Điện Biên lan tỏa chính sách bảo hiểm xã hội, mở rộng “lưới” an sinh bền vững

BHXH tỉnh Điện Biên lan tỏa hiệu quả chính sách an sinh trên địa bàn tỉnh.

Quyền lợi thiết thực tạo thêm sức hút cho BHXH tự nguyện

Trong nhiều năm, BHXH tự nguyện thường được người lao động tự do, nông dân nhìn nhận chủ yếu qua quyền lợi lương hưu, chế độ tử tuất. Khoảng thời gian đóng, chờ hưởng khá dài phần nào ảnh hưởng đến quyết định tham gia. Luật BHXH năm 2024 đã mở thêm quyền lợi thai sản, giúp người tham gia đủ điều kiện có thể nhận trợ cấp sớm hơn trong hành trình đóng BHXH.

Theo quy định mới, người tham gia BHXH tự nguyện đủ điều kiện được hưởng trợ cấp thai sản 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra; trường hợp sinh nhiều con, mức hưởng được tính theo số con. Quyền lợi này mang ý nghĩa thiết thực đối với lao động khu vực phi chính thức, nhất là phụ nữ ở vùng cao, nơi thu nhập còn hạn chế, đời sống của nhiều gia đình còn khó khăn.

Chính sách mới đã sớm hiện diện trong cuộc sống tại Mường Nhé. Trong 7 tháng đầu năm 2026, BHXH cơ sở Mường Nhé tiếp nhận, giải quyết thành công 3 hồ sơ hưởng trợ cấp thai sản của người tham gia BHXH tự nguyện. Chị Pờ Pó Mơ, chị Toán Lòng Pứ cùng nhận 2 triệu đồng khi sinh con đầu lòng; chị Lê Thu Hà nhận 4 triệu đồng khi sinh đôi.

BHXH cơ sở Thanh An triển khai chương trình Road Show tuyên truyền BHXH, BHYT.

Với chị Hà, khoản trợ cấp đến đúng lúc gia đình phát sinh thêm nhiều chi phí chăm sóc hai em bé. Chị chia sẻ, khi bắt đầu đóng BHXH tự nguyện, chị chủ yếu nghĩ tới mục tiêu có lương hưu lúc tuổi cao. Quyền lợi thai sản là điều chị chưa nghĩ tới, song đã giúp gia đình vơi bớt một phần chi phí bỉm, sữa, quần áo trong thời gian đầu chăm con.

Những hồ sơ đầu tiên tại Mường Nhé cho thấy chính sách BHXH tự nguyện đang có thêm những quyền lợi gần với cuộc sống hiện tại. Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, cán bộ phụ trách chế độ chính sách BHXH cơ sở Mường Nhé, quyền lợi thai sản giúp người dân nhìn thấy lợi ích thiết thực khi tham gia, qua đó tạo thêm động lực tham gia sớm, duy trì quá trình đóng để hướng tới tuổi già an yên.

Sức lan tỏa của chính sách cũng được phản ánh qua quy mô người tham gia trên toàn tỉnh. Đến hết tháng 9/2026, Điện Biên có 64.886 người tham gia BHXH, tăng 9.862 người so với cùng kỳ năm 2025, đạt 96,31% kế hoạch năm. Riêng BHXH tự nguyện có 20.832 người tham gia, đạt 92,94% kế hoạch năm; còn 1.583 người cần phát triển để hoàn thành mục tiêu năm 2026.

Linh hoạt cách truyền thông, đưa chính sách đến tận thôn bản

Để mở rộng diện bao phủ, BHXH tỉnh Điện Biên lựa chọn cách truyền thông phù hợp với đặc điểm địa bàn miền núi, dân cư phân tán. Bên cạnh hội nghị, phát thanh cơ sở, tờ rơi, cơ quan BHXH tổ chức các nhóm truyền thông nhỏ, tư vấn tại hộ gia đình, gian hàng tại trường học, điểm truyền thông cộng đồng, đồng thời tăng nội dung trên mạng xã hội, cổng thông tin điện tử, livestream.

Một cách làm cụ thể được BHXH cơ sở Thanh An triển khai qua chương trình Road Show tuyên truyền BHXH tự nguyện, BHYT tự đóng. Xe tuyên truyền lưu động đi qua các tuyến đường, khu dân cư, chuyển tải thông tin về quyền lợi, mức đóng, phương thức đóng, chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Cán bộ BHXH phối hợp Bưu điện xã, đại lý thu trực tiếp đến từng hộ để tư vấn.

Cách làm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” giúp cán bộ tiếp cận sát hơn với nhu cầu của từng gia đình. Người dân được giải đáp những vấn đề còn băn khoăn, được tư vấn mức đóng phù hợp với khả năng tài chính. Người từng dừng đóng cũng được vận động tiếp tục tham gia. Kết thúc buổi ra quân, đơn vị phát triển thêm 15 người tham gia BHXH tự nguyện, 20 người tham gia BHYT tự đóng.

BHXH tỉnh Điện Biên ra quân tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT nhân dịp Ngày chuyển đổi số quốc gia năm 2026.

Hiệu quả truyền thông còn thể hiện qua những cuộc gặp quy mô nhỏ. Riêng tháng 9/2026, toàn tỉnh tổ chức 17 hội nghị với 621 người tham dự, vận động thêm 51 người tham gia BHXH tự nguyện, 223 người tham gia BHYT tự đóng. 494 nhóm truyền thông nhỏ thu hút 3.792 lượt người, qua đó phát triển 466 người tham gia BHXH tự nguyện, 455 người tham gia BHYT tự đóng.

Lũy kế 9 tháng, Điện Biên tổ chức 250 hội nghị với 9.620 lượt người tham dự, vận động thêm 446 người tham gia BHXH tự nguyện, 1.845 người tham gia BHYT tự đóng. Đáng chú ý, 3.268 nhóm truyền thông nhỏ đã tiếp cận 36.496 lượt người, góp phần phát triển 4.160 người tham gia BHXH tự nguyện, 3.746 người tham gia BHYT tự đóng.

Không gian truyền thông cũng được mở rộng lên môi trường số. Trong tháng 9, BHXH tỉnh đăng 18 tin, bài, chuyên mục trên báo chí, phát thanh, truyền hình địa phương; 40 tin, bài trên Cổng thông tin điện tử; 329 nội dung trên mạng xã hội. Một buổi livestream thu hút hơn 2.700 lượt xem. Hệ thống loa cơ sở thực hiện 610 lượt phát thanh, hỗ trợ đưa chính sách tới các khu dân cư.

Cùng hoạt động truyền thông, công tác hỗ trợ người tham gia được duy trì qua nhiều kênh. Cơ quan BHXH giải đáp 32 câu hỏi gửi qua Cổng thông tin điện tử, email, Facebook, Zalo liên quan tới BHXH một lần, đồng bộ căn cước công dân, cảnh báo thủ đoạn giả mạo cơ quan BHXH. Trong tháng, cán bộ cũng hướng dẫn 25 người cài mới ứng dụng VssID để tiếp cận tiện ích số.

Đưa truyền thông sát nhu cầu, tạo chuyển biến trong hành động

Theo ông Trần Sơn, Giám đốc BHXH tỉnh Điện Biên, công tác truyền thông cần hướng tới hiệu quả thực chất, thể hiện qua mức độ hiểu chính sách, khả năng tiếp cận dịch vụ, quyết định tham gia của người dân. Đặc thù địa bàn rộng, nhiều khu vực vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đặt ra yêu cầu lựa chọn hình thức truyền tải gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Kết quả 9 tháng cho thấy dư địa mở rộng diện bao phủ vẫn còn khá lớn. Tỷ lệ người tham gia BHXH mới đạt 17,62% lực lượng lao động. Toàn tỉnh còn cần phát triển thêm 2.485 người tham gia BHXH để hoàn thành kế hoạch năm, trong đó BHXH bắt buộc còn 902 người, BHXH tự nguyện còn 1.583 người. Đây cũng là nhóm nhiệm vụ cần tập trung trong chặng cuối năm.

Nội dung tuyên truyền được BHXH tỉnh Điện Biên gắn nhiều với quyền lợi cụ thể và thực tế.

Thời gian tới, BHXH tỉnh tiếp tục kết hợp truyền thông trực tiếp tại cơ sở với các nền tảng số, chú trọng thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, lao động khu vực phi chính thức, người đang dừng đóng. “Nội dung tuyên truyền sẽ gắn nhiều hơn với quyền lợi cụ thể, trường hợp thực tế, mức hỗ trợ, phương thức tham gia, qua đó giúp người dân dễ hiểu, dễ lựa chọn phương án phù hợp”, ông Trần Sơn cho biết.

Cùng mục tiêu phát triển BHXH, Điện Biên tiếp tục củng cố diện bao phủ BHYT. Đến hết tháng 9/2026, toàn tỉnh có 633.101 người tham gia BHYT, tăng 18.506 người so với cùng kỳ, tỷ lệ bao phủ đạt 97,16% dân số. Những kết quả ấy tạo nền tảng để công tác truyền thông tiếp tục chuyển trọng tâm sang chiều sâu, giữ người tham gia bền vững, mở rộng mạng lưới an sinh tại vùng cao.

Mỗi cuộc tư vấn tại hộ gia đình, mỗi buổi truyền thông ở thôn bản hay một câu hỏi được giải đáp trên môi trường số đều là một điểm chạm giữa chính sách với người dân. Khi quyền lợi được giải thích rõ, thủ tục trở nên dễ tiếp cận, những trường hợp hưởng chế độ thực tế được lan tỏa, BHXH tự nguyện có thêm cơ sở để trở thành lựa chọn an sinh lâu dài của người lao động Điện Biên.