 |
| Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 5 luật tiếp thu các ý kiến để bổ sung ngày 27/7 hằng năm là ngày nghỉ lễ, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương. Ảnh: VPQH |
Tại phiên thảo luận của Quốc hội sáng 9/11, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã làm rõ nhiều nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 5 luật và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 5 luật, gồm Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm, một trong những nội dung đáng chú ý được Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải thông tin là việc bổ sung ngày nghỉ lễ hằng năm.
Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, quy định ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, bắt đầu áp dụng từ năm 2026.
Đáng chú ý, tiếp thu ý kiến thẩm tra, ý kiến đại biểu Quốc hội và kết luận của cơ quan có thẩm quyền, cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung ngày 27/7 hằng năm (Ngày Thương binh - Liệt sĩ) là ngày người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương, áp dụng từ năm 2027.
Theo Bộ trưởng, việc bổ sung ngày nghỉ này nhằm tạo điều kiện để người lao động tham gia các hoạt động tri ân những người có công với Tổ quốc, người có công với cách mạng, qua đó tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Một nội dung khác được đề cập là cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Dự thảo Luật thống nhất với Luật Đầu tư, bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với 3 ngành, nghề, gồm: cho thuê lại lao động theo quy định của Bộ luật Lao động; kinh doanh dịch vụ lưu trữ theo Luật Lưu trữ; kinh doanh dịch vụ việc làm theo Luật Việc làm.
Theo Bộ trưởng, việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với chấm dứt quản lý nhà nước mà là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Các yêu cầu quản lý cần thiết vẫn được duy trì theo quy định pháp luật, như thông báo hoạt động, ký quỹ, tiêu chuẩn kỹ thuật, trách nhiệm của doanh nghiệp về lao động, việc làm và tiêu chuẩn an ninh đối với hoạt động lưu trữ.
Mục tiêu là giảm rào cản gia nhập thị trường, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng dịch vụ và các chủ thể liên quan.
Bộ trưởng khẳng định, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan hoàn thiện quy định tại các văn bản hướng dẫn thi hành, thiết kế cơ chế hậu kiểm phù hợp, xác định rõ trách nhiệm, có trọng tâm, trọng điểm; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý và không phát sinh thủ tục không cần thiết.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải làm rõ 6 nhóm vấn đề, trong đó tập trung vào bảo đảm quyền của người lao động, đổi mới hoạt động huấn luyện, phân định trách nhiệm điều tra tai nạn lao động và mở rộng bảo vệ đối với lao động phi chính thức, lao động trên nền tảng số.
Về quyền của người lao động, dự thảo Luật bổ sung quyền trực tiếp thông tin về vụ tai nạn lao động với cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức Công đoàn. Đồng thời, nghiêm cấm hành vi cản trở, gây khó khăn trong việc khai báo, cung cấp thông tin và xử lý tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Quyền từ chối làm việc hoặc rời khỏi nơi làm việc khi có nguy cơ trực tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe của người lao động tiếp tục được bảo đảm. Đối với hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, dự thảo Luật chuyển từ cơ chế cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện sang cơ chế thông báo, quản lý bằng dữ liệu và tăng cường hậu kiểm.
Tuy nhiên, việc cắt giảm thủ tục không đồng nghĩa với hạ thấp yêu cầu về chất lượng huấn luyện. Người sử dụng lao động vẫn phải bảo đảm người lao động được trang bị kiến thức, kỹ năng và phải kiểm tra, đánh giá đạt yêu cầu trước khi làm việc.
 |
| Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH |
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi gian lận, giả mạo, xác nhận huấn luyện không thực chất; giao Chính phủ quy định cụ thể nội dung, chương trình và việc kiểm tra, đánh giá phù hợp với mức độ rủi ro.
Về khai báo, điều tra và thống kê tai nạn lao động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dự thảo Luật phân định trách nhiệm của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, UBND cấp xã và Công an cấp xã trong tiếp nhận thông tin, khai báo và phối hợp điều tra.
Đối với các vụ tai nạn nghiêm trọng, nhất là tai nạn chết người hoặc làm bị thương nặng từ 2 người trở lên, dự thảo Luật quy định trách nhiệm tiếp nhận, bảo vệ hiện trường và phối hợp xử lý; đồng thời phân định thẩm quyền điều tra theo tính chất, mức độ vụ việc.
Dự thảo Luật cũng làm rõ trách nhiệm bảo toàn chứng cứ, công khai kết quả điều tra, giải quyết chế độ cho người bị nạn và thân nhân. Đây là cơ sở để xây dựng, kết nối cơ sở dữ liệu về tai nạn lao động, huấn luyện và kiểm định kỹ thuật an toàn lao động.
Một điểm đáng chú ý khác là hoàn thiện quy định bảo vệ người lao động trong khu vực phi chính thức và trên nền tảng số. Theo đó, dự thảo hoàn thiện các quy định về khai báo, điều tra, thống kê và báo cáo tai nạn lao động đối với người làm việc không theo hợp đồng lao động.
Đối với lao động trên nền tảng số, việc xác định trách nhiệm của các bên cần căn cứ vào bản chất quan hệ và mức độ tổ chức, điều phối, kiểm soát công việc trên thực tế, không mặc nhiên coi mọi đơn vị vận hành nền tảng là người sử dụng lao động.
Về quản lý nhà nước, dự thảo Luật quy định Chính phủ phân công cụ thể trách nhiệm, phạm vi quản lý của các bộ, nhất là đối với máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, bảo đảm không chồng chéo, không bỏ trống nhiệm vụ. Đồng thời, phân định rõ hoạt động thanh tra và kiểm tra chuyên ngành.
Liên quan đến chính sách bảo hiểm và chăm sóc sức khỏe, Bộ trưởng cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ rà soát, bảo đảm thống nhất quy định về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp với Luật Bảo hiểm xã hội.
Đối với khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp và khám sàng lọc, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với Bộ Y tế rà soát, bảo đảm thực hiện đúng Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và các quy định pháp luật liên quan, trên cơ sở bảo đảm quyền tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe của người lao động và Nhân dân.
Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cũng cho biết, đối với những vấn đề lớn chưa được xử lý trong lần sửa đổi này, nhất là bảo vệ lao động phi chính thức, lao động trên nền tảng số, hoàn thiện chính sách bảo hiểm và ứng dụng công nghệ, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động, báo cáo Chính phủ để nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật trong giai đoạn tiếp theo, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2027.
