Chuẩn hóa đối tượng tham gia bảo hiểm y tế thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ

Chuẩn hóa đối tượng tham gia bảo hiểm y tế thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ. Ảnh: VGP

Hướng tới hoàn thiện pháp luật về BHYT

Có thể kể đến Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Khoá XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII đã giao Bộ Chính trị chỉ đạo Đảng ủy Chính phủ; Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Chỉ thị số 52-CT/TW ngày 3/10/2025 của Ban Bí thư về thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW toàn dân trong giai đoạn mới…

Tại Nghị quyết số 261/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân cũng nhấn mạnh mục tiêu: “Mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe và giảm chi phí y tế cho người dân như thực hiện tăng tỷ lệ, mức thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT; chi cho khám sàng lọc, chẩn đoán, điều trị sớm một số bệnh và đối tượng ưu tiên từ Quỹ BHYT theo lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, khả năng cân đối của ngân sách nhà nước, Quỹ BHYT và việc tăng mức đóng BHYT; Thực hiện chính sách miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT theo lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, khả năng cân đối của Quỹ BHYT và việc tăng mức đóng BHYT”.

Để phù hợp với tình hình mới, khẳng định thẩm quyền pháp lý, tránh khoảng trống quản lý và bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT liên tục cho người dân, Bộ Nội vụ đang khẩn trương xây dựng và lấy ý kiến góp ý để ban hành Thông tư mới, thay thế Thông tư số 30/2019/TT-BLĐTBXH ngày 26/12/2019 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội về Hướng dẫn lập danh sách đối tượng tham gia BHYT do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quản lý.

Chuẩn hóa đối tượng, giấy tờ làm căn cứ xác định đối tượng tham gia BHYT

Theo Cục Người có công, đơn vị được giao nhiệm vụ này, Dự thảo Thông tư hướng dẫn xác định, lập danh sách đối tượng tham gia BHYT thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ tập trung vào 4 vấn đề lớn.

Thứ nhất, cập nhật chính xác đối tượng.

Tại Điều 2, Dự thảo Thông tư chuẩn hóa chi tiết đối tượng tham gia BHYT của thân nhân người có công về độ tuổi, điều kiện tiếp tục đi học và tình trạng khuyết tật nặng theo đúng tinh thần Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Đồng thời, bổ sung nhóm đối tượng là vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc vợ khác hiện đang hưởng trợ cấp hằng tháng nhằm bảo đảm bao phủ an sinh xã hội toàn diện, bởi Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH 14 ngày 9/12/2020, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2021, có quy định: “Vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc vợ khác mà nuôi con liệt sĩ đến tuổi trưởng thành hoặc chăm sóc cha đẻ, mẹ đẻ liệt sĩ khi còn sống hoặc vì hoạt động cách mạng mà không có điều kiện chăm sóc cha đẻ, mẹ đẻ liệt sĩ khi còn sống thì hưởng chế độ BHYT”.

Thứ hai, chuẩn hóa giấy tờ làm căn cứ xác định đối tượng tham gia BHYT.

Điều 5 của Dự thảo Thông tư quy định chi tiết giấy tờ làm căn cứ bảo đảm tính pháp lý chặt chẽ đối với từng nhóm đối tượng, cụ thể:

Người có công với cách mạng: Căn cứ vào một trong các giấy tờ như Quyết định công nhận của cơ quan có thẩm quyền; Quyết định giải quyết chế độ của Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh, thành phố; Quyết định điều chỉnh trợ cấp; Bản trích lục hồ sơ thương binh; Danh sách chi trả chế độ đối với người có công với cách mạng; Huân chương kháng chiến, Huân chương Chiến thắng, Huy chương kháng chiến, Huy chương Chiến thắng.

Thân nhân người có công với cách mạng, người có công nuôi liệt sĩ, người phục vụ người có công với cách mạng: Căn cứ vào một trong các giấy tờ như Quyết định giải quyết chế độ của Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh, thành phố; Bản khai tình hình thân nhân liệt sĩ; Danh sách chi trả chế độ đối với thân nhân người có công với cách mạng.

Trường hợp thân nhân người có công với cách mạng không hưởng trợ cấp hàng tháng thì căn cứ vào một trong các giấy tờ sau do cơ quan có thẩm quyền xác nhận: Giấy xác nhận thân nhân người có công của cơ quan có thẩm quyền; Giấy xác nhận là người phục vụ người có công của cơ quan có thẩm quyền; Giấy chứng nhận gia đình hoặc thân nhân liệt sĩ của cơ quan có thẩm quyền.

Người tham gia kháng chiến, bảo vệ tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế và Cựu Chiến binh: Căn cứ một trong các giấy tờ như Quyết định hưởng chế độ trợ cấp của cơ quan có thẩm quyền; Lý lịch Đảng viên; Lý lịch quân nhân; Quyết định phục viên, xuất ngũ, nghỉ hưu hoặc chuyển ngành.

Thanh niên xung phong và Dân công hoả tuyến: Căn cứ một trong các giấy tờ như Quyết định hưởng chế độ trợ cấp của cơ quan có thẩm quyền; Danh sách hưởng trợ cấp của cơ quan có thẩm quyền.

Đối tượng xã đảo, đặc khu: Xác định dựa trên danh sách được Chủ tịch UBND cấp xã xác nhận, rà soát hằng năm tạo điều kiện tối đa cho người dân.

Thứ ba, cải cách quy trình hành chính, cắt bỏ khâu trung gian:

Tại Điều 6, Dự thảo Thông tư đã cắt bỏ hoàn toàn bước tổng hợp và xét duyệt trung gian ở cấp huyện. Theo đó, trình tự lập danh sách đối với đối với đối tượng đang sinh sống tại cộng đồng được thực hiện như sau: Phòng Văn hóa - Xã hội có trách nhiệm rà soát, thống kê và lập danh sách đối tượng tham gia BHYT trên cơ sở căn cứ vào Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin BHYT (Mẫu số 02 Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ) và các giấy tờ làm căn cứ xác định đối tượng tham gia BHYT quy định tại Điều 5 Thông tư, trước khi báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phê duyệt.

Thứ tư, chuyển đổi số và liên thông dữ liệu.

Điều 7 Dự thảo Thông tư quy định việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác lập danh sách, gửi và quản lý dữ liệu điện tử của đối tượng tham gia BHYT.

Như vậy, việc ban hành Thông tư mới, thay thế Thông tư số 30/2019/TT-BLĐTBXH ngày 26/12/2019 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội về Hướng dẫn lập danh sách đối tượng tham gia BHYT do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quản lý, là rất cần thiết - bởi góp phần thể chế hóa đầy đủ, kịp thời, đồng bộ các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về các điều khoản được giao trong Luật BHYT, các Nghị định hướng dẫn thi hành, bảo đảm thống nhất với các quy định trong hệ thống pháp luật hiện hành. Bên cạnh đó, quy định về trình tự lập danh sách hướng tới mang lại sự thuận lợi cho cá nhân cơ quan và tổ chức quản lý đối tượng; bảo đảm khả thi và phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước; ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách hành chính trong việc lập, gửi danh sách bằng phương thức điện tử và kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.