Thứ bảy 21/11/2026 04:19
Thời tiết: Hà Nội 16°C
Cà Mau 24°C
TP Hồ Chí Minh 27°C
Hải Phòng 16°C
Đà Nẵng 23°C
e-ISSN 3093-3552
Doanh nghiệp vì cộng đồng
aa

Cần giải pháp đột phá về đào tạo cho lao động trẻ

Nguyệt Hà
Là lực lượng đặc biệt quan trọng của thị trường lao động trong bối cảnh phát triển mới của đất nước nhưng lao động trẻ vẫn còn tồn tại nhiều "điểm nghẽn" về chuyên môn, kỹ năng mềm... Vì vậy, để không trở thành gánh nặng, cần có những giải pháp đột phá về sinh kế và đào tạo cho lực lượng lao động này.
Cần giải pháp đột phá về đào tạo cho lao động trẻ
Đào tạo nghề cho lao động trẻ gắn với giải quyết việc làm.

Chưa tinh về "chất"

Anh Từ Trung Vũ (26 tuổi, quê Phú Thọ) hiện làm công nhân tại một xưởng may trong khu công nghiệp Bắc Thăng Long. Trước đó, anh Vũ từng làm việc tại một công ty điện tử ở Bắc Ninh nhưng nghỉ sau gần 2 năm do áp lực tăng ca và môi trường làm việc căng thẳng. Hiện thu nhập của anh Vũ khoảng 7 triệu đồng/tháng, nếu tăng ca có thể đạt khoảng 9 triệu đồng/tháng. "Tuy nhiên, chi phí thuê trọ gần khu công nghiệp đã gần 1,5 triệu đồng/tháng, chưa kể điện nước, ăn uống và chi tiêu cá nhân. Tháng làm nhiều thì đỡ, tháng ít việc là phải vay mượn", anh Vũ cho hay.

Theo nhận định của các chuyên gia lao động, đến nay, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa đã len lỏi vào từng dây chuyền sản xuất, nhóm lao động tự do và công nhân phổ thông tại các thành phố lớn. Thực trạng "sống mòn" của nhóm lao động trẻ, lao động phổ thông do họ thiếu hụt trầm trọng kỹ năng nghề nghiệp. Lao động bước vào thị trường bằng cơ bắp, không bằng cấp, không bảo hiểm và cũng không có quyền thương lượng về lương.

Liên quan đến vấn đề này, ông Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội) cho biết, hết năm 2025, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 29,2% và đạt mục tiêu đặt ra từ 29-29,5% tại Nghị quyết số 01/NQ-CP và Nghị quyết số 154/NQ-CP về phát triển thị trường lao động. Tuy nhiên, trên thực tế, người qua đào tạo có đáp ứng tốt công việc thực tế và đòi hỏi của từng doanh nghiệp, đơn vị hay không lại là câu chuyện khác. Đáng chú ý, trong thanh niên, tình trạng thất nghiệp và thiếu việc làm vẫn ở mức cao. Quý IV/2025, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên 15-24 tuổi lên tới 9,04%, cao gấp gần 4 lần tỉ lệ chung (2,22%). Cả nước có tới 1,4 triệu thanh niên không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo.

Chung lo ngại về thị trường lao động chưa đủ "chất", đặc biệt trong những người trẻ, bà Nguyễn Thị Lan Hương, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động Xã hội cho rằng, chất lượng lao động trẻ Việt Nam hiện nay đang tồn tại mâu thuẫn lớn giữa "lượng" và "chất": Dồi dào, sáng tạo và thích ứng nhanh với công nghệ, nhưng lại thiếu kỹ năng chuyên môn, kỹ năng mềm và tác phong công nghiệp. Tình trạng này dẫn đến thiếu hụt nhân lực trình độ cao, trong khi vẫn dư thừa lao động phổ thông bấp bênh. "Tồn tại chính của chất lượng lao động trẻ là thiếu kỹ năng chuyên môn và tay nghề; yếu kỹ năng mềm (đặc biệt kỹ năng số) và tác phong công nghiệp; chênh lệch giữa đào tạo và nhu cầu từ thực tế", bà Hương nhấn mạnh.

"Mềm hóa" giáo dục nghề nghiệp

Ông Lê Quang Trung, nguyên Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) cho rằng, nếu không có những bước đi quyết liệt, Việt Nam sẽ đối mặt với một thế hệ "lao động bất an" ngay trong nước: Không có tích lũy, không có kỹ năng và không có nơi chốn đi về khi tuổi già ập đến. Bên cạnh đó, đã đến lúc chấm dứt tư duy xem lao động phổ thông là nguồn tài nguyên vô tận và lao động trẻ mới gia nhập thị trường là rẻ mạt. "Nhân lực trẻ, nhất là lao động trẻ chất lượng là lực lượng lao động nòng cốt và chủ thể sáng tạo của tương lai... Do đó, việc phát triển lực lượng lao động trẻ chất lượng cao là chiến lược then chốt để thúc đẩy kinh tế số, công nghệ cao và phát triển bền vững trong giai đoạn mới", ông Trung nói.

Cũng theo ông Trung, yêu cầu trong việc đào tạo kỹ năng số, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo, khả năng thích nghi trước sự thay đổi công nghệ, kỹ năng mềm, nâng cao tư duy đổi mới sáng tạo, gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường doanh nghiệp với phương châm 3 cùng: Cùng tuyển sinh, cùng đào tạo và cùng sử dụng sau đào tạo là rất quan trọng. Bên cạnh đó, việc đào tạo và cung ứng nhân lực trẻ trong các lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, tài chính số… càng là những nguồn "cung" cấp thiết đáp ứng cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

"Cùng với hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật, chúng ta cần có chương trình phát triển lao động trẻ chất lượng cao với những mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn; các hoạt động cụ thể để hướng tới từng nhóm đối tượng; thu hút, đãi ngộ xứng đáng, tôn vinh và sử dụng lao động trẻ chất lượng cao; xây dựng và thực hiện bộ công cụ để đánh giá, phát hiện khả năng, sở trường của mỗi người để định hướng, tư vấn về đào tạo và việc làm", ông Trung nhấn mạnh.

Dưới góc độ khác, bà Nguyễn Thị Lan Hương cho rằng, hệ thống các trường nghề hiện nay vẫn còn quá nặng về bằng cấp và thời gian đào tạo dài. Đối với công nhân đang phải chạy ăn từng bữa, họ không thể nghỉ việc 2-3 năm để đi học. Giải pháp là các khóa đào tạo ngắn hạn kéo dài từ 3-6 tháng vào buổi tối hoặc cuối tuần, tập trung vào các kỹ năng thực dụng như vận hành máy CNC, sửa chữa thiết bị điện thông minh hoặc kỹ thuật logistics…

Bà Hương cũng đề xuất chính sách "học bổng sinh kế" khi chính quyền các đô thị cần trích ngân sách hoặc vận động quỹ xã hội hóa để cấp học bổng trực tiếp cho lao động tự do. Thay vì hỗ trợ tiền mặt mang tính chất "cứu đói" thì chuyển sang hỗ trợ học phí và phí sinh hoạt trong thời gian họ đi học nghề. Đây là khoản đầu tư cho tương lai để giảm bớt gánh nặng an sinh xã hội sau này.

Tin bài khác/

Tăng năng suất đi đôi với bảo đảm đời sống và quyền lợi BHXH của người lao động

Tăng năng suất đi đôi với bảo đảm đời sống và quyền lợi BHXH của người lao động

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo đảm đời sống, thu nhập, điều kiện làm việc và các quyền lợi về bảo hiểm xã hội của người lao động. Theo bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó Trưởng ban Quan hệ lao động, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, người lao động cần được tham gia quá trình chuyển đổi và hưởng lợi từ những tiến bộ công nghệ.
Doanh nghiệp tài trợ 150 tỷ đồng cho các dự án cộng đồng, an sinh ở TP. Hồ Chí Minh

Doanh nghiệp tài trợ 150 tỷ đồng cho các dự án cộng đồng, an sinh ở TP. Hồ Chí Minh

Vietcombank, Petrolimex, Khang Điền tài trợ tổng cộng 150 tỷ đồng để xây dựng trường học, công trình dân sinh và cải tạo Bệnh viện Tâm thần TP. Hồ Chí Minh.
Doanh nghiệp ứng dụng AI, người lao động cùng hưởng thành quả

Doanh nghiệp ứng dụng AI, người lao động cùng hưởng thành quả

Khoảng 11,5 triệu việc làm tại Việt Nam có khả năng chịu tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh. Vì thế, việc ứng dụng công nghệ không chỉ nhằm nâng cao năng suất, mà còn phải cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm quyền lợi và tạo cơ hội phát triển cho người lao động.
Doanh nghiệp hiến kế phát triển kinh tế bạc

Doanh nghiệp hiến kế phát triển kinh tế bạc

Từ góc độ phát triển kinh doanh, các doanh nghiệp đã có những đánh giá và đề xuất mang nhiều giá trị thực tiễn về phát triển kinh tế bạc. Đây cũng là những nội dung cần được quan tâm trong quá trình xây dựng và hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật về y tế, kinh tế chăm sóc…
Phát triển thị trường lao động, hỗ trợ thanh niên tìm việc

Phát triển thị trường lao động, hỗ trợ thanh niên tìm việc

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 11636/VPCP-KGVX, thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà về phát triển thị trường lao động, tạo việc làm cho thanh niên. Trong đó, Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng cơ chế hỗ trợ học sinh, sinh viên, thanh niên tìm kiếm việc làm và vận hành hiệu quả sàn giao dịch việc làm quốc gia.
Sinh viên Nghệ An trao đổi về quản lý tài chính cá nhân và lựa chọn nghề nghiệp từ giảng đường

Sinh viên Nghệ An trao đổi về quản lý tài chính cá nhân và lựa chọn nghề nghiệp từ giảng đường

Từ bài toán chi tiêu khi thu nhập chưa ổn định đến tiết kiệm, phòng tránh lừa đảo tài chính và chuẩn bị cho công việc sau tốt nghiệp, sinh viên Trường Đại học Nghệ An đã trao đổi cùng các diễn giả tại hội thảo “Gen Z vững tài chính, chủ động tương lai”, được tổ chức vào ngày 15/11/2026.
Tổ chức Ngày hội việc làm TP. Hồ Chí Minh năm 2026 quy mô lớn vào ngày 15/11

Tổ chức Ngày hội việc làm TP. Hồ Chí Minh năm 2026 quy mô lớn vào ngày 15/11

Ngày hội việc làm TP. Hồ Chí Minh năm 2026 sẽ diễn ra tại phường Phú Mỹ, hiện đã thu hút 50 doanh nghiệp đăng ký tuyển dụng gần 5.259 lao động, mở ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động trong những tháng cuối năm.
Hà Nội dành 65 tỷ đồng trợ cấp Tết cho 65.000 lao động khó khăn

Hà Nội dành 65 tỷ đồng trợ cấp Tết cho 65.000 lao động khó khăn

Dịp Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027, Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội dự kiến trợ cấp 1 triệu đồng/người cho 65.000 đoàn viên, người lao động khó khăn, đồng thời tổ chức các chương trình mua sắm, hỗ trợ về quê đón Tết.
Lao động nền tảng và bài toán bảo đảm sinh kế bền vững

Lao động nền tảng và bài toán bảo đảm sinh kế bền vững

Các nền tảng số mở ra cơ hội kiếm sống cho nhiều lao động, song thu nhập thiếu ổn định và khả năng chuyển đổi nghề nghiệp hạn chế đang đặt ra yêu cầu tăng cường bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các chính sách hỗ trợ sinh kế lâu dài.
Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh báo cáo lương, thưởng Tết trước 20/11

Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh báo cáo lương, thưởng Tết trước 20/11

TP. Hồ Chí Minh yêu cầu doanh nghiệp sớm xây dựng và công bố phương án trả lương, thưởng Tết Đinh Mùi năm 2027, khuyến khích hoàn thành trước ngày 20/11/2026. Cùng với đó, tổ chức Công đoàn Thành phố cũng vận động doanh nghiệp công khai kế hoạch thưởng trước ngày 30/11, khuyến khích chi trả thưởng Tết sớm cho người lao động.
Kinh tế bạc mở hướng phát triển du lịch kết hợp chăm sóc sức khỏe

Kinh tế bạc mở hướng phát triển du lịch kết hợp chăm sóc sức khỏe

Già hóa dân số đang làm thay đổi nhu cầu du lịch. Với người cao tuổi, một chuyến đi không chỉ dừng ở tham quan, nghỉ dưỡng mà còn cần bảo đảm an toàn, thuận tiện và có khả năng tiếp cận dịch vụ y tế khi cần thiết.
Giữ chân lao động nữ bằng những phúc lợi thiết thực

Giữ chân lao động nữ bằng những phúc lợi thiết thực

Bên cạnh việc bảo đảm các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, những chính sách hỗ trợ sau thai sản, chăm sóc con nhỏ và cải thiện điều kiện làm việc đang trở thành yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giữ chân lao động nữ.
Công ty ECCO cam kết thưởng Tết cho 1.600 công nhân, đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ

Công ty ECCO cam kết thưởng Tết cho 1.600 công nhân, đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ

Hơn 1.600 lao động tại Công ty TNHH ECCO Việt Nam mất việc khi doanh nghiệp thông báo giải thể, ngừng sản xuất từ chiều 2/11. Tuy nhiên, bên cạnh cam kết thanh toán đầy đủ tiền lương tháng 11/2026, chế độ bảo hiểm xã hội thì doanh nghiệp cam kết vẫn chi thưởng Tết năm 2027 và hỗ trợ thêm nửa tháng lương cơ bản cho mỗi năm làm việc.
Daiichi Việt Nam ra mắt nhận diện thương hiệu mới tại Trụ sở chính TP. Hồ Chí Minh

Daiichi Việt Nam ra mắt nhận diện thương hiệu mới tại Trụ sở chính TP. Hồ Chí Minh

Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ Daiichi Việt Nam (Daiichi Life Việt Nam) vừa chính thức ra mắt nhận diện thương hiệu mới tại Trụ sở chính TP. Hồ Chí Minh và khai trương Văn phòng Chi nhánh Hà Nội mới tại tòa nhà BRG Diamond Park Plaza vào ngày 29/10/2026.