![]() |
| Bảo hiểm thất nghiệp giúp người lao động tái gia nhập thị trường lao động. |
Nỗ lực hỗ trợ lao động mất việc
Theo Bộ Nội vụ, quý I/2026, cả nước có 123.811 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trong đó, lao động không có bằng cấp, chứng chỉ chiếm trên 60% số người nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nhóm có trình độ đại học trở lên chiếm gần 20%, còn lại là lao động trình độ cao đẳng, trung cấp hoặc có chứng chỉ nghề sơ cấp.
Để hỗ trợ người lao động sớm quay lại thị trường lao động, Bộ Nội vụ đã triển khai nhiều giải pháp như tăng cường đào tạo nghề, kết nối việc làm, tổ chức các phiên giao dịch việc làm trực tiếp và trực tuyến giữa các địa phương. Nhờ đó, trong quý I, gần 23.000 người hưởng BHTN đã được giới thiệu việc làm, hơn 5.800 người được hỗ trợ học nghề. Việc số lao động được hỗ trợ giới thiệu việc làm gia tăng phần nào cho thấy các chính sách mới về bảo hiểm thất nghiệp trong Luật Việc làm 2025 đang bước đầu phát huy hiệu quả.
Sau nhiều biến động của thị trường lao động, BHTN không còn chỉ là khoản trợ cấp hỗ trợ người lao động trong giai đoạn mất việc. Một trong những chức năng quan trọng của chính sách BHTN là tư vấn, giới thiệu việc làm, giúp người lao động nhanh chóng tái gia nhập thị trường lao động.
Theo quy định của Luật Việc làm, người lao động đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ đồng thời được hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí thông qua các trung tâm dịch vụ việc làm. Ông Phạm Xuân Vinh, Trưởng phòng nghiệp vụ BHTN (Trung tâm Quốc gia về dịch vụ việc làm) chia sẻ, chính sách BHTN được định hướng theo hướng chủ động hơn, chú trọng hỗ trợ học nghề, đào tạo lại và duy trì việc làm. Đây là bước chuyển quan trọng từ hỗ trợ thụ động sang hỗ trợ chủ động, giúp người lao động thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.
Theo quy định, người lao động tham gia khóa đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề dưới 3 tháng thì mức hỗ trợ tính theo mức thu học phí của cơ sở đào tạo nghề nghiệp, nhưng tối đa không quá 4,5 triệu đồng/người/khóa đào tạo. Đối với người lao động tham gia khóa đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề từ đủ 3 tháng trở lên, tối đa không quá 1,5 triệu đồng/người/tháng. Ngoài học phí, người lao động học nghề còn được hỗ trợ tiền ăn 50.000 đồng/người/ngày thực học. Thời gian hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề tính theo thời gian đào tạo của cơ sở đào tạo nghề nghiệp, nhưng không quá 6 tháng.
Đặc biệt, một trong những điểm đột phá của chính sách BHTN là hỗ trợ sớm cho người lao động ngay cả trước khi thất nghiệp. Ví dụ, người lao động được tiếp cận đào tạo ngay trong thời gian họ đang chờ để hưởng trợ cấp thất nghiệp, giúp rút ngắn thời gian thất nghiệp, và tăng cơ hội sớm quay lại thị trường lao động. Điểm đặc biệt là chính sách coi người thất nghiệp là nguồn lực cần tái đầu tư. “Việc đẩy mạnh hỗ trợ đào tạo, hỗ trợ học nghề, bồi dưỡng các kỹ năng cho người lao động chính là muốn bổ sung năng lực cho nguồn nhân lực của đất nước. Đây là một tư duy mới, người thất nghiệp không hề chỉ là đối tượng trợ giúp xã hội mà họ chính là lực lượng lao động cần được bồi dưỡng kỹ năng để quay trở lại thị trường lao động tốt hơn cũng là việc nâng cấp nguồn lực lao động của quốc gia”, ông Vinh nhấn mạnh.
![]() |
| Người lao động khi mất việc làm được tư vấn, hỗ trợ và tạo việc làm phù hợp. |
Đào tạo nghề theo nhu cầu của thị trường
Hiện nay số lượng người lao động nghỉ việc để hưởng trợ cấp thất nghiệp vẫn ở mức khá lớn. Tuy nhiên, nhiều người lao động hiện chỉ quan tâm đến chế độ trợ cấp thất nghiệp, trong khi các chính sách khác của BHTN, đặc biệt là chế độ hỗ trợ giới thiệu việc làm giá trị cốt lõi của chính sách vẫn chưa được tận dụng hiệu quả. Không ít người còn có tâm lý chờ nhận hết trợ cấp theo thời gian đã đóng rồi mới tính chuyện quay lại thị trường lao động. Vì vậy, nhiệm vụ của các Trung tâm dịch vụ việc làm không chỉ dừng ở việc giải quyết chế độ mà còn hướng đến mục tiêu hỗ trợ người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động, đồng thời giúp doanh nghiệp bổ sung nguồn nhân lực phục vụ sản xuất, kinh doanh.
Ông Dương Việt Linh, Phó Giám đốc Việc Làm Tốt cho rằng, để chính sách BHTN thực sự phát huy hiệu quả, tránh hình thức, cần đặc biệt chú trọng hai yếu tố là chất lượng đội ngũ tư vấn viên và công tác tuyên truyền. Theo ông Linh, tư vấn viên không chỉ hiểu rõ về các quy định, làm tốt công tác giới thiệu việc làm mà còn cần lắng nghe, thấu hiểu nhu cầu của từng lao động để định hướng nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng hoặc xây dựng lộ trình chuyển đổi nghề phù hợp. “Các trung tâm dịch vụ việc làm cũng cần tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quá trình kết nối và tư vấn việc làm. Công nghệ có thể hỗ trợ phân tích nhu cầu, sàng lọc dữ liệu, gợi ý công việc phù hợp và rút ngắn thời gian kết nối giữa người lao động với doanh nghiệp. Qua đó, vừa giảm áp lực cho đội ngũ tư vấn viên, vừa nâng cao hiệu quả hỗ trợ người lao động tìm được công việc phù hợp nhanh hơn và chính xác hơn", ông Linh nói.
| Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm của BHTN đang ngày càng cho thấy vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người lao động tái gia nhập thị trường lao động. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả hơn, cần tăng cường tuyên truyền để người lao động hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm và cơ hội mà chính sách này mang lại. |
Bên cạnh việc đào tạo, nâng cao chất lượng tư vấn viên, việc tuyên truyền về Luật Việc làm năm 2025 cần được đổi mới theo hướng gần gũi, thực tế hơn với người lao động. Thay vì chỉ truyền tải các quy định hay quyền lợi chung chung, cần giúp người lao động hiểu rõ những cơ hội cụ thể mà chính sách mang lại. “Ví dụ, có thể truyền thông theo hướng: “Bạn đang nhận trợ cấp thất nghiệp trong 3 tháng và đây cũng là 3 tháng cơ hội để học thêm kỹ năng mới miễn phí, thậm chí còn được hỗ trợ tiền ăn trong quá trình đào tạo”. Với những thông điệp rõ ràng, thực tế và dễ tiếp cận như vậy, người lao động sẽ chủ động hơn trong việc học nghề và quay lại thị trường lao động”, ông Linh nói.
Ông Linh cho hay hiện nay có hơn 1,6 triệu thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập hay đào tạo. Nếu tình trạng này kéo dài, sẽ gây lãng phí nguồn nhân lực trẻ và tạo thêm áp lực lên hệ thống an sinh xã hội. Vì vậy, ngoài tuyên truyền về quyền lợi chính sách, cần truyền tải rõ hơn giá trị của lao động, kỹ năng nghề và việc sớm quay lại thị trường lao động đối với cuộc sống lâu dài của mỗi người.
Theo số liệu của Trung tâm Quốc gia về dịch vụ việc làm, giai đoạn 2023 - 2025, số lao động được hỗ trợ học nghề chỉ chiếm khoảng 2,7 - 2,9%/năm. Từ khi chính sách mới được ban hành, 4 tháng đầu năm 2026, số lao động được hỗ trợ học nghề đã có cải thiện, tăng lên khoảng 4,6%. Tuy nhiên, số người lao động tham gia hỗ trợ học nghề nhìn chung vẫn còn khiêm tốn so với số hưởng trợ cấp thất nghiệp mỗi năm. Đây cũng là thực tế diễn ra tại nhiều địa phương và là nỗi trăn trở của các cơ quan quản lý.
Để đẩy mạnh công tác hỗ trợ học nghề, ông Phạm Xuân Vinh cho rằng, cần chú trọng đến nhu cầu của doanh nghiệp, coi đây là đầu vào của các cơ sở đào tạo nghề. Bên cạnh đó, công tác phân tích, dự báo thị trường lao động cũng cần được đẩy mạnh, tập trung dự báo các ngành nghề mới, thông tin định lượng về số lượng, nhu cầu của doanh nghiệp cụ thể đến chỉ tiêu cần bao nhiêu, cần vị trí việc làm nào. Từ đó, định hướng cho người lao động lựa chọn những ngành nghề có nhu cầu.