 |
| Các thủ tục khám, chữa bệnh BHYT sẽ tiếp tục được cải cách theo hướng ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa mạnh mẽ. |
Theo đánh giá của Bộ Y tế, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) đã tiếp tục cải cách, đơn giản hóa thủ tục khám bệnh, chữa bệnh BHYT theo hướng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng dữ liệu điện tử thay thế cho việc xuất trình nhiều loại giấy tờ.
Cụ thể, theo quy định tại Điều 37 Nghị định, người tham gia BHYT khi đi khám bệnh, chữa bệnh có thể sử dụng căn cước, căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID đã tích hợp thông tin thẻ BHYT, bên cạnh thẻ BHYT bản điện tử hoặc bản giấy.
Quy định này tạo cơ sở pháp lý cho việc sử dụng số định danh cá nhân và dữ liệu đã được tích hợp, liên thông để xác thực thông tin người tham gia, góp phần giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian làm thủ tục và tạo thuận lợi cho người dân khi tiếp cận dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh BHYT.
Nghị định cũng quy định cơ chế xử lý trong trường hợp người bệnh không xuất trình được thẻ BHYT điện tử do VNeID, VssID hoặc kết nối internet gặp sự cố. Theo đó, người bệnh có thể cung cấp mã số thẻ BHYT để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tra cứu trên Cổng tiếp nhận dữ liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam; trường hợp chưa tra cứu được, cơ sở vẫn tiếp nhận người bệnh và phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để xác minh thông tin, qua đó hạn chế việc gián đoạn khám bệnh, chữa bệnh chỉ vì sự cố kỹ thuật của hệ thống.
Đặc biệt, việc ứng dụng dữ liệu dân cư, căn cước và các nền tảng định danh điện tử trong thủ tục khám bệnh, chữa bệnh BHYT đã được triển khai rộng rãi trong thực tế. Theo số liệu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến hết tháng 6/2025, 100% cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT đã triển khai tra cứu thông tin thẻ BHYT bằng số định danh cá nhân/căn cước công dân; đã có trên 237,5 triệu lượt tra cứu thành công phục vụ làm thủ tục khám bệnh, chữa bệnh BHYT, tăng khoảng 83,7 triệu lượt so với thời điểm cuối năm 2024.
Đồng thời, đã có hơn 22,3 triệu lượt sử dụng tài khoản VNeID để đăng nhập ứng dụng VssID và hơn 48,4 triệu lượt truy vấn thông tin sổ bảo hiểm xã hội thành công để tích hợp lên VNeID. Các kết quả này cho thấy việc chuyển từ sử dụng giấy tờ sang khai thác, xác thực thông tin điện tử đã được triển khai trên diện rộng, góp phần đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian chờ đợi cho người bệnh và nhân viên y tế, đồng thời giảm chi phí in, cấp và quản lý thẻ BHYT.
Việc tiếp tục tích hợp thông tin BHYT, Sổ sức khỏe điện tử và các thông tin khám bệnh, chữa bệnh trên VNeID cũng tạo nền tảng để từng bước hình thành quy trình khám bệnh, chữa bệnh dựa trên dữ liệu, giúp người dân chủ động quản lý thông tin sức khỏe, đồng thời hỗ trợ cơ sở y tế khai thác thông tin cần thiết phục vụ chẩn đoán, điều trị và quản lý người bệnh. Qua đó, cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực BHYT không chỉ dừng ở việc giảm giấy tờ mà đang chuyển dần sang phương thức quản lý, cung cấp dịch vụ dựa trên kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu.
Nghị định số 188/2025/NĐ-CP đã có bước cải cách theo hướng cho phép người tham gia BHYT sử dụng căn cước công dân, tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID tích hợp thông tin thẻ BHYT, thẻ BHYT điện tử hoặc bản giấy khi đi khám bệnh, chữa bệnh là bước tiến đáng kể.
Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, tại Điều 37 và một số quy định có liên quan, người tham gia trong một số trường hợp vẫn phải xuất trình giấy tờ hoặc cung cấp tài liệu để chứng minh nhân thân, tình trạng hoặc điều kiện hưởng quyền lợi BHYT. Trong khi đó, nhiều thông tin phục vụ việc xác định người tham gia, giá trị sử dụng thẻ, mức hưởng và điều kiện hưởng BHYT đã hoặc đang được số hóa, kết nối, chia sẻ và có thể khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu bảo hiểm xã hội, BHYT, cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan.
Việc tiếp tục yêu cầu người bệnh cung cấp, xuất trình hoặc gửi lại bản chụp, bản scan các thông tin, tài liệu mà cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội đã có khả năng khai thác, xác thực từ các cơ sở dữ liệu làm phát sinh thêm thao tác, giấy tờ và thời gian thực hiện; đồng thời chưa phát huy đầy đủ yêu cầu khai thác, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu trong quá trình chuyển đổi số.
Từ thực tế nêu trên, Bộ Y tế đánh giá: cần tiếp tục rà soát bản chất pháp lý của “thủ tục khám bệnh, chữa bệnh BHYT” trong mối quan hệ với quy định về kiểm soát thủ tục hành chính. Cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Nghị định số 188/2025/NĐ-CP theo hướng không tiếp tục xác định việc tiếp nhận người tham gia BHYT tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là một thủ tục hành chính độc lập, mà quy định đây là quy trình nghiệp vụ trong tổ chức khám bệnh, chữa bệnh BHYT. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm chủ động khai thác, tra cứu, đối chiếu và xác thực thông tin người bệnh, giá trị sử dụng thẻ, mức hưởng và các thông tin cần thiết từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu bảo hiểm xã hội, BHYT, cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và các hệ thống thông tin đã được kết nối, chia sẻ.
Theo hướng này, không yêu cầu người bệnh xuất trình hoặc cung cấp lại bản giấy, bản chụp, bản quét đối với những thông tin, giấy tờ mà cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thể khai thác, xác thực từ các cơ sở dữ liệu. Chỉ trong trường hợp dữ liệu chưa có, chưa đầy đủ, chưa được cập nhật, không thể kết nối hoặc có thông tin không thống nhất cần xác minh thì cơ sở khám bệnh, chữa bệnh mới đề nghị người bệnh bổ sung thông tin cần thiết theo quy định.
Bộ Y tế đánh giá: việc sửa đổi theo hướng trên sẽ làm rõ ranh giới giữa thủ tục hành chính và quy trình nghiệp vụ khám bệnh, chữa bệnh BHYT; chuyển từ phương thức “người bệnh xuất trình giấy tờ để chứng minh quyền lợi” sang phương thức “cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động xác thực quyền lợi trên cơ sở dữ liệu”; qua đó giảm giấy tờ, thời gian chờ đợi và chi phí tuân thủ cho người dân, đồng thời phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và nguyên tắc khai thác, tái sử dụng dữ liệu trong quản lý, cung ứng dịch vụ y tế.
