Đối thoại từ sớm, khơi thông “mạch nguồn”
Trong bức tranh an sinh xã hội, phát triển người tham gia BHXH tự nguyện và bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình luôn là bài toán khó, nhất là ở những nơi có tỷ lệ lao động phi chính thức cao. Trên địa bàn do BHXH cơ sở Sơn Tịnh quản lý, với 6 xã, 92 thôn, phần lớn người dân sống bằng nông nghiệp và buôn bán nhỏ lẻ, khiến thách thức càng hiện hữu rõ nét.
 |
| BHXH cơ sở Sơn Tịnh gặp mặt, đối thoại trực tiếp với các nhân viên thu tiêu biểu. |
Năm 2026, BHXH cơ sở Sơn Tịnh được giao chỉ tiêu phát triển 5.174 người tham gia BHXH tự nguyện, tăng 1.800 người so với năm trước; đồng thời phát triển 147.806 người tham gia BHYT hộ gia đình, tăng thêm 8.884 người. Không chỉ là áp lực về số lượng, đây còn là bài toán về cách tiếp cận.
Thay vì triển khai theo lối mòn hành chính, BHXH cơ sở Sơn Tịnh lựa chọn hướng đi mới, tổ chức gặp mặt, đối thoại trực tiếp với các nhân viên thu tiêu biểu thuộc các Tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT - lực lượng “đứng mũi chịu sào” trong công tác vận động.
Mới đây, buổi gặp mặt như thế đã được tổ chức, đây không đơn thuần là tổng kết hay giao nhiệm vụ, mà trở thành một “diễn đàn mở”, với sự tham gia của 32 nhân viên thu đến từ 4 tổ chức hỗ trợ và phát triển đối tượng. Đáng chú ý, trong thành phần tham dự có các trưởng thôn, chi hội trưởng, cán bộ hội đoàn thể – lực lượng nòng cốt tại cơ sở, cùng đại diện Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT các xã.
Tại đây, 16 ý kiến phát biểu đã tập trung làm rõ những vướng mắc từ thực tiễn, như thu nhập người dân chưa ổn định, tâm lý e dè khi tham gia dài hạn và sự thiếu hụt thông tin cụ thể về quyền lợi, mức đóng. Những rào cản tưởng như quen thuộc, nhưng nếu không được lắng nghe đầy đủ, vẫn sẽ là “điểm nghẽn” kéo dài.
Chính từ những cuộc đối thoại như vậy, “mạch nguồn” thông tin và niềm tin được khơi thông ngay từ cơ sở.
Lấy nhân viên thu làm trung tâm, đưa chính sách đến gần người dân
Điểm đáng chú ý không nằm ở quy mô buổi gặp mặt, mà ở cách tiếp cận, coi nhân viên thu không chỉ là lực lượng thực thi, mà là “đối tác đồng hành” trong phát triển chính sách.
Ông Võ Văn Tâm, Giám đốc BHXH cơ sở Sơn Tịnh nhìn nhận, “nếu chỉ giao chỉ tiêu mà không lắng nghe thực tiễn thì rất khó thành công. Nhân viên thu là người hiểu dân nhất, nắm rõ từng hoàn cảnh cụ thể. Vì vậy, đối thoại với họ là điều bắt buộc nếu muốn chính sách đi vào cuộc sống bền vững.”
Từ cách tiếp cận đó, nhân viên thu không chỉ vận động, mà trở thành cầu nối trực tiếp giữa chính sách và người dân.
 |
| Nhân viên thu không chỉ vận động, mà trở thành cầu nối trực tiếp giữa chính sách và người dân. |
Năm 2026, đơn vị triển khai linh hoạt các hình thức tuyên truyền và tư vấn theo nhóm đối tượng, kết hợp giữa định hướng chỉ tiêu và đồng hành tháo gỡ. Cụ thể, tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền và Ban Chỉ đạo cấp xã để tổ chức tuyên truyền có trọng tâm; đồng thời cung cấp tài liệu, bảng mức đóng chi tiết, giúp nhân viên thu có đủ “công cụ” tiếp cận, thuyết phục và nói trúng nhu cầu người dân.
Ở góc độ thực tiễn, bà Nguyễn Thị Thu Trang, nhân viên thu lâu năm chia sẻ, “Người dân không từ chối chính sách, họ chỉ chưa hiểu rõ hoặc chưa thấy phù hợp. Khi được giải thích cụ thể quyền lợi, mức đóng và tính lâu dài, nhiều người thay đổi rất nhanh.”
Theo bà Trang, điều quan trọng không phải nói nhiều, mà là nói “trúng” – trúng nhu cầu, trúng nỗi lo và trúng khả năng tài chính.
Thực tế cho thấy, khi người dân được giải thích rõ về quyền lợi dài hạn như lương hưu, được tư vấn mức đóng phù hợp và tháo gỡ tâm lý e ngại, sự do dự ban đầu dần được thay thế bằng sự chủ động tham gia.
Đối thoại trực tiếp với cơ quan BHXH vì thế giúp nhân viên thu tự tin hơn, linh hoạt hơn trong vận động, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và người dân.
Tại buổi gặp mặt, 10 nhân viên thu có thành tích nổi bật năm 2025 đã được biểu dương. Trong đó, bà Nguyễn Thị Ái Việt (xã Nghĩa Giang) phát triển 240 người tham gia BHXH tự nguyện và 1.700 người tham gia BHYT hộ gia đình; bà Nguyễn Thị Thu Trang (xã Thọ Phong) đạt 210 người tham gia BHXH tự nguyện và 1.500 người tham gia BHYT hộ gia đình. Thu nhập bình quân của lực lượng này đạt 9–10 triệu đồng/tháng, cho thấy tính ổn định và bền vững của mạng lưới nhân viên thu.
Tổng số người tham gia BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình do các nhân viên thu dự buổi gặp mặt vận động được đạt khoảng 2.400 người BHXH tự nguyện và 19.200 người BHYT, chiếm gần 70% tổng số người tham gia trên toàn địa bàn. Con số này cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng nhân viên thu trong mở rộng diện bao phủ an sinh.
Từ thôn xóm đến chính sách, khi niềm tin được “đo đếm” bằng hành động
Nếu nhân viên thu là “cầu nối”, thì chính quyền cơ sở và các trưởng thôn chính là “điểm tựa” để chính sách lan tỏa sâu rộng.
Ông Nguyễn Xuân Vỹ, Trưởng phòng Văn hóa xã hội xã Nghĩa Giang chia sẻ, “ở cơ sở, người dân thường tin và nghe trưởng thôn trước, bởi gần gũi, hiểu hoàn cảnh từng hộ. Nếu nắm chắc chính sách, nói đúng, nói trúng thì bà con sẽ nghe; còn nếu chưa nắm rõ thì rất khó vận động.”
Theo ông Vỹ, điều người dân quan tâm không phải khẩu hiệu, mà là đóng bao nhiêu, được gì, khi nào được hưởng. Vì vậy, thông tin rõ ràng, minh bạch là yếu tố then chốt.
Sự phối hợp giữa BHXH cơ sở, nhân viên thu và chính quyền địa phương vì thế tạo thành một “tam giác vững chắc”, giúp chính sách đi từ văn bản vào đời sống.
Kết thúc buổi gặp mặt, 100% nhân viên thu tham gia cam kết đồng hành hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026, thể hiện sự đồng thuận trong nhận thức và hành động.
Từ đó cho thấy, muốn phát triển bền vững phải bắt đầu từ con người. Cách làm này phản ánh sự chuyển biến trong tư duy quản lý, từ hành chính sang phục vụ, từ áp đặt sang đối thoại.
Trong bối cảnh hướng tới bao phủ BHXH toàn dân, những cách làm từ cơ sở như BHXH cơ sở Sơn Tịnh không chỉ có ý nghĩa tại chỗ, mà còn gợi mở hướng tiếp cận cho nhiều địa bàn khác.
Chính sách dù đúng đến đâu, nếu không chạm tới niềm tin của người dân thì vẫn khó thành công. Niềm tin ấy không đến từ khẩu hiệu, mà được bồi đắp từ những cuộc đối thoại cụ thể như thế.
“Mạch nguồn” an sinh không tự chảy, mà được khơi thông từ cơ sở – nơi gần dân nhất, hiểu dân nhất và quyết định hiệu quả của mọi chính sách.
