 |
| Người lao động cần thường xuyên kiểm tra quá trình tham gia BHXH, BHYT của mình thông qua các ứng dụng VssID-BHXH số, VNeID để bảo vệ quyền lợi của mình. Ảnh: BHXH Việt Nam |
Phó Giám đốc BHXH TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Quốc Thanh cho biết, tính đến hết tháng 9/2026, TP. Hồ Chí Minh có trên 36.300 đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp từ 3 tháng trở lên với số tiền hàng trăm tỷ đồng, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của hàng chục ngàn người lao động.
Đáng nói trong danh sách này có trên 1.800 đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng đã được cơ quan BHXH phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực mới lên làm việc nhưng không tham dự, thậm chí có đơn vị, doanh nghiệp cố tình không hợp tác.
Theo BHXH TP. Hồ Chí Minh, việc doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết các chế độ BHXH của người lao động, nhất là chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí và các quyền lợi liên quan đến quá trình tham gia BHXH. Cơ quan BHXH chỉ giải quyết quyền lợi khi căn cứ vào quá trình và mức đóng BHXH, BHYT thực tế của chủ sử dụng lao động và người lao động.
Với thời gian doanh nghiệp chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ, việc giải quyết quyền lợi có thể bị ảnh hưởng. Cũng theo quy định của pháp luật, người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng BHXH bắt buộc và bồi thường theo quy định nếu không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm đóng mà gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Vì vậy BHXH TP. Hồ Chí Minh khuyến cáo, người lao động nên kiểm tra định kỳ, không chờ đến khi nghỉ việc hoặc phát sinh chế độ mới rà soát. Việc phát hiện sớm giúp người lao động có thời gian đề nghị doanh nghiệp khắc phục.
“Đặc biệt, người lao động cần lưu giữ hợp đồng lao động, bảng lương, chứng từ bị khấu trừ tiền lương liên quan và kịp thời phản ánh khi phát hiện đơn vị, doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ đóng BHXH. Việc phát hiện sớm sẽ giúp các cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý, hạn chế ảnh hưởng đến quyền lợi của NLĐ”, ông Nguyễn Quốc Thanh khuyến cáo.
 |
| BHXH TP. Hồ Chí Minh giải quyết quyền lợi cho người lao động. Ảnh: Lê Văn |
Theo BHXH TP. Hồ Chí Minh có 4 cách tra cứu quá trình tham gia BHXH nhanh chóng, thuận tiện, từ đó giúp bảo vệ người lao động hiệu quả. Cụ thể, người lao động có thể chủ động tra cứu quá trình tham gia BHXH, thời gian đóng và thông tin đơn vị sử dụng lao động thông qua ứng dụng VssID, VNeID, Cổng Thông tin điện tử BHXH Việt Nam hoặc Tổng đài hỗ trợ 1900 9068.
Việc nắm rõ các kênh tra cứu giúp người dân thuận tiện theo dõi quá trình đóng BHXH, kịp thời phát hiện thông tin chưa đầy đủ hoặc sai lệch để liên hệ cơ quan BHXH, đơn vị sử dụng lao động kiểm tra, hỗ trợ.
Đối với việc tra cứu thông qua ứng dụng VneID, các bước người lao động cần thực hiện: Đăng nhập ứng dụng VneID; chọn mục “Ví giấy tờ”; chọn mục “Bảo hiểm xã hội”.
Hệ thống sẽ hiển thị: Quá trình tham gia BHXH; thông tin về tổng thời gian tham gia, chậm đóng; thông tin đơn vị sử dụng lao động.
Tra cứu thông qua ứng dụng VssID. Các bước thực hiện: Đăng nhập ứng dụng VssID; chọn mục quá trình tham gia; chọn “BHXH”.
Hệ thống sẽ hiển thị: Tổng thời gian tham gia BHXH; thời gian chậm đóng; các giai đoạn tham gia và thông tin đơn vị sử dụng lao động.
Tra cứu trên Cổng Thông tin điện tử BHXH Việt Nam. Địa chỉ truy cập: https://baohiemxahoi.gov.vn. Các bước thực hiện: Chọn mục “Tra cứu trực tuyến”; chọn mục “Tra cứu quá trình tham gia BHXH”; nhập thông tin và xác thực OTP. Hệ thống sẽ cung cấp dữ liệu quá trình tham gia BHXH và thông tin đơn vị sử dụng lao động.
Tra cứu qua Tổng đài hỗ trợ 1900 9068 (Cước phí 1.000đ/phút). Gọi tổng đài để được tổng đài viên hỗ trợ, tư vấn, hướng dẫn tra cứu quá trình tham gia BHXH; giải đáp vướng mắc liên quan; hỗ trợ thông tin tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp.
Lưu ý khi thông tin hiển thị không đầy đủ, người lao động cần kiểm tra thông tin cá nhân (họ tên, ngày tháng năm sinh, mã số BHXH); kiểm tra thời gian làm việc và khoảng thời gian muốn tra cứu.
Trường hợp không có dữ liệu, người lao động liên hệ với đơn vị, doanh nghiệp hoặc cơ quan BHXH để được kiểm tra, hỗ trợ.
Từ ngày 1/8/2025, số định danh cá nhân, căn cước công dân được sử dụng để thay thế mã số BHXH của người tham gia. Do đó, người lao động cần bảo đảm thông tin định danh được cập nhật chính xác khi thực hiện các giao dịch, tra cứu liên quan đến BHXH.
Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, nếu phát hiện doanh nghiệp chưa đóng, đóng thiếu hoặc kê khai mức lương thấp hơn thực tế, người lao động nên trao đổi với doanh nghiệp để yêu cầu kiểm tra, khắc phục.
Nếu doanh nghiệp không giải quyết, người lao động có thể phản ánh đến cơ quan BHXH, tổ chức công đoàn hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Doanh nghiệp chậm đóng BHXH thì phải nộp đủ số tiền BHXH còn thiếu, đồng thời nộp thêm khoản tiền tính theo mức 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng và số ngày chậm đóng.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo hành vi và số lượng người lao động bị ảnh hưởng, với mức phạt đối với tổ chức có thể lên đến 150 triệu đồng.
Doanh nghiệp vi phạm cũng không được xem xét các danh hiệu thi đua, khen thưởng. Trường hợp có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, hành vi trốn đóng BHXH còn có thể bị xử lý hình sự theo quy định.
Về phía người lao động, BHXH TP. Hồ Chí Minh khuyến nghị cần chủ động thu thập và lưu giữ các tài liệu chứng minh quá trình làm việc, tiền lương và nghĩa vụ đóng BHXH của doanh nghiệp như hợp đồng lao động, bảng lương, chứng từ trả lương.
Nếu việc chậm đóng khiến quyền lợi BHYT bị gián đoạn, người lao động nên giữ lại hóa đơn, chứng từ khám chữa bệnh, đơn thuốc và các khoản chi phí thực tế để làm căn cứ yêu cầu giải quyết quyền lợi, bồi thường nếu có căn cứ pháp lý.
Khi phát hiện quyền lợi BHXH bị ảnh hưởng, người lao động có thể tìm đến tổ chức công đoàn cơ sở hoặc công đoàn cấp trên, cơ quan BHXH và hòa giải viên lao động tại địa phương để được hướng dẫn, hỗ trợ.
