 |
| Chương trình do BHXH TP. Hồ Chí Minh phối hợp Báo Người Lao Động tổ chức. Ảnh: BH |
Tăng 8% lương hưu từ tháng 7/2026 áp dụng cho ai?
Tại buổi giao lưu trực tuyến “Lương hưu - Bài toán an sinh cho người lao động” do BHXH TP. Hồ Chí Minh phối hợp Báo Người Lao Động tổ chức, hàng loạt câu hỏi xoay quanh mức hưởng lương hưu, điều kiện đóng BHXH, hồ sơ thủ tục và quyền lợi sau nghỉ hưu đã được lãnh đạo cơ quan BHXH TP. Hồ Chí Minh giải đáp.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là thông tin tăng lương hưu từ ngày 1/7/2026. Bạn đọc Nguyễn Thanh đặt câu hỏi liệu việc điều chỉnh tăng 8% chỉ áp dụng cho người nghỉ hưu hưởng lương từ ngân sách hay toàn bộ người đang hưởng lương hưu.
Trả lời vấn đề này, ông Trần Dũng Hà, Phó giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định 162/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng.
Theo đó, từ ngày 1/7/2026, mức lương hưu và trợ cấp BHXH sẽ được điều chỉnh tăng thêm 8% đối với 9 nhóm đối tượng. Việc tăng này áp dụng cho người hưởng lương hưu không phân biệt tham gia BHXH bắt buộc hay tự nguyện; đóng theo hệ thống tiền lương Nhà nước hay tiền lương do doanh nghiệp quyết định; cũng không phân biệt nguồn chi trả từ ngân sách nhà nước hay quỹ BHXH.
Điều này đồng nghĩa người lao động nghỉ hưu từ khu vực doanh nghiệp cũng thuộc diện được điều chỉnh tăng lương hưu.
Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng về việc cải thiện thu nhập cho người nghỉ hưu, cũng có ý kiến cho rằng mức lương và lương hưu hiện nay vẫn chưa theo kịp chi phí sinh hoạt thực tế, nhất là ở các đô thị lớn.
Trước băn khoăn này, ông Hà thừa nhận thực tế vẫn còn không ít người có mức lương hưu chưa đáp ứng đủ nhu cầu cuộc sống. Dù Nhà nước đã nhiều lần điều chỉnh tăng lương hưu nhằm cải thiện đời sống cho người nghỉ hưu, song mức tăng vẫn chưa thể đáp ứng hoàn toàn kỳ vọng của một bộ phận người dân.
Theo lãnh đạo BHXH Thành phố, các đợt điều chỉnh gần đây không chỉ tăng theo tỷ lệ chung mà còn bổ sung hỗ trợ cho nhóm có mức lương hưu thấp. Cách điều chỉnh này nhằm bảo đảm công bằng giữa những người hưởng lương hưu, đồng thời thể hiện sự quan tâm với nhóm yếu thế, có hoàn cảnh khó khăn.
Câu hỏi về tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa cũng thu hút nhiều người lao động quan tâm, nhất là trong bối cảnh nhiều người muốn tính toán thời gian tham gia BHXH để bảo đảm mức hưởng tốt nhất khi về hưu.
Trả lời vấn đề này, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Trưởng Phòng tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia, BHXH TP. Hồ Chí Minh cho biết, căn cứ Điều 66 Luật BHXH 2024, lao động nam được hưởng mức lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tương ứng với 20 năm đóng BHXH. Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng sẽ được tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.
 |
| Tháo gỡ thắc mắc về lương hưu, đóng BHXH cho người lao động. Ảnh: BH |
Như vậy, lao động nam cần có 35 năm đóng BHXH để đạt tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa 75%.
Trong khi đó, với lao động nữ, bà Nguyễn Thị Hồng Thảo, Trưởng Phòng chế độ BHXH, BHXH TP. Hồ Chí Minh cho biết, mức hưởng 45% tương ứng với 15 năm đóng BHXH. Sau mốc này, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa cũng là 75%.
Theo cách tính này, lao động nữ cần có 30 năm đóng BHXH để được hưởng mức lương hưu tối đa.
Quy định trên cho thấy thời gian tham gia BHXH của lao động nữ để đạt mức hưởng tối đa thấp hơn 5 năm so với lao động nam.
Hồ sơ hưởng lương hưu gồm những gì?
Bên cạnh các chính sách mới, nhiều người lao động cũng quan tâm đến thủ tục, hồ sơ hưởng lương hưu khi đến tuổi nghỉ việc.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Thảo, hồ sơ hưởng chế độ hưu trí đối với người đang tham gia BHXH bắt buộc tại TP. Hồ Chí Minh gồm sổ BHXH hoặc dữ liệu tham gia BHXH; mẫu 14-HSB; văn bản xác nhận chấm dứt hợp đồng lao động hoặc quyết định nghỉ việc.
Ngoài ra, hồ sơ cần thể hiện đầy đủ thông tin như mã số BHXH, số căn cước công dân, số điện thoại liên hệ, nơi cư trú sau nghỉ hưu, hình thức nhận lương hưu, tài khoản ngân hàng (nếu nhận qua tài khoản) và nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu.
Một số trường hợp đặc biệt cần bổ sung giấy tờ liên quan như biên bản giám định suy giảm khả năng lao động, giấy xác nhận khuyết tật, giấy chứng nhận nhiễm HIV do tai nạn nghề nghiệp hoặc giấy tờ liên quan đến thời gian phục vụ trong quân đội.
Với người đang hưởng lương hưu nhưng chuyển nơi cư trú sang địa phương khác, thủ tục thay đổi nơi nhận lương hưu cũng là nội dung được quan tâm. Theo bà Nguyễn Thị Hồng Thảo, người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng có nhu cầu thay đổi nơi nhận hoặc hình thức nhận do chuyển nơi cư trú trong nước thì lập mẫu 14-HSB gửi cơ quan BHXH nơi đang chi trả.
Việc này giúp cơ quan BHXH cập nhật thông tin và thực hiện chi trả lương hưu đúng địa điểm, đúng hình thức người dân đăng ký.
Buổi giao lưu cho thấy người lao động đang đặc biệt quan tâm đến những thay đổi của chính sách BHXH trong giai đoạn mới, nhất là các quy định liên quan trực tiếp đến quyền lợi hưu trí và an sinh lâu dài.
Một nội dung khác được nhiều người lao động lớn tuổi quan tâm là quy định đóng BHXH tự nguyện một lần cho những năm còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
 |
| Người dân nhận lương hưu tại TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: PT |
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết, theo Luật BHXH 2014, người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thiếu không quá 10 năm đóng BHXH có thể đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu với mốc tối thiểu 20 năm tham gia.
Tuy nhiên, quy định mới đã có sự thay đổi đáng kể. Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, người tham gia BHXH tự nguyện đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng) thì được đóng một lần cho đủ 15 năm để hưởng lương hưu.
Theo bà Hồng Hạnh, việc giảm số năm đóng tối thiểu từ 20 xuống 15 năm được đánh giá mở rộng cơ hội hưởng lương hưu cho nhiều lao động tham gia muộn hoặc có quá trình đóng BHXH bị gián đoạn.
Đây cũng là một trong những thay đổi quan trọng nhất của Luật BHXH mới, nhằm tăng diện bao phủ an sinh xã hội và khuyến khích người lao động ở lại hệ thống thay vì rút BHXH một lần.
Không ít người lao động cũng bày tỏ thắc mắc liệu khi đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng vẫn tiếp tục làm việc thì có được đóng BHXH hay không.
Giải đáp vấn đề này, bà Nguyễn Thị Hồng Thảo cho biết Luật BHXH 2024 quy định người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng sẽ không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Tuy nhiên, trường hợp người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa hưởng lương hưu và vẫn tiếp tục làm việc theo hợp đồng lao động thuộc diện đóng BHXH bắt buộc thì vẫn có thể tiếp tục tham gia BHXH.
Quy định này giúp người lao động có thêm thời gian tích lũy năm đóng BHXH để tăng tỷ lệ hưởng lương hưu sau này.
