 |
| Người dân đến làm thủ tục tại BHXH thành phố Hà Nội. |
Từ những thủ tục được rút ngắn
Một ngày làm việc tại cơ quan BHXH thành phố Hà Nội, chị Lê Thị Phương, chuyên viên phòng nhân sự của một doanh nghiệp trên địa bàn, đến thực hiện thủ tục chốt sổ BHXH cho người lao động. Thay cho quy trình đối chiếu nhiều thông tin như trước, hồ sơ của chị nhanh chóng được kiểm tra, đối soát với dữ liệu đã có trên hệ thống.
Sự thay đổi ấy giúp công việc của những cán bộ nhân sự thường xuyên thực hiện thủ tục BHXH trở nên thuận tiện hơn. Nhiều thông tin liên quan đến quá trình tham gia, giải quyết hồ sơ đã được cập nhật trên các nền tảng số, giúp doanh nghiệp, người lao động chủ động tra cứu, kịp thời phát hiện những nội dung cần bổ sung hoặc điều chỉnh.
Cũng tại BHXH thành phố Hà Nội, anh Nguyễn Minh Hiếu đến thực hiện thủ tục liên quan đến BHYT sau khi chuyển sang công việc mới. Hồ sơ được tiếp nhận, nhập lên hệ thống trong thời gian ngắn. Thay cho tâm lý chuẩn bị dành gần cả ngày để giải quyết công việc, anh Hiếu hoàn tất các bước cần thiết chưa đầy 20 phút.
“Nếu như trước đây, có lẽ tôi nghĩ phải mất một ngày mới xong. Bây giờ chưa đến 20 phút, các anh chị đã hỗ trợ tôi hoàn thành”, anh Hiếu chia sẻ. Điều anh cảm nhận rõ hơn cả là khả năng chủ động theo dõi thông tin, tiến độ hồ sơ, biết nội dung nào còn thiếu để kịp thời bổ sung.
Trên ứng dụng VssID, quá trình tham gia BHXH, BHYT cùng nhiều thông tin liên quan được hiển thị để người tham gia thuận tiện tra cứu. Theo anh Hiếu, khi hồ sơ cần bổ sung, thông tin có thể được cập nhật để người dân chủ động xử lý, giảm những lần phải đến trực tiếp cơ quan BHXH hỏi lại rồi quay về chuẩn bị thêm giấy tờ.
Những thay đổi tại quầy giao dịch cho thấy giá trị của quá trình chuẩn hóa dữ liệu đang dần hiện hữu trong từng thủ tục cụ thể. Theo thông tin từ BHXH Việt Nam, dữ liệu được kết nối, đồng bộ góp phần cắt giảm khoảng 80–90% thời gian chờ đợi, đồng thời xử lý rủi ro thất lạc giấy tờ từng có thể kéo dài từ 10-45 ngày xác minh.
Một số định danh mở rộng khả năng kết nối dữ liệu
Đến nay, hơn 101 triệu người đã được chuyển đổi thành công mã số BHXH sang số định danh cá nhân, tương đương trên 99% số người thuộc diện chuyển đổi. Đây là bước quan trọng trong quá trình chuẩn hóa cơ sở dữ liệu ngành BHXH, tạo nền tảng để kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cùng các hệ thống thông tin liên quan.
Theo ông Phạm Đăng Khoa, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số, BHXH Việt Nam, số định danh cá nhân có thể xem như “chìa khóa” kết nối người dân với cơ quan BHXH, đồng thời tạo liên kết với các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước.
 |
| Ông Phạm Đăng Khoa Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin và chuyển đổi số, BHXH Việt Nam |
Giá trị lớn của quá trình này nằm ở khả năng liên kết, chia sẻ, đặc biệt là tái sử dụng dữ liệu. Khi thông tin đã được cơ quan có thẩm quyền xác thực, chia sẻ trên hệ thống, người dân giảm việc phải kê khai lại những dữ liệu, giấy tờ cơ quan nhà nước đã có. Đây cũng là cơ sở để nâng chất lượng cung cấp dịch vụ công.
Trước đây, khi thực hiện một số thủ tục, người tham gia có thể phải sử dụng đồng thời mã số BHXH, thông tin căn cước công dân hoặc số định danh cá nhân. Khi quá trình chuyển đổi hoàn tất, số định danh cá nhân trở thành thông tin định danh thống nhất, giúp việc kê khai gọn hơn, hạn chế sai sót do sử dụng nhiều mã số khác nhau.
Lợi ích này thể hiện rõ trong những giao dịch quen thuộc như thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công hay khám, chữa bệnh BHYT. Thay cho việc ghi nhớ, cung cấp nhiều thông tin định danh, người dân tiến tới sử dụng một số định danh duy nhất. Việc đối chiếu dữ liệu giữa các hệ thống nhờ đó cũng thuận lợi, chính xác hơn.
Theo ông Phạm Đăng Khoa, với cơ quan quản lý, sử dụng thống nhất số định danh cá nhân tạo điều kiện để dữ liệu giữa các bộ, ngành được liên kết, chia sẻ, tái sử dụng hiệu quả. Khi dữ liệu đã có thể khai thác lại, cơ quan quản lý có thêm cơ sở cắt giảm thành phần hồ sơ, từng bước tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ theo hướng thuận tiện hơn.
Như vậy, chuyển đổi mã số BHXH sang số định danh cá nhân vượt ra ngoài câu chuyện thay một dãy số bằng một dãy số khác. Giá trị cốt lõi nằm ở việc hình thành “điểm nối” thống nhất giữa các cơ sở dữ liệu, giúp thông tin của một người được nhận diện chính xác hơn trong quá trình thực hiện các giao dịch liên quan đến BHXH, BHYT.
Chuyển đổi dữ liệu gắn với bảo đảm nguyên vẹn quyền lợi
Cùng với những tiện ích từ dữ liệu dùng chung, yêu cầu xuyên suốt của quá trình chuyển đổi là bảo đảm quyền lợi của người tham gia, thụ hưởng. Theo BHXH Việt Nam, việc thay mã số BHXH bằng số định danh cá nhân được triển khai theo lộ trình, qua nhiều bước rà soát, xác minh, kiểm thử, đối soát trước khi thực hiện trên diện rộng.
Ông Phạm Đăng Khoa cho biết, nguyên tắc đặt ra là giữ nguyên toàn bộ kết quả tham gia, quá trình đóng, hưởng cùng các quyền lợi về BHXH, BHYT của người dân. Để thực hiện yêu cầu này, hệ thống BHXH đã tiến hành rà soát, bổ sung thông tin thường xuyên, đồng thời kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác minh, đối chiếu dữ liệu.
Với những trường hợp thông tin đã trùng khớp, hệ thống thực hiện chuyển đổi sang sử dụng số căn cước công dân, số định danh cá nhân. Những trường hợp dữ liệu chưa khớp tiếp tục được rà soát, điều chỉnh theo quy trình. Việc chuyển đổi cũng được thực hiện theo từng nhóm, kèm kiểm thử trước khi triển khai đồng loạt nhằm hạn chế phát sinh sai sót.
Cùng với đó, các phương án đối soát, giao lưu dữ liệu, dự phòng, xử lý sự cố được chuẩn bị nhằm duy trì hoạt động liên tục của hệ thống. Mục tiêu cuối cùng, theo ông Phạm Đăng Khoa, là hoàn thành chuyển đổi thành công, đồng thời bảo đảm quá trình thực hiện giữ nguyên quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT cũng như các chế độ BHXH của người tham gia.
Hiện vẫn còn khoảng 500.000 người chưa hoàn tất chuyển đổi dữ liệu do thiếu thông tin hoặc dữ liệu cá nhân chưa chính xác. Cơ quan BHXH tiếp tục rà soát, đối soát để hoàn thiện xác thực. Đây cũng là nhóm người tham gia cần quan tâm kiểm tra thông tin nhằm kịp thời phát hiện những điểm chưa thống nhất giữa dữ liệu BHXH với dữ liệu dân cư.
Người tham gia BHXH, BHYT nên chủ động kiểm tra họ tên, ngày tháng năm sinh, số căn cước công dân, số định danh cá nhân cùng các thông tin liên quan. Khi phát hiện sai lệch, người dân cần liên hệ cơ quan BHXH hoặc đơn vị có thẩm quyền để được hướng dẫn điều chỉnh, qua đó tạo thuận lợi cho quá trình giải quyết chế độ, quyền lợi sau này.
