 |
| Toàn cảnh Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026 của BCĐ thực hiện chính sách BHXH, BHYT tỉnh Quảng Ngãi. |
Sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị vì an sinh bền vững
Quán triệt quan điểm phát triển kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo củng cố, phát huy vai trò Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT (BCĐ) ngay khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp.
Từ BCĐ cấp tỉnh đến 96 xã, phường, cơ chế phối hợp được rà soát theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ kết quả. Trong bối cảnh không còn cấp trung gian, mọi chỉ đạo phải đi thẳng xuống cơ sở; đồng thời phản ánh từ cơ sở được tiếp nhận, xử lý kịp thời, hạn chế “độ trễ” trong điều hành chính sách.
Nhờ đó, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 186.350 người tham gia BHXH bắt buộc (tăng 1,91% so với năm trước); 45.732 người tham gia BHXH tự nguyện; 1.753.116 người tham gia BHYT, đạt 95,17% dân số, hoàn thành 100,03% chỉ tiêu được giao.
Phát biểu tại Hội nghị Tổng kết năm 2025 của BCĐ thực hiện chính sách BHXH, BHYT tỉnh vào chiều ngày 6/3/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi- Trưởng BCĐ Nguyễn Ngọc Sâm nhấn mạnh: “Thực hiện chính sách BHXH, BHYT không chỉ là nhiệm vụ an sinh mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng gắn với ổn định xã hội. Mô hình hai cấp đòi hỏi BCĐ các cấp phải chủ động, sâu sát hơn, không để xảy ra khoảng trống quản lý”.
Hội nghị có sự tham dự của 96 BCĐ xã, phường cùng các sở, ban, ngành liên quan. 12 tham luận tại hội nghị cho thấy điểm chung - khi chính quyền cơ sở chủ động vào cuộc, bám sát từng thôn, từng nhóm dân cư, chính sách an sinh thực sự đi vào đời sống.
Từ thực tế địa phương, hội nghị thống nhất định hướng năm 2026: giao chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT đến từng xã, phường. Từ đó BCĐ cấp xã phối hợp BHXH cơ sở phân bổ cụ thể đến từng thôn.
Cách làm này đưa công tác phát triển người tham gia từ cấp quản lý về tận địa bàn dân cư, bảo đảm triển khai căn cơ và sát thực tế đời sống. Nhiều mô hình hiệu quả cũng được chia sẻ tại hội nghị. Tại xã Long Phụng, địa phương được chọn xây dựng xã điểm bao phủ BHYT toàn dân, BCĐ xã rà soát dữ liệu dân cư, xác định nhóm chưa tham gia để có cách tiếp cận phù hợp.
Ông Nguyễn Văn Thạch - Phó Chủ tịch UBND xã, Phó thường trực BCĐ xã Long Phụng cho biết: “Chúng tôi xác định phải nắm chắc từng hộ dân, từng nhóm đối tượng chưa tham gia. Khi dữ liệu rõ ràng, việc tuyên truyền, vận động mới trúng đích và hiệu quả.”
Chỉ trong 3 tháng cuối năm 2025, tỷ lệ bao phủ BHYT của xã tăng từ 84,46% lên 97%, tạo nền tảng cho mục tiêu bao phủ toàn dân.
Trong khi đó, tại đặc khu Lý Sơn, việc phát triển BHXH tự nguyện được bắt đầu từ sự nêu gương của cán bộ, công chức trong vận động người thân tham gia. Phó Chủ tịch UBND đặc khu, Phó Trưởng Ban Thường trực BCĐ Ngô Đình Mẫn chia sẻ: “Ở địa bàn hải đảo, dân số không lớn nên Lý Sơn bắt đầu từ sự nêu gương của cán bộ. Khi mỗi cán bộ vận động được người thân tham gia BHXH tự nguyện, niềm tin vào chính sách sẽ lan tỏa trong từng gia đình.”
Năm 2025, toàn đặc khu có 1.541 người tham gia BHXH tự nguyện, đạt 104,26% kế hoạch; trong đó hơn 300 người là thân nhân cán bộ, công chức, viên chức.
Từ thực tế cơ sở, hội nghị khẳng định: Phát triển người tham gia BHXH, BHYT không chỉ là nhiệm vụ của ngành BHXH mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Khi chính sách được triển khai từ những đơn vị gần dân nhất, mở rộng bao phủ không còn là phong trào ngắn hạn mà trở thành quá trình phát triển bền vững.
Khi chính sách trở thành lựa chọn cho tương lai
Chuyển động của cơ chế chỉ thực sự có ý nghĩa khi chính sách chạm đến từng hộ dân, trở thành quyết định chủ động của người dân.
Anh Nguyễn Trọng Huy (sinh năm 1998, thôn Thọ Đông, xã Tịnh Thọ) - một trong những người tham gia BHXH tự nguyện hồi tháng 5/2025, chia sẻ: “Nhà tôi giờ đã có ba người tham gia BHXH tự nguyện. Ba mẹ tôi đóng gần ba năm rồi, giờ tới lượt tôi. Làm lao động tự do, mình tự lo cho mình thôi. Sau này có lương hưu hằng tháng, lại có thẻ BHYT đi khám bệnh, khỏi phải trông cậy con cái. Tới đây tôi cũng vận động vợ tham gia cho yên tâm lâu dài.”
 |
| Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026 của BCĐ thực hiện chính sách BHXH, BHYT tỉnh Quảng Ngãi, với sự tham dự của 96 BCĐ xã, phường và các sở, ngành liên quan. |
Câu chuyện của anh Huy cho thấy sự chuyển biến trong nhận thức: từ chờ vận động sang chủ động tham gia, từ lo trước mắt sang tính chuyện lâu dài.
Nếu BHXH tự nguyện là sự chuẩn bị cho ngày mai, thì BHYT là tấm lưới an toàn khi rủi ro xảy ra. Ông Trần Rô.B. (sinh năm 1970, xã Long Phụng) hồi tháng 4/2025 trải qua hơn 10 ngày điều trị với chi phí hơn 112 triệu đồng, toàn bộ được quỹ BHYT chi trả. “Không có thẻ BHYT, chắc gia đình tôi phải vay mượn thì khổ lắm”, ông chia sẻ.
Ở một phương diện khác của chính sách, bà Lê Thị Suốt (sinh năm 1968, thôn Đông Sông, xã Đăk Pék) chính thức hưởng lương hưu BHXH từ tháng 2/2026 sau 18 năm 10 tháng tham gia, gồm cả bắt buộc và tự nguyện.
Nhận kỳ lương đầu tiên trùng đợt chi trả gộp hai tháng với số tiền hơn 4,58 triệu đồng, bà xúc động chia sẻ: “Ngày trước tham gia chỉ nghĩ dành dụm cho tương lai, không ngờ giờ thành chỗ dựa vững vàng.” Theo bà, điều quý nhất không chỉ là thu nhập: “Có khoản tiền đều đặn mỗi tháng, mình sống chủ động hơn, không phải trông chờ vào ai.”.
Không phải những lời hoa mỹ, chính sự giản dị ấy làm rõ giá trị của chính sách rằng, khoản tiền dù không lớn nhưng đủ để một người phụ nữ vùng cao bước vào tuổi già với sự tự chủ.
Kỷ cương thực thi - nền tảng mở rộng bao phủ an sinh
Song song với mở rộng diện bao phủ, việc giữ vững kỷ cương thực thi và bảo đảm an toàn quỹ được xác định là điều kiện tiên quyết.
Năm 2025, ngành BHXH tỉnh tập trung hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường ứng dụng dữ liệu số để giám sát thu - chi, cảnh báo sớm nợ chậm đóng và kiểm soát chi phí khám chữa bệnh. Toàn tỉnh đã kiểm tra 101 đơn vị, phối hợp liên ngành kiểm tra 8 đơn vị; thu hồi gần 2,5 tỷ đồng tiền chậm đóng; xử phạt 26 đơn vị vi phạm với số tiền 462 triệu đồng.
 |
| Tuyên truyền theo nhóm nhỏ tại nhà dân - cách làm trực tiếp, gần gũi đang được triển khai ở nhiều địa bàn phía Tây Quảng Ngãi. |
Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Quang Hưng nhấn mạnh: “Phát triển người tham gia phải đi đôi với quản lý quỹ an toàn, minh bạch. Dữ liệu số giúp cảnh báo sớm nợ chậm đóng, kiểm soát chi phí khám chữa bệnh và giảm rủi ro.”
Trong bối cảnh bộ máy tinh gọn, chuyển đổi số không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà là nền tảng điều hành chính sách thông suốt và minh bạch. Bước sang năm 2026, tỉnh Quảng Ngãi đặt mục tiêu 26,5% lực lượng lao động tham gia BHXH, 95,56% dân số tham gia BHYT, đồng thời tiếp tục giảm chậm đóng, kiểm soát chi phí khám chữa bệnh và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Tỷ lệ 95,17% bao phủ BHYT không chỉ là con số trong báo cáo. Đó là sự chủ động của người dân như anh Nguyễn Trọng Huy ở phía Đông tỉnh chia sẻ, là sự nhẹ nhõm của gia đình chị ông Trần Rô.B. khi vượt qua bệnh tật, và là nụ cười bình thản của bà Lê Thị Suốt trên vùng cao Đăk Pék phía Tây tỉnh khi tuổi già đã có điểm tựa.
Khi an sinh được đặt đúng vị trí trong chiến lược phát triển, niềm tin của người dân sẽ được bồi đắp - và chính niềm tin ấy là nền tảng bền vững nhất cho sự ổn định và phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.
