Sẽ kiến nghị khởi tố các doanh nghiệp cố tình trốn đóng BHXH

Hơn 22.000 đơn vị chậm đóng BHXH, BHYT

Theo dữ liệu do BHXH TP. Hà Nội tổng hợp theo mẫu C12-TS đến ngày 08/12/2025, tính đến hết ngày 30/11/2025, toàn thành phố có 22.097 đơn vị chậm đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) từ 2 tháng trở lên. Tổng số tiền nợ của các đơn vị này lên tới hàng trăm tỷ đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, hưu trí, thất nghiệp của hàng chục nghìn người lao động.

Doanh nghiệp chây ì khoản tiền chậm đóng BHXH khiến nhiều người lao động rơi vào hoàn cảnh khốn khổ.

Đáng chú ý, trong danh sách các doanh nghiệp nợ đọng lớn, Công ty Cổ phần Anh ngữ Apax tiếp tục đứng đầu với thời gian chậm đóng kéo dài 69 tháng. Doanh nghiệp này hiện nợ hơn 63,7 tỷ đồng tiền BHXH, BHYT, BHTN. Việc nợ kéo dài nhiều năm khiến quyền lợi của người lao động tại doanh nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng, đặc biệt là trong việc chốt sổ, hưởng chế độ bảo hiểm.

Xếp thứ hai về số tiền nợ là Công ty Cổ phần LILAMA3, có trụ sở tại quận Bắc Từ Liêm, với tổng số tiền chậm đóng hơn 48,9 tỷ đồng. Một trường hợp khác gây chú ý là Công ty Cổ phần Cầu 12, nợ BHXH trong suốt 101 tháng, tương ứng số tiền gần 30 tỷ đồng. Đây đều là những con số đáng báo động, phản ánh tình trạng thiếu tuân thủ pháp luật kéo dài.

Ngoài nhóm doanh nghiệp dẫn đầu về nợ đọng, danh sách còn ghi nhận khoảng 20 đơn vị có số tiền nợ từ 10 tỷ đồng đến hơn 26 tỷ đồng. Trong đó có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, giao thông, cơ khí, giáo dục. Một số cái tên đáng chú ý là: Công ty Cổ phần Công trình Giao thông 116, Công ty Cổ phần Cơ khí Xây dựng 121 CIENCO1 và Công ty Cổ phần Bê tông Xây dựng Hà Nội.

Bên cạnh đó, nhóm doanh nghiệp nợ từ 5 tỷ đồng trở lên cũng chiếm số lượng không nhỏ, với sự xuất hiện của các thương hiệu quen thuộc như Công ty Cổ phần Giầy Thượng Đình, Công ty TNHH Trường Minh, Công ty Cổ phần Cơ khí Hồng Nam và Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội số 68. Điều này cho thấy tình trạng chậm đóng BHXH không chỉ xảy ra ở doanh nghiệp nhỏ mà còn phổ biến tại nhiều đơn vị quy mô lớn.

Sẽ kiến nghị khởi tố doanh nghiệp cố tình trốn đóng BHXH

Để xử lý tình trạng này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 274/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc và BHTN. Nghị định có hiệu lực từ ngày 30/11/2025, được xem là bước đi quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương pháp luật, tăng tính răn đe đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH.

Đáng chú ý, Điều 3 và Điều 7 của Nghị định 274 quy định rõ: doanh nghiệp chậm đóng hoặc trốn đóng BHXH, BHTN phải nộp thêm khoản tiền bằng 0,03% mỗi ngày, tính trên số tiền và số ngày chậm hoặc trốn đóng. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng doanh nghiệp cố tình kéo dài thời gian nợ, chiếm dụng tiền đóng bảo hiểm của người lao động.

Theo quy định, hằng tháng cơ quan BHXH có trách nhiệm rà soát, xác định các đơn vị chậm đóng, trốn đóng và gửi văn bản đôn đốc trong 10 ngày đầu tháng. Nội dung đôn đốc phải nêu rõ số tiền nợ, số ngày vi phạm, số tiền phải nộp thêm và các biện pháp xử lý theo quy định pháp luật nếu doanh nghiệp không khắc phục kịp thời nghĩa vụ.

Liên quan đến vấn đề này, Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội mới đây đã kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các doanh nghiệp nợ và trốn đóng BHXH. Theo các đại biểu, việc chậm xử lý sẽ gây thiệt hại trực tiếp cho người lao động, đồng thời ảnh hưởng đến sự an toàn, bền vững của quỹ bảo hiểm xã hội.

Trả lời kiến nghị, Bộ Tài chính cho biết đã chỉ đạo BHXH Việt Nam triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hạn chế vi phạm. Nhờ đó, tỷ lệ chậm đóng BHXH trên cả nước đã giảm từ 3,05% tổng số phải thu năm 2021 xuống còn 2,59% năm 2024 và dự kiến còn khoảng 2,55% trong năm 2025. Tuy vậy, con số này vẫn cần tiếp tục được kéo giảm mạnh hơn.

Để xử lý tận gốc tình trạng chậm, trốn đóng BHXH, Quốc hội đã thông qua Luật BHXH mới, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Cùng với đó, Nghị định 274 của Chính phủ đã làm rõ khái niệm, hành vi chậm đóng, trốn đóng và tăng cường chế tài xử lý, qua đó tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang hoàn thiện thông tư hướng dẫn quy trình kiểm tra BHXH, BHTN, BHYT, trong đó có nội dung kiểm tra từ xa khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Cùng với việc tăng cường phối hợp giữa BHXH, cơ quan Thuế, Công an và chính quyền địa phương, các biện pháp này được kỳ vọng sẽ ngăn chặn hiệu quả tình trạng doanh nghiệp chậm, trốn đóng BHXH kéo dài, bảo đảm an sinh xã hội.