Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng có hiệu lực thi hành từ ngày 15/2/2022, đã thể chế hóa chủ trương, đường lối chỉ đạo của Đảng về công tác người có công với cách mạng, là căn cứ pháp lý cho các cấp chính quyền tổ chức triển khai việc xác nhận, công nhận người có công và chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người có công và thân nhân người có công với cách mạng.
Tuy nhiên, sau gần 4 năm triển khai thực hiện, đã bộc lộ một số tồn tại, vướng mắc trong công tác xác nhận và thực hiện các chế độ ưu đãi đối với người có công và thân nhân. Bên cạnh đó, từ ngày 1/7/2025, cả nước hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng chính quyền địa phương 02 cấp, dẫn đến một số nội dung liên quan trong thực hiện chính sách, chế độ ưu đãi người có công cần được sửa đổi, bổ sung và ban hành thống nhất.
Vì vậy, cần thiết phải có văn bản hợp nhất nội dung, sửa đổi, bổ sung điều chỉnh đồng bộ, khả thi để thay thế Nghị định số 131/2021/NĐ-CP, phù hợp với các quy định được sửa đổi, bổ sung, lược bỏ, phân cấp và cắt giảm thủ tục hành chính. Theo Nghị định thay thế Nghị định 131/2021/NĐ-CP đang được Bộ Nội vụ lấy ý kiến, có một số điểm mới như sau:
Tại Điều 101 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP, về giải quyết các chế độ ưu đãi, tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung thủ tục giải quyết chế độ ưu đãi trong giáo dục đào tạo đối với hồ sơ người có công đang được cơ quan quân đội, công an quản lý; bổ sung các bước thủ tục còn thiếu để đảm bảo việc giải quyết chế độ theo quy định.
Tại Điều 130 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP, về giải quyết trợ cấp tuất hằng tháng đối với thân nhân người có công từ trần trước 1/7/2021 nhằm giải quyết vướng mắc trong quy định hiện hành và đảm bảo đầy đủ đối tượng, mang tính kế thừa và công bằng trong thực hiện chính sách, Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung việc được chia làm 2 giai đoạn, gồm:
Người có công từ trần trước 1/1/2013 bổ sung, kế thừa đầy đủ quy định tại Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 9/4/2013 của Chính phủ và đã được thực hiện ổn định;
Bổ sung quy định đối với trường hợp người có công từ trần từ 1/1/2013 đến trước ngày 1/7/2021.
Sửa đổi, bổ sung tại các Điều 126, 129, 130 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP quy định về điều kiện hưởng trợ cấp tuất hằng tháng đối với con bị khuyết tật, khuyết tật đặc biệt nặng; theo đó, đảm bảo điều kiện tiêu chuẩn theo đúng quy định của Pháp lệnh, không bổ sung thêm quy định làm thu hẹp diện đối tượng.
Tách riêng quy định về việc xem xét giải quyết chế độ thương binh, đồng thời là bệnh binh và việc hưởng thêm chế độ thương binh đối với người đang hưởng mất sức lao động hay hưởng thêm chế độ mất sức lao động đối với người đang hưởng chế độ thương binh (tại Điều 45 và Điều 55) nhằm đảm bảo thực hiện chính sách rõ ràng, dễ hiểu, không phát sinh cách hiểu và áp dụng pháp luật chưa thống nhất giữa các địa phương.
Ngoài ra, tại Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung, đề xuất phân quyền để Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trực tiếp trình Thủ tướng Chính phủ công nhận liệt sĩ và cấp Bằng Tổ quốc ghi công.
Tùng Anh
