Đối thoại với doanh nghiệp - Giải pháp mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội bắt buộc

Cơ quan BHXH đối thoại với doanh nghiệp về chính sách BHXH.

Tháo gỡ “điểm nghẽn” về chính sách

Theo báo cáo của BHXH Việt Nam, cơ quan này đã tiếp nhận hơn 883 nghìn gói tin quyết toán thuế với gần 58,8 triệu bản ghi của hơn 720 nghìn đơn vị. Sau khi xử lý dữ liệu, hệ thống xác định còn hơn 9,25 triệu bản ghi chưa đối soát được với dữ liệu người tham gia BHXH bắt buộc, tạo cơ sở để các đơn vị nghiệp vụ tiếp tục rà soát, mở rộng diện bao phủ BHXH.

Từ cơ sở dữ liệu do cơ quan Thuế cung cấp, BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố tiếp tục rà soát, khai thác, phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc theo quy định.

Tại BHXH TP. Hà Nội, qua rà soát cho thấy, mặc dù cơ quan BHXH đã có văn bản đề nghị các đơn vị đăng ký tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người lao động thuộc diện bắt buộc, song tình trạng doanh nghiệp chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ; chưa lập hồ sơ tham gia cho người lao động hoặc chưa gửi báo cáo giải trình theo quy định vẫn xảy ra.

Để đồng hành với doanh nghiệp, BHXH TP. Hà Nội cùng các BHXH cơ sở đã mời đại diện các đơn vị đến làm việc trực tiếp. Tại buổi làm việc, cơ quan BHXH đã đối chiếu hồ sơ pháp lý, hợp đồng lao động, bảng thanh toán tiền lương; phối hợp với doanh nghiệp xác định chính xác số lao động thuộc diện phải tham gia BHXH, BHYT, đồng thời lập biên bản làm việc đối với từng trường hợp cụ thể.

Cùng với việc xác định đúng đối tượng tham gia, cơ quan BHXH tuyên truyền các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT đến với doanh nghiệp; hướng dẫn đơn vị hoàn thiện hồ sơ; hỗ trợ kê khai các biểu mẫu và nộp hồ sơ qua giao dịch điện tử, dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tiếp tại cơ quan BHXH.

Với cách làm như vậy, giúp cơ quan BHXH và doanh nghiệp đạt được kết quả cao trong thực hiện chính sách pháp luật. Đơn cử, tại cuộc đối thoại mới đây tại BHXH cơ sở Long Biên, qua triển khai làm việc trực tiếp với 184 đơn vị, đã có 72 đơn vị đến làm việc; 2 đơn vị tạm dừng hoạt động; 111 đơn vị đề nghị lùi lịch để hoàn thiện hồ sơ.

Đáng chú ý, ngay sau buổi làm việc đã có 27 đơn vị đăng ký tham gia BHXH cho giám đốc không hưởng lương; 32 đơn vị thực hiện báo tăng lao động tham gia BHXH, BHYT; 13 đơn vị có văn bản giải trình chưa phát sinh lao động thuộc diện tham gia và cam kết thực hiện ngay khi có phát sinh.

Hay tại BHXH cơ sở Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ tổ chức đối thoại đối với 35 đơn vị, doanh nghiệp chưa tham gia, tham gia chưa đầy đủ BHXH, BHYT bắt buộc, đơn vị đang chậm đóng BHXH, BHYT.

Sau khi được tháo gỡ khó khăn, đã có 2 đơn vị chậm đóng từ 6 tháng trở lên khắc phục số nợ đọng BHXH, BHYT; 32 đơn vị đã nộp với số tiềm 1,6 tỷ đồng; 120 lao động chưa tham gia đầy đủ đã báo tăng và 6 đơn vị gửi đóng thêm số lao động mới.

Đại diện đơn vị sử dụng lao động đặt câu hỏi tại hội nghị đối thoại chính sách.

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Một điểm nổi bật trong hình thức đối thoại chính sách là tập trung xử lý các tình huống cụ thể, sát thực tế. Tại hội nghị đối thoại, cơ quan BHXH dành nhiều thời gian trao đổi, giải đáp trực tiếp các câu hỏi, băn khoăn, kiến nghị của doanh nghiệp liên quan đến chế độ BHXH (như, trường hợp nghỉ ốm ngắn ngày, báo giảm thai sản trong các tháng có ngày lễ, Tết, tai nạn lao động…), công tác thu và quản lý người tham gia, việc triển khai sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử, cũng như các tình huống phát sinh trong thực tiễn. Đồng thời, các vướng mắc về hợp đồng lao động không trọn thời gian và công tác cấp sổ BHXH cũng đã được đại diện cơ quan BHXH giải đáp cụ thể.

Trong bối cảnh hệ thống chính sách an sinh xã hội tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt với việc triển khai Luật BHXH năm 2024, cùng các quy định mới liên quan đến việc làm, BHTN, yêu cầu đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp không chỉ là tuân thủ pháp luật, mà còn là chủ động thích ứng và cập nhật chính sách.

Đặc biệt, với các địa phương có số lượng doanh nghiệp và người lao động đông, quan hệ lao động đa dạng thì việc tổ chức hội nghị đối thoại nhằm giảm áp lực về nhân sự, tiến độ thời gian đang đặt ra yêu cầu cấp thiết.

Cùng quan điểm, ông Trần Hải Nam, Phó Cục trưởng Cục Tiền lương và BHXH (Bộ Nội vụ) cho biết, thông qua hoạt động đối thoại, những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn triển khai tại doanh nghiệp cũng được ghi nhận đầy đủ. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ quan liên quan tiếp tục hoàn thiện công tác hướng dẫn, nâng cao chất lượng phục vụ và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chính sách BHXH, BHYT, BHTN ngày càng hiệu quả.

Đáng chú ý, tại quyết định số 176/QĐ-BNV nêu rõ giai đoạn 2026-2030, cơ quan BHXH cần đẩy mạnh hơn nữa các hội nghị đối thoại, kịp thời đồng hành với doanh nghiệp trong thực hiện chính sách BHXH. Cạnh đó, kế hoạch số 68/KH-BHXH, tại mục 2.1 BHXH Việt Nam định hướng BHXH các tỉnh, thành phố tổ chức các hoạt động tuyên truyền, đối thoại, tư vấn, giải đáp chính sách trực tiếp đến các đơn vị, doanh nghiệp tham gia BHXH, BHYT trên địa bàn.

Từ những quan điểm lãnh đạo, chỉ đạo nêu trên, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn hệ thống BHXH Việt Nam đã tổ chức hơn 6.900 hội nghị tuyên truyền, tư vấn, đối thoại, thu hút gần 398.000 lượt người tham dự. Hình thức truyền thông này của hệ thống BHXH đang phát huy hiệu quả trong phát triển người tham gia BHXH, BHYT bắt buộc, bảo đảm quyền lợi của người lao động và thực hiện mục tiêu an sinh xã hội bền vững.