Miệt mài “gieo” an sinh ở Đắk Lắk

Truyên truyền chính sách BHXH tại buôn Cuôr Kap. Ảnh: BH

Từ sự kiên trì vận động của viên chức bảo hiểm xã hội (BHXH), ngày càng nhiều nông dân, lao động tự do và hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk chủ động tham gia BHXH để tích lũy cho tuổi già.

Một chiều cuối tháng 5/2026, tại xã Tân Tiến, hơn 60 cán bộ, hội viên nông dân tập trung tham dự hội nghị tuyên truyền, tư vấn chính sách BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) do BHXH tỉnh Đắk Lắk phối hợp Hội Nông dân tỉnh tổ chức. Không khí buổi đối thoại diễn ra cởi mở khi người dân liên tục đặt câu hỏi về mức đóng, phương thức tham gia và quyền lợi hưởng lương hưu.

Đại diện BHXH cơ sở Krông Pắc đã trực tiếp giải thích những điểm mới của chính sách BHXH, BHYT, đặc biệt là quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện. Nhiều người dân lần đầu hiểu rõ hơn việc chỉ cần dành một khoản tiền nhỏ hằng tháng cũng có thể tích lũy để hưởng lương hưu và được cấp thẻ BHYT khi về già.

Điểm nhấn là, kết thúc hội nghị, 10 hội viên nông dân đã đăng ký tham gia BHXH tự nguyện ngay tại chỗ. Con số dù chưa phải quá lớn nhưng được xem là kết quả đáng ghi nhận đối với một địa bàn nông thôn, nơi phần lớn người dân còn tâm lý “lo trước mắt” hơn là nghĩ đến an sinh dài hạn.

Theo kế hoạch phối hợp giữa BHXH tỉnh Đắk Lắk và Hội Nông dân tỉnh, trong năm 2026 hai đơn vị sẽ tổ chức 33 hội nghị tuyên truyền tại các xã, phường trên toàn tỉnh nhằm đưa chính sách BHXH, BHYT đến gần hơn với hội viên nông dân, tổ hợp tác và các chi hội nghề nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Thảo, Giám đốc BHXH cơ sở Krông Pắc cho biết, đến hết tháng 4/2026, toàn địa bàn có 11.079 người tham gia BHXH, tăng 701 người so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số người tham gia BHXH tự nguyện đạt 2.339 người, tăng 273 người.

Đáng chú ý, số người tham gia BHYT trên địa bàn đạt hơn 172.000 người, tỷ lệ bao phủ khoảng 84,2% dân số. Những con số này cho thấy nhận thức của người dân về an sinh xã hội đang dần thay đổi.

Ông Nguyễn Văn Thảo cho rằng, BHXH không chỉ là chính sách hỗ trợ tài chính mà còn là sự đồng hành lâu dài của Nhà nước đối với người dân. Tuy nhiên, khó khăn trong công tác tuyên truyền hiện nay là nhiều lao động trẻ sau khi nghỉ việc tại doanh nghiệp thường chọn nhận BHXH một lần thay vì bảo lưu hoặc tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện. Nguyên nhân chủ yếu do áp lực tài chính trước mắt khiến họ chưa nhìn thấy lợi ích dài hạn của lương hưu và BHYT khi về già.

Người dân được tiếp cận trực tiếp với chính sách BHXH. Ảnh: BH

“Nhiều trường hợp sau khi được cán bộ BHXH phân tích, tư vấn đã thay đổi suy nghĩ và quyết định tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian hưởng lương hưu. Điều đó cho thấy công tác tuyên truyền cần tiếp tục kiên trì, sâu sát hơn để người dân hiểu BHXH chính là khoản tích lũy an toàn cho tương lai”, ông Thảo nói.

Không chỉ dừng ở các hội nghị tập trung, BHXH Đắk Lắk còn tăng cường đối thoại trực tiếp đến từng buôn làng. Sáng 26/5, gần 50 người dân Buôn Cuôr Kap, phường Tân Lập tham dự hội nghị đối thoại về BHXH, BHYT do BHXH tỉnh phối hợp chính quyền địa phương tổ chức.

Tại đây, đại diện Phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia thuộc BHXH tỉnh đã dành phần lớn thời gian để giải đáp những vướng mắc thực tế như mức đóng BHXH tự nguyện, chế độ được hưởng, cách đăng ký tham gia BHYT hộ gia đình hay việc sử dụng ứng dụng VssID - BHXH số thay thế thẻ BHYT giấy.

Nhiều người dân cho biết, trước đây họ nghĩ BHXH chỉ dành cho người làm trong doanh nghiệp hoặc cơ quan nhà nước. Sau khi được tư vấn, họ nhận ra chính sách này cũng phù hợp với nông dân và lao động tự do.

Theo kế hoạch năm 2026, BHXH Đắk Lắk sẽ phối hợp UBND phường Tân Lập tổ chức ít nhất 7 hội nghị tuyên truyền tại tất cả buôn, tổ dân phố nhằm phát triển thêm tối thiểu 100 người tham gia BHXH tự nguyện và 500 người tham gia BHYT hộ gia đình.

Trong khi đó, tại xã Krông Bông, cơ quan BHXH chọn cách tiếp cận gần gũi hơn thông qua mô hình “gian hàng tư vấn”. Theo đó, BHXH cơ sở Krông Bông đã phối hợp UBND xã Krông Bông tổ chức gian hàng tư vấn chính sách BHXH, BHYT dành cho hộ kinh doanh cá thể.

BHXH cơ sở Krông Bông tổ chức gian hàng tư vấn chính sách cho người dân. Ảnh: BH

Ngay tại gian hàng, cán bộ BHXH trực tiếp hướng dẫn kê khai, đăng ký tham gia BHXH bắt buộc theo quy định mới, đồng thời hỗ trợ cài đặt ứng dụng VssID để người dân thuận tiện tra cứu quá trình đóng, hưởng các chế độ.

Hình thức tư vấn trực diện, giải đáp cụ thể từng trường hợp đã giúp nhiều hộ kinh doanh hiểu rõ hơn trách nhiệm và quyền lợi khi tham gia BHXH bắt buộc. Kết quả thật ấn tượng, có 50 hộ kinh doanh đăng ký tham gia ngay tại chương trình.

Theo BHXH cơ sở Krông Bông, chính sách BHXH bắt buộc hiện cũng được tuyên truyền rộng đến khoảng 1.700 hộ kinh doanh trên địa bàn thông qua dữ liệu do cơ quan thuế cung cấp. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm mở rộng diện bao phủ BHXH trong khu vực phi chính thức.

Anh Nguyễn Văn Kha, một người dân xã Ea Kly đang tham gia BHXH tự nguyện cho rằng, đây là cách tích lũy thiết thực và bền vững cho tương lai. Theo anh, khi còn sức lao động thì dành một phần thu nhập để đóng BHXH, đến tuổi già có lương hưu và BHYT sẽ giúp giảm gánh nặng cho con cháu.

Điều khiến anh yên tâm hơn là quy định mới giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm để đủ điều kiện hưởng lương hưu. “Ngay cả nông dân hay lao động tự do cũng có cơ hội được hưởng an sinh khi về già nếu kiên trì tham gia”, anh Kha nói.

Những nỗ lực “đi từng ngõ, gõ từng nhà” của các đơn vị BHXH đang mang lại kết quả rõ rệt tại nhiều địa phương ở Đắk Lắk.

Miệt mài gieo an sinh ở Đắk Lắk. Ảnh: BH

Phát huy kết quả khả quan với gần 3.300 người tham gia BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình trong ngày đầu ra quân hưởng ứng Tháng Vận động BHXH toàn dân, Giám đốc BHXH tỉnh Đắk Lắk Trần Mạnh Toàn đã đặt ra các vấn đề trọng tâm cần triển khai, như: Bám sát địa bàn, tiếp cận từng nhóm đối tượng tiềm năng; tăng cường phối hợp với các sở, ngành, chính quyền địa phương, tập trung nguồn lực để phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình…

Trên cơ sở đó, các BHXH cơ sở trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cùng đơn vị phối hợp đã đồng loạt vào cuộc, tạo kết quả với số người tham gia BHXH tự nguyện trên địa bàn tăng nhanh. Quan trọng hơn, người dân dần thay đổi nhận thức, không còn xem BHXH là câu chuyện của riêng cán bộ, viên chức hay người làm việc trong doanh nghiệp.

Ở nhiều vùng nông thôn Đắk Lắk, những buổi tuyên truyền nhỏ tại nhà văn hóa, hội trường xã hay buôn làng đang góp phần gieo mầm nhận thức về an sinh lâu dài. Từ những cuộc trò chuyện trực tiếp, nhiều người dân bắt đầu hiểu rằng khoản đóng góp hôm nay chính là sự bảo đảm cho cuộc sống ổn định khi tuổi già, ốm đau hoặc không còn khả năng lao động.

Còn với BHXH tỉnh Đắk Lắk, dù hành trình mở rộng diện bao phủ an sinh vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng bằng sự miệt mài, nỗ lực từng ngày đã đem đến sự chuyển biến trong nhận thức của người dân, để những “hạt mầm an sinh” ngày càng lan tỏa.