 |
| Cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội tạo nền móng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. |
Chuyển từ “chi phí ngân sách” sang “đầu tư cho phát triển”
Việc Chính phủ xây dựng Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH diễn ra trong bối cảnh cả hệ thống chính trị đang triển khai nhiều chủ trương lớn về đổi mới mô hình tăng trưởng, xây dựng nền hành chính hiện đại, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều đó cho thấy, cải cách tiền lương và BHXH không phải là một chính sách đơn lẻ, mà là một mắt xích quan trọng trong tổng thể các cải cách thể chế.
Trong tư duy quản trị hiện đại, chi cho con người không đơn thuần là khoản chi thường xuyên, mà là đầu tư cho phát triển. Đầu tư vào nguồn nhân lực, vào chất lượng nền công vụ, vào hệ thống an sinh xã hội chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn của quốc gia.
Thực tế cũng cho thấy, những nền kinh tế có năng suất lao động cao đều xây dựng được những nền tảng quan trọng như: Cơ chế trả lương khuyến khích sáng tạo và hiệu quả; hệ thống an sinh xã hội đủ bao trùm để giảm thiểu rủi ro cho người lao động; thiết lập thể chế minh bạch, tạo động lực để doanh nghiệp và người dân đầu tư nâng cao kỹ năng, đổi mới công nghệ.
Đối với khu vực công, cải cách tiền lương cần hướng đến mục tiêu trả lương đúng giá trị công việc, đúng năng lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Điều này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập, mà còn tạo dựng văn hóa trách nhiệm, khuyến khích đổi mới sáng tạo và tăng cường tính chuyên nghiệp trong hoạt động công vụ.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh toàn cầu về nhân lực ngày càng quyết liệt, một cơ chế tiền lương có sức cạnh tranh sẽ góp phần thu hút và giữ chân đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có trình độ cao, đặc biệt ở những lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu như công nghệ số, tài chính, khoa học dữ liệu, y tế, giáo dục… Đây cũng là một trong những điều kiện để xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Cùng với đó, việc xây dựng hệ thống an sinh xã hội cũng nhằm thích ứng với dân số già. Cụ thể, bên cạnh cải cách tiền lương, đòi hỏi Quốc hội và Chính phủ phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống BHXH theo hướng bao trùm, linh hoạt và bền vững.
Hiện nay, tốc độ già hóa dân số ở nước ta đang diễn ra rất nhanh. Điều này đồng nghĩa với việc số người đến tuổi nghỉ hưu, trong đó có nhóm hưởng lương hưu sẽ tăng nhanh, trong khi lực lượng lao động trẻ gia nhập thị trường có xu hướng chậm lại. Do đó, nếu không có sự điều chỉnh kịp thời, áp lực đối với quỹ hưu trí và hệ thống an sinh xã hội sẽ ngày càng lớn.
Bên cạnh đó, sự phát triển của kinh tế số và các mô hình việc làm mới đang làm thay đổi cấu trúc thị trường lao động. Lao động làm việc trên nền tảng số, lao động tự do, lao động bán thời gian, lao động làm việc từ xa ngày càng phổ biến. Điều này đòi hỏi chính sách BHXH phải có khả năng thích ứng nhanh và linh hoạt hơn, nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc chia sẻ rủi ro và an toàn quỹ trong dài hạn.
 |
| Cải cách chính sách tiền lương và BHXH tạo nền móng cho giai đoạn phát triển mới. Ảnh minh họa. |
Tạo nền móng cho giai đoạn phát triển mới
Theo khuyến nghị của các tổ chức quốc tế, cải cách BHXH trong bối cảnh già hóa dân số cần được tiến hành sớm, với lộ trình phù hợp, nhằm tạo dựng niềm tin và khơi dậy động lực cống hiến cho mọi người dân, người lao động. Bởi, một chính sách tốt không chỉ được đánh giá ở tính hợp lý về kỹ thuật, mà còn ở khả năng tạo dựng niềm tin xã hội.
Đối với người lao động, niềm tin được hình thành, khi họ nhìn thấy mối quan hệ rõ ràng giữa cống hiến và thu nhập, giữa quá trình tham gia BHXH với quyền lợi được bảo đảm khi về già hoặc gặp rủi ro.
Đối với doanh nghiệp, niềm tin đến từ sự ổn định, minh bạch và khả năng dự báo của chính sách, giúp họ chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và đầu tư dài hạn.
Đối với Nhà nước, việc cải cách thành công sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực ngân sách; đồng thời củng cố nền tảng an sinh xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế nhanh và bền vững.
Vì vậy, quá trình xây dựng Đề án cần tiếp tục phát huy tinh thần cầu thị, khoa học và thực tiễn; lắng nghe ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, các chuyên gia, nhà khoa học và chính người lao động. Những vấn đề như cơ chế trả lương theo vị trí việc làm, phương thức điều chỉnh tiền lương, mở rộng diện bao phủ BHXH, bảo đảm cân đối quỹ… cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá tác động toàn diện để lựa chọn phương án tối ưu.
Về tầm nhìn dài hạn, Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH không chỉ hướng đến giải quyết những bất cập của hiện tại, mà còn tạo nền móng cho mô hình phát triển của Việt Nam trong nhiều thập niên tới. Theo đó, tiền lương phải thực sự trở thành động lực nâng cao năng suất lao động; còn hệ thống BHXH đủ sức bao phủ và bảo vệ mọi người lao động.
Chỉ khi các chính sách trên được thiết kế trên cơ sở khoa học, thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động và xu hướng già hóa dân số, thì mới kỳ vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa. Đây chính là động lực để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, củng cố niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp; cũng như tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động của khu vực và thế giới.
Cũng vì thế, xây dựng chính sách tiền lương và BHXH có tính linh hoạt, khả năng thích ứng, đồng bộ, công bằng và bao trùm giờ đây không còn là những yêu cầu đơn thuần trong Đề án, mà đã trở thành nguyên tắc cốt lõi của quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới - giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.
Và, từ những nguyên tắc cốt lõi này, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng vào thành công của Đề án, qua đó không chỉ góp phần nâng cao đời sống của hàng chục triệu cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người nghỉ hưu; đồng thời kiến tạo nền tảng để các thế hệ tương lai được thụ hưởng một thị trường lao động hiện đại, một hệ thống an sinh bền vững và một nền kinh tế phát triển nhanh, bao trùm đúng với định hướng Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đề ra.
