làm) mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng vẫn được xác định bằng khoảng 60% mức bình quân tiền lương của 6 tháng đóng BHTN gần nhất trước khi thất nghiệp. Đây là mức hỗ trợ được thiết kế “đủ để đảm bảo đời sống nhưng vẫn tạo động lực để người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động”.
Điểm đáng chú ý là cách xác định thời gian đóng để tính hưởng đã được điều chỉnh linh hoạt hơn. Thay vì hiểu “6 tháng liền kề” theo nghĩa liên tục tuyệt đối, quy định mới cho phép tính 6 tháng cuối cùng có đóng BHTN trước khi chấm dứt hợp đồng, kể cả trong trường hợp quá trình tham gia bị gián đoạn do nghỉ thai sản, nghỉ không lương hoặc tạm hoãn hợp đồng.
Theo ông Trần Tuấn Tú, cách tiếp cận này “vừa đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng, vừa phù hợp với thực tế quá trình làm việc của người lao động”. Ngoài khoản trợ cấp bằng tiền, trong thời gian hưởng, người lao động còn được cấp thẻ bảo hiểm y tế, đồng thời tiếp tục được tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí để sớm quay lại thị trường lao động. Như vậy, chính sách không chỉ dừng ở việc hỗ trợ tài chính ngắn hạn mà còn kết hợp nhiều công cụ nhằm giúp người lao động ổn định cuộc sống và tìm kiếm cơ hội việc làm mới.
