![]() |
| Quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT luôn được đảm bảo thực hiện tốt. |
Theo số liệu tổng hợp từ BHXH Việt Nam, qua 3 tháng đầu năm 2026, tổng số lượt khám, chữa bệnh BHYT trên cả nước là trên 44,83 triệu lượt, giảm khoảng 2,9% năm so với cùng kỳ năm 2025; trong đó, số lượt khám ngoại trú giảm khoảng 2,8%, khám nội trú giảm 3,2%.
Dù số lượt khám, chữa bệnh BHYT giảm nhưng chi phí thanh toán lại đang ghi nhận tăng khoảng 8,5%; trong đó, chi phí thanh toán ngoại trú tăng 10,2%, chi phí thanh toán nội trú tăng khoảng 7,4%.
Tỷ lệ sử dụng dự toán chi BHYT trên cả nước là khoảng 29%; trong đó, một số địa phương ghi nhận tỷ lệ sử dụng dự toán chi khám, chữa bệnh BHYT cao như: Cà Mau, Vĩnh Long, Quảng Ninh, Đồng Nai, Sơn La, Phú Thọ, Đồng Tháp, Thành phố Hồ Chí Minh…
Xét về số chi khám, chữa bệnh BHYT, TP. Hồ Chí Minh đang là địa phương ghi nhận số chi cao nhất; tiếp đó là Hà Nội, Vĩnh Long, Đồng Nai, Nghệ An, Đà Nẵng…. Ở chiều ngược lại, Bắc Ninh là địa phương đang được ghi nhận có số chi khám, chữa bệnh BHYT ở mức thấp nhất, cùng với đó là địa phương như: Tuyên Quang, Lai Châu, Lạng Sơn, Cao Bằng, Gia Lai…
Dữ liệu thống kê từ BHXH Việt Nam cũng cho thấy nhiều số liệu phân tích sâu hơn về tình hình khám, chữa bệnh BHYT từ các địa phương. Riêng về tỷ lệ điều trị nội trú, trong 3 tháng đầu năm 2026, các địa phương có sự gia tăng tỷ lệ cao nhất so với cùng kỳ năm 2025 là Phú Thọ, Sơn La, Bắc Ninh, Tây Ninh, Điện Biên, Lai Châu, Hà Nội… Ở chiều ngược lại, Hà Tĩnh, Tuyên Quang, Cao Bằng, Khánh Hòa, Quảng Trị, Đà Nẵng, Lào Cai, Thanh Hóa, Lạng Sơn… có tỷ lệ tăng thấp nhất.
Xét về cơ cấu chi khám, chữa bệnh BHYT, trong quý I/2026, số chi tiền cho thuốc vẫn đang chiếm tỷ trọng lớn nhất; tiếp theo đó là chi phí xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, chi thủ thuật phẫu thuật, vật tư y tế, tiền khám, tiền giường, chi phí vận chuyển. So sánh với cùng kỳ năm 2025, hầu hết các nhóm chi phí này đều có sự gia tăng đáng kể, duy trì có chi phí khám được ghi nhận giảm (có thể do tương ứng với thực tế số lượt khám, chữa bệnh giảm).
Thời gian qua, các giải pháp giám định, quản lý thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT đã và đang được cơ quan BHXH chủ động triển khai hết sức tập trung, quyết liệt. Trong đó, BHXH Việt Nam đã tập trung tổ chức các Hội nghị trực tiếp tập huấn trình tự, thủ tục giám định chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT theo Thông tư số 12/2026/TT-BTC ngày 10/02/2026 của Bộ Tài chính trên phạm vi cả nước và chủ động ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo BHXH các tỉnh, thành phố.
Nhìn chung, bức tranh chi phí khám, chữa bệnh BHYT trong 3 tháng đầu năm cũng đã ghi nhận những chuyển biến đáng kể, nhất là tại các địa phương. Tuy nhiên, trong thời gian đầu năm 2026, do có khoảng thời gian nghỉ Tết Nguyên đán nên số lượt khám, chữa bệnh chưa có sự gia tăng mạnh. Tình hình trong quý II/2026 có thể sẽ phức tạp hơn, nhất là trong bối cảnh số người tham gia BHYT tại một số địa phương cũng đang có sự gia tăng, kéo theo số lượt khám, chữa bệnh cũng có thể tăng theo một cách cơ học.
BHXH Việt Nam cũng yêu cầu BHXH các tỉnh tiếp tục tập trung theo sát tình hình thực tế khám, chữa bệnh BHYT tại địa phương và kịp thời triển khai các giải pháp ngay từ cơ sở. Theo đó, cần chủ động rà soát, phát hiện các bất thường được cảnh báo trên Hệ thống giám định/giám sát BHYT và gửi thông tin cảnh báo kịp thời cho cơ sở khám, chữa bệnh BHYT về các chi phí tăng cao so với mức chi phí bình quân của cơ sở khám, chữa bệnh cùng cấp, cùng chuyên khoa. Đồng thời, phải thường xuyên theo dõi, kiểm soát việc điều chỉnh của cơ sở khám, chữa bệnh sau khi được thông báo các chỉ số bất thường.
BHXH các tỉnh, thành phố cũng cần nếu cao tính chủ động phối hợp, kiến nghị với các cơ quan chức năng tăng cường giám sát việc quản lý, sử dụng quỹ BHYT của các cơ sở khám, chữa bệnh qua công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về BHYT; kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi lạm dụng, trục lợi quỹ BHYT.
Tại Hội nghị trực tuyến đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ chính sách BHYT được tổ chức mới đây, Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Đức Hòa cũng yêu cầu các đơn vị chuyên môn khẩn trương rà soát, chủ động phân tích, đánh giá các yếu tố làm gia tăng chi phí, từ đó kịp thời đề xuất và triển khai các giải pháp kiểm soát phù hợp, sát thực tiễn. BHXH các địa phương cần tăng cường công tác phòng ngừa, cảnh báo từ sớm, từ xa; đồng thời kiên quyết từ chối thanh toán đối với các chi phí không hợp lý, không đúng quy định.
Lãnh đạo BHXH Việt Nam cũng yêu cầu toàn hệ thống thực hiện nghiêm túc trình tự, thủ tục, biểu mẫu theo quy định, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng pháp luật; qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT.