“Nhảy việc” - Sự linh hoạt và chủ động của lao động trẻ

Lao động trẻ đang có xu hướng nhảy việc.

“Nhảy việc” - Xu hướng ngày càng phổ biến

Không còn là hiện tượng đơn lẻ, tình trạng “nhảy việc” của lao động trẻ hiện nay diễn ra khá phổ biến, đặc biệt tại các đô thị lớn. Ghi nhận tại các phiên giao dịch việc làm trên địa bàn Hà Nội cho thấy, không khí tuyển dụng luôn sôi động với lượng lớn ứng viên tham gia là người trẻ, không ít trong số đó đã 3-4 lần thay đổi công việc. Nhiều ứng viên cho biết, “nhảy việc” là sự lựa chọn mang tính chủ động; sẵn sàng nghỉ việc chỉ sau vài tháng nếu không đáp ứng kỳ vọng về thu nhập, môi trường làm việc hoặc cơ hội phát triển.

Báo cáo “Thị trường lao động 2026 - Cơ hội tái định hình việc làm cùng trí tuệ nhân tạo” do Cốc Cốc Research khảo sát cho thấy, khoảng 48,7% người lao động đang cân nhắc cơ hội việc làm mới, trong khi 28,1% sẵn sàng chuyển việc ngay khi có cơ hội phù hợp. Đáng chú ý, nhóm Gen Z là lực lượng chủ động nhất với 32,8% đang tích cực tìm kiếm việc làm.

Theo đánh giá của các chuyên gia, xu hướng “nhảy việc” hiện nay không chỉ xuất phát từ nhu cầu tăng thu nhập. Một bộ phận lao động trẻ sẵn sàng chấp nhận mức lương thấp hơn để đổi lấy môi trường làm việc ít áp lực, gần gia đình hoặc có thêm thời gian cho bản thân. Song, dù mang lại nhiều cơ hội, xu hướng “nhảy việc” cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Cụ thể, trong quý I/2026, Việt Nam có khoảng 1,5-1,6 triệu thanh niên thuộc nhóm không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo và tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên luôn ở mức cao hơn trung bình.

Cùng với đó, một nghịch lý đang dần hình thành, trong khi doanh nghiệp thiếu nhân lực phù hợp thì nhiều lao động trẻ lại gặp khó khăn trong việc tìm kiếm công việc ổn định. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở khoảng cách kỹ năng, khi có tới 61% lao động thiếu kỹ năng thực hành và 42% thiếu kỹ năng mềm (báo cáo của HR1 Vietnam). Điều này dẫn đến tình trạng một bộ phận người lao động liên tục thay đổi công việc nhưng không tạo ra sự tiến bộ rõ ràng. Họ có thể tích lũy kinh nghiệm ngắn hạn nhưng thiếu chiều sâu cần thiết để phát triển lâu dài.

Cơ hội phát triển song hành với những hệ lụy

Ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho hay, điểm khác biệt lớn nhất của thị trường lao động hiện nay chính là sự dịch chuyển về chất.

“Thay vì nhảy việc chỉ vì mức lương cao hơn vài triệu đồng, người lao động (NLĐ) cân nhắc kỹ về cơ hội thay đổi chất lượng công việc. Tại các sàn giao dịch việc làm vệ tinh ở Thường Tín hay Thạch Thất, nhiều lao động phổ thông và kỹ thuật trung cấp đang có xu hướng tìm kiếm những đơn vị có cam kết về “đào tạo lại”. Thậm chí mức lương khởi điểm tương đương nhưng đổi lại NLĐ được tham gia vào dây chuyền sản xuất thông minh hoặc các khóa học ngắn hạn về vận hành robot. Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân khác nữa khiến NLĐ “nhảy việc” sớm là áp lực thu nhập. Chi phí sinh hoạt tăng nhanh trong khi mức lương khởi điểm của nhiều ngành nghề chưa theo kịp thực tế khiến người lao động khó đảm bảo cuộc sống”, ông Thành cho biết.

Dưới góc độ khác, ông Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng, xu hướng “nhảy việc” của lao động trẻ hiện nay cần được nhìn nhận trong bối cảnh thị trường lao động đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc dưới tác động của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và robot hóa. Những tiến bộ này đang thay thế nhanh chóng nhiều công việc truyền thống, từ lao động giản đơn đến cả những công việc từng được coi là đòi hỏi kỹ năng cao.

Theo các dự báo quốc tế, hàng trăm triệu việc làm có thể bị thay thế trong thập kỷ tới, buộc NLĐ phải thích ứng liên tục. Trong bối cảnh đó, “nhảy việc” trở thành một xu hướng tất yếu, phản ánh sự dịch chuyển linh hoạt của nguồn nhân lực nhằm tìm kiếm cơ hội tốt hơn, phù hợp hơn với yêu cầu mới của thị trường. Ngoài ra, sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế cũng góp phần thúc đẩy xu hướng này. Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế mở ra khả năng di chuyển lao động giữa các quốc gia, khiến người trẻ không còn bị bó buộc trong một thị trường việc làm cố định.

Tuy nhiên, nếu thiếu định hướng rõ ràng, việc thay đổi công việc liên tục có thể khiến hành trình nghề nghiệp bị “đứt gãy”. Hiện nay, nhiều nhà tuyển dụng dè dặt với những hồ sơ có thời gian làm việc ngắn ở nhiều nơi bởi điều này có thể phản ánh sự thiếu kiên trì, thiếu cam kết hoặc chưa xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp.

Không chỉ tác động đến cá nhân NLĐ, xu hướng “nhảy việc” còn đặt ra những thách thức đối với doanh nghiệp và thị trường lao động. Tình trạng biến động nhân sự liên tục khiến doanh nghiệp tốn kém chi phí tuyển dụng, đào tạo, đồng thời ảnh hưởng đến tính ổn định và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. “Để “nhảy việc” không trở thành rủi ro, mỗi người trẻ cần xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp, coi mỗi lần thay đổi công việc là một bước đi có tính toán trong lộ trình phát triển lâu dài. Về phía doanh nghiệp, việc xây dựng môi trường làm việc hấp dẫn, chế độ đãi ngộ hợp lý và lộ trình phát triển rõ ràng sẽ góp phần giữ chân nhân sự”, ông Lạng nhận định.