Vị mặn mòi của “lộc biển” và niềm an tâm bên chân sóng
Bữa cơm tân niên ở thôn Tuyết Diêm luôn mang một phong vị rất riêng. Trong tiếng sóng rì rầm vỗ bờ, mùi thơm dịu của nồi canh chua cá kình lan tỏa. Loài cá ẩn mình trong rạn đá, rong biển này được ngư dân nhận biết theo luồng nước bằng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều mùa biển. Thịt cá chắc, đậm đà, mang vị ngon đặc trưng của vùng biển Tuyết Diêm. Khi nấu cùng nắm lá giác hái trên vách núi địa phương, vị chua thanh mát tạo nên sự cân bằng tinh tế, xoa dịu cái nắng hanh đầu năm ven biển.
 |
| Bàn lễ với những món quen thuộc của ngư dân Tuyết Diêm - gửi gắm ước vọng bình an trước mùa biển mới. |
Trên mâm cơm, đĩa mực đuổi hấp cùng gừng gió từ Trà Bồng tỏa hương nồng ấm, gợi nhớ những đêm trắng gõ mạn thuyền xua mực vào lưới. Âm thanh lao động mặn vị biển ấy hòa vào tiếng còi tàu hàng cập cảng Dung Quất, trỗi nhịp giao thoa giữa truyền thống bám biển và hơi thở công nghiệp đương đại của vùng duyên hải.
Trong không khí sum vầy, câu chuyện của ông Bảy Sen (70 tuổi) khiến không khí chợt lắng lại. Năm qua, ông điều trị bệnh thận với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng, khoản tiền vượt quá khả năng của một gia đình ngư dân tuổi đã cao. Cùng thời gian ấy, vợ ông sau cơn đột quỵ phải thường xuyên nằm viện tập vật lý trị liệu, gia cảnh càng thêm neo đơn, chồng chất lo toan.
“Đứng trước quầy tính tiền, tôi tưởng phải bán thúng chai làm nghề cũng chỉ đủ trả bớt nợ. Nhưng nhờ thẻ BHYT, Nhà nước chi trả gần hết, nhẹ cả người”, ông chia sẻ, ánh mắt bừng lên niềm tin.
Đối với người ngư dân ấy, tấm thẻ BHYT không chỉ giúp phục hồi sức khỏe mà còn bảo vệ gia đình trước biến cố tài chính. Đó chính là giá trị cốt lõi của chính sách an sinh: giảm thiểu gánh nặng chi phí y tế lớn, giữ ổn định sinh kế và tạo điểm tựa trước những tình huống bất trắc.
Ở nhiều gia đình ven biển Tuyết Diêm, những câu chuyện tương tự không còn hiếm gặp. BHYT hộ gia đình dần được nhìn nhận không chỉ là trách nhiệm tham gia mà còn là công cụ bảo vệ kinh tế thiết thực, mang lại sự an tâm cho những gia đình ngày ngày bám biển bên chân sóng.
Khi người làng biển thôi trông chờ và bắt đầu tích lũy an sinh
Tuyết Diêm từng là địa bàn bãi ngang, nơi người dân quen với chính sách được Nhà nước hỗ trợ cấp thẻ BHYT miễn phí. Khi diện hỗ trợ kết thúc theo sự thay đổi về điều kiện kinh tế - xã hội, bà con chuyển sang tham gia BHYT hộ gia đình để bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh. Từ đó, tư duy trông chờ bao cấp dần nhường chỗ cho nhận thức tự giác bảo vệ an sinh và tính toán cho tương lai.
Trong những cuộc trò chuyện đầu năm, việc dành dụm một phần tiền sau mỗi chuyến ra khơi để tham gia BHYT hộ gia đình và BHXH tự nguyện được nhắc đến nhiều hơn. Những đồng tiền chắt chiu từ mẻ cá hôm nay không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro y tế mà còn tạo nguồn tích lũy cho “lương hưu”, để mai này khi đôi chân không còn đủ sức đạp sóng, họ vẫn có thể an tâm sống vui, sống khỏe.
 |
| Ông Bảy Sen (trái), ông Bùi Văn Dũng (giữa) trao đổi với cán bộ BHXH về chính sách BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trong câu chuyện đầu năm Bính Ngọ 2026. |
Ông Bùi Văn Dũng (sinh 1973), đã tham gia BHXH tự nguyện sang năm thứ 7 và hiện đang làm thủ tục cho vợ cùng tham gia, chia sẻ: “Nghề biển bấp bênh nên phải tính đường dài. Đóng BHXH tự nguyện để có lương hưu, khỏi nặng gánh cho con cái.”.
Sự thay đổi ấy phản ánh bước tiến quan trọng của chính sách an sinh, chuyển từ hỗ trợ sang đồng hành, từ thụ hưởng sang tham gia tự nguyện tích cực. Với ngư dân nơi đây, BHXH tự nguyện được nhìn nhận như khoản tích lũy dài hạn cho sự độc lập khi về già, giúp giảm phụ thuộc vào con cháu và tăng khả năng tự chủ tài chính. Sau mỗi chuyến biển, việc tiếp tục đóng nối kỳ tham gia đã trở thành lựa chọn quen thuộc.
Thực tế tại làng vạn chài ven biển này cho thấy tỷ lệ tham gia BHYT và BHXH tự nguyện tiếp tục duy trì và lan tỏa từ đầu gành đến cuối bãi. Việc tham gia vào “lưới an sinh” dần trở thành nếp nghĩ phổ biến, thể hiện tâm thế chủ động trước những biến thiên của cuộc sống.
Giám đốc BHXH cơ sở Bình Sơn (Quảng Ngãi), bà Bùi Thu Hằng cho biết: “Người dân ven biển đã hiểu rõ giá trị tích lũy an sinh lâu dài. Sự tham gia lan tỏa chính là thước đo hiệu quả truyền thông chính sách tại cơ sở.”.
Nghĩa tình chính sách và khát vọng an sinh bền vững
Chính sách an sinh không chỉ hiện diện khi cuộc sống thuận buồm xuôi gió, mà càng rõ nét trong những thời điểm khó khăn. Trường hợp ông Út Tâm (63 tuổi) là một minh chứng. Khi biến cố xảy ra, chế độ hưởng BHXH tự nguyện một lần được cơ quan BHXH hướng dẫn chu đáo, giải quyết nhanh gọn, khoản tiền chi trả được chuyển thẳng về tài khoản cá nhân của thân nhân ông kịp thời và chính xác, trở thành nguồn động viên quý giá. Sự chuyên nghiệp ấy không đơn thuần là thực thi chính sách, mà là sự đồng hành của Nhà nước với người dân, khẳng định không ai bị bỏ lại phía sau.
 |
Phó Giám đốc BHXH tỉnh Quảng Ngãi Bùi Quang Danh thăm hỏi, động viên người bệnh dịp đầu Xuân. |
Bước sang năm Bính Ngọ 2026, đời sống ở Tuyết Diêm tiếp tục đổi thay, không chỉ điều kiện vật chất mà cả trong sinh hoạt và nhận thức cộng đồng. Khát vọng của người dân không dừng ở những chuyến biển thuận lợi, mà hướng tới mục tiêu phủ rộng BHYT hộ gia đình và phổ cập BHXH tự nguyện, để mỗi người đều có một “phao an sinh” bảo vệ trước rủi ro.
Trong ánh nắng xuân trên những mái nhà ven biển, câu chuyện chăm sóc sức khỏe và tích lũy dài hạn cho tuổi già dần trở thành sợi dây kết nối cộng đồng. Một mùa xuân “neo bến” an sinh vì thế không chỉ là hình ảnh biểu tượng, mà là dấu hiệu của tư duy phát triển bền vững, nơi người dân làm chủ tương lai và viết tiếp những chương đời ấm no, hạnh phúc trên sóng nước quê hương đang chuyển mình trong kỷ nguyên mới.
