Lai Châu đổi mới cách tuyên truyền, mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội tự nguyện ở vùng cao

Cán bộ BHXH cơ sở Bum Tở ra quân cao điểm tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện.

Đưa chính sách an sinh đến từng hộ dân vùng cao

Tại các địa bàn miền núi, biên giới, việc phát triển người tham gia BHXH tự nguyện luôn đối mặt với nhiều khó khăn do dân cư phân tán, giao thông cách trở và thu nhập của người dân còn hạn chế. Thực tế này đòi hỏi cơ quan BHXH phải đổi mới phương thức tiếp cận, chủ động đưa chính sách đến gần người dân, thay cho cách tuyên truyền tập trung truyền thống.

Ngày 31/10/2026, thực hiện Kế hoạch liên tịch số 1095/KHLT-BHXH-BĐ giữa BHXH tỉnh và Bưu điện tỉnh Lai Châu, BHXH cơ sở Bum Tở phối hợp tổ chức đợt ra quân cao điểm tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình. Hoạt động được triển khai đồng loạt tại các khu dân cư, tập trung vào những nhóm lao động chưa tham gia chính sách.

Ngay trong buổi sáng, các tổ công tác đã chia nhóm xuống địa bàn, kết hợp tuyên truyền lưu động với tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình. Theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”, cán bộ BHXH và nhân viên Bưu điện chủ động gặp gỡ nông dân, lao động tự do, tiểu thương, hộ kinh doanh để giới thiệu chính sách và hướng dẫn đăng ký tham gia.

Đáng chú ý, hoạt động tuyên truyền được duy trì đến 22 giờ nhằm tranh thủ thời điểm người dân trở về nhà sau một ngày lao động. Tại mỗi hộ gia đình, cán bộ trực tiếp giải đáp những băn khoăn về mức đóng, phương thức đóng, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, điều kiện hưởng lương hưu và quyền lợi BHYT khi đủ điều kiện theo quy định.

Nhờ cách tiếp cận linh hoạt, sát với điều kiện sinh hoạt của người dân, chỉ trong một ngày ra quân, BHXH cơ sở Bum Tở đã vận động được 63 người tham gia mới BHXH tự nguyện. Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả của việc chuyển trọng tâm tuyên truyền sang tư vấn trực tiếp, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi và chủ động lựa chọn phương án tham gia phù hợp.

Theo bà Nguyễn Thị Châm, Giám đốc BHXH cơ sở Bum Tở, đặc thù địa bàn miền núi khiến công tác phát triển người tham gia gặp nhiều trở ngại. Dân cư sinh sống phân tán, giao thông đi lại khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 95%, trong đó có đông đồng bào La Hủ. Điều kiện kinh tế và khả năng tiếp cận thông tin về chính sách an sinh còn hạn chế.

Trước thực tế đó, đơn vị xác định cần thay đổi tư duy và phương thức tuyên truyền, chủ động tiếp cận người dân tại nơi sinh sống, tìm hiểu hoàn cảnh kinh tế và nhu cầu của từng trường hợp. Nội dung tư vấn được điều chỉnh theo hướng dễ hiểu, gần gũi, tập trung vào những quyền lợi thiết thực gắn với cuộc sống và khả năng đóng góp của người dân.

Bà Nguyễn Thị Châm nhấn mạnh, điều quan trọng là giúp người dân hiểu đầy đủ ý nghĩa của việc tích lũy thời gian tham gia BHXH tự nguyện để có lương hưu khi đủ điều kiện, đồng thời được cấp thẻ BHYT trong thời gian hưởng lương hưu. Khi nhận thức rõ lợi ích lâu dài, người dân sẽ có thêm động lực tham gia và duy trì đóng BHXH bền vững.

Nhân rộng cách làm hiệu quả, nâng cao độ bao phủ an sinh xã hội

Để nâng cao hiệu quả vận động, BHXH cơ sở Bum Tở chú trọng phân loại các nhóm đối tượng theo nghề nghiệp, điều kiện kinh tế và quá trình tham gia BHXH. Với lao động tự do, tiểu thương và hộ kinh doanh, cán bộ tập trung tư vấn về khả năng tích lũy thời gian đóng, tạo nguồn thu nhập ổn định khi hết tuổi lao động và giảm phụ thuộc vào gia đình.

BHXH cơ sở tuyên truyền chính sách tại các khu chợ dân sinh.

Đối với những người từng tham gia BHXH bắt buộc nhưng đã nghỉ việc, nội dung tư vấn hướng đến việc bảo lưu, tiếp tục đóng BHXH tự nguyện để nối dài thời gian tham gia. Cách tiếp cận này giúp người dân hiểu rõ giá trị của quá trình đóng BHXH trước đây, hạn chế tình trạng gián đoạn tham gia và tăng cơ hội hưởng chế độ hưu trí trong tương lai.

Sự phối hợp giữa cơ quan BHXH và Bưu điện cũng góp phần nâng cao hiệu quả triển khai tại cơ sở. Với mạng lưới nhân viên am hiểu địa bàn, lực lượng Bưu điện hỗ trợ tiếp cận các hộ gia đình, truyền tải thông tin chính sách và hướng dẫn thủ tục tham gia. Qua đó, hoạt động tuyên truyền được mở rộng đến những khu vực có điều kiện đi lại khó khăn.

Những nỗ lực đổi mới phương thức vận động đã góp phần tạo chuyển biến trong công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện tại Bum Tở. Tính đến ngày 31/10/2026, toàn địa bàn có 883 người tham gia, đạt 55% kế hoạch, tăng 179 người so với cuối năm 2025. Riêng đợt ra quân cao điểm ngày 31/10 đã phát triển thêm 63 người tham gia mới.

Đối với chính sách BHYT, toàn địa bàn hiện có 52.970 người tham gia, đạt tỷ lệ bao phủ 100%. Kết quả này tạo nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục củng cố hệ thống an sinh xã hội, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền về BHXH tự nguyện, giúp người dân từng bước hình thành thói quen chủ động tích lũy và bảo đảm thu nhập khi về già.

Đánh giá về cách làm tại Bum Tở, bà Vũ Thị Hoài Gương, Phó Giám đốc BHXH tỉnh Lai Châu, cho rằng việc chủ động xuống cơ sở, tiếp cận trực tiếp từng nhóm dân cư là hướng triển khai phù hợp với đặc thù địa bàn vùng cao. Kết quả vận động người tham gia mới cho thấy vai trò của sự kiên trì, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng thực hiện chính sách.

Theo bà Vũ Thị Hoài Gương, công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện cần gắn với điều kiện kinh tế, tập quán sinh hoạt và khả năng tiếp cận thông tin của từng cộng đồng dân cư. Việc tư vấn phải giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và lựa chọn mức đóng phù hợp, qua đó tạo sự đồng thuận, nâng cao tính chủ động trong tham gia chính sách.

Thời gian tới, BHXH tỉnh Lai Châu định hướng tiếp tục phát huy những cách làm hiệu quả tại cơ sở, tăng cường phối hợp với Bưu điện và các lực lượng tại địa phương để mở rộng phạm vi tuyên truyền. Trong đó, chú trọng nhân rộng hình thức tư vấn trực tiếp, phân loại nhóm đối tượng, lựa chọn thời gian tiếp cận phù hợp và nâng cao chất lượng hỗ trợ người dân đăng ký tham gia.

Cùng với phát triển người tham gia mới, việc duy trì số người đang đóng BHXH tự nguyện cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Các đơn vị cần thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời hỗ trợ người dân gặp khó khăn, đồng thời tăng cường truyền thông về quyền lợi hưu trí và BHYT để củng cố niềm tin đối với chính sách an sinh xã hội.

Tại vùng cao biên giới Lai Châu, mỗi người tham gia BHXH tự nguyện là một bước tiến trong mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội. Kết quả tại Bum Tở cho thấy, khi chính sách được truyền tải bằng những cách làm gần dân, sát thực tiễn, người lao động sẽ có thêm cơ hội tiếp cận và chủ động chuẩn bị nguồn thu nhập ổn định cho tuổi già.